De Sint, de Piet en het verzet tegen de vernieuwing – van kinderfeest tot een cultuuroorlog.
Straks is het weer zover de komst van de Sint inclusief en het traditionele azijnpissen over hoe zwart Piet mag zijn. De Sint – ooit de heilige man die met zijn staf vrede - en cadeautjes - bracht - is vandaag een politieke scheidslijn geworden. In Ninove trekken ze die lijn scherp. Het stadsbestuur, onder leiding van Forza Ninove – genoegzaam bekend als de lokale tak van Vlaams Belang – beslist dit jaar om voor het eerst financiële steun te geven aan de intrede van Sinterklaas. Doch, niet zonder voorwaarden. De subsidie van 2.500 euro komt er enkel als de traditionele Zwarte Pieten terugkeren. De roetpieten, die de laatste jaren hun intrede deden als ‘neutraler’ alternatief, zijn in Ninove niet langer welkom.
Een feest in ruil voor trouw aan traditie
Schepen van Jeugd Malika Sclacmender (Forza Ninove) laat er geen twijfel over bestaan: “Wij kiezen ervoor om onze Vlaamse tradities te bewaren, niet om ze af te breken.”
De intrede van Sinterklaas is volgens het bestuur een verbindend volksfeest dat niet mag bezwijken onder de druk van maatschappelijke gevoeligheden. “Ninove laat zich niet meeslepen door woke. De Sint is van iedereen, maar hij blijft wie hij was.”
Organisator Hubert Simoens, die het feest al bijna twintig jaar organiseert, reageert opgelucht. Na jaren van financiële krapte sinds de coronaperiode is de structurele steun welkom. “Het is een verademing dat de stad nu meeschouders zet onder dit feest,” klinkt het.
De heilige wordt een strijdtoneel
De discussie rond Zwarte Piet is al meer dan tien jaar een splijtzwam in de Lage Landen. Ontwaakte burgers wilden een culturele herinterpretatie, maar een en ander ontspoorde tot een emotioneel beladen debat over racisme, identiteit en erfgoed.
In Nederland gingen ze nog verder. Vanaf 2013 doken protesten op tijdens Sinterklaasintredes, waarbij activisten wezen op de koloniale beeldvorming van de zwarte knecht. De publieke druk leidde er tot een snelle aanpassing: veel steden en omroepen schakelden over op roetpieten – figuren met roetvlekken op het gezicht in plaats van volledig zwartgeschminkte gezichten.
In Vlaanderen ging het wat trager allemaal. Hier bleef de publieke steun voor de klassieke figuur groter, en politiek raakte de kwestie vervlochten met de strijd om culturele autonomie. Waar Nederland koos voor aanpassing, koos Vlaanderen – althans in een deel van het politieke spectrum – voor behoud.
Ninove als symbooldossier
Dat het precies in Ninove escaleert, is geen toeval. De stad is al jaren een bastion van Forza Ninove, dat identiteit en traditie als kernpunten van zijn lokale beleid hanteert. De beslissing om enkel Zwarte Pieten toe te laten, is volgens het bestuur geen provocatie maar een “culturele keuze”.
Toch is de symboliek niet te negeren: de stad koppelt publieke steun nu aan ideologische voorwaarden. Subsidie in ruil voor traditie. Of, zo je wil, een politieke beloning voor trouw aan het verleden.
(Fotomontage: Shutterstock)
