De federale regering moet nog een stevig gat in de begroting dichtrijden en dus wordt er opnieuw onder iedere Belgische matras naar geld gezocht. Nu komt ook een oude bekende in beeld: de salariswagen. Minister van Begroting Vincent Van Peteghem vermoedt dat die in het beruchte ‘witte mapje’ van Bart De Wever zit. Theoretisch valt daar natuurlijk ook wel een smak geld te rapen, alleen moet je dat wel gaan halen bij honderdduizenden werknemers die hun auto gewoon als een deel van hun loon beschouwen...
Wanneer de Belgische staat geld nodig heeft (eigenlijk altijd dus), zijn er enkele zekerheden in het leven. Er wordt naar accijnzen gekeken, iemand begint over vermogens, ergens duikt een nieuwe belasting op waarvan de naam vooral moet verbergen dat het een belasting is, en vroeg of laat komt de salariswagen ter sprake.
Deze keer was het minister van Begroting Vincent Van Peteghem die het onderwerp op tafel legde. In De Morgen zei hij vrijdag te vermoeden dat de salariswagens ook in het ‘witte mapje’ van premier Bart De Wever zullen zitten tijdens de komende begrotingsonderhandelingen.
Het Federaal Planbureau onderzocht vorig jaar hoeveel de overheid extra zou ontvangen wanneer het voordeel van een bedrijfswagen fiscaal veel meer zou worden behandeld als gewoon loon. Tegen 2028 komt het in zijn centrale berekening uit op ongeveer 5,2 miljard euro per jaar aan bijkomende fiscale en parafiscale inkomsten. Afhankelijk van de gebruikte aannames ligt de vork behoorlijk breed: tussen ongeveer 3 en 6 miljard euro.
Voor alle duidelijkheid: dat betekent niet dat Bart De Wever morgen de salariswagens kan afschaffen en overmorgen 5,2 miljard euro bij op de rekening van de Wetstraat wordt gestort. Het Planbureau vergelijkt het huidige systeem met een theoretische benchmark waarin het voordeel anders wordt belast. Gedrag van werknemers en werkgevers, de samenstelling van het wagenpark en andere fiscale effecten kunnen veranderen wanneer je aan het systeem sleutelt. Zelfs het Planbureau benadrukt dat er behoorlijk wat onzekerheid rond de raming zit.
Maar in een begrotingsonderhandeling blijft 5,2 miljard natuurlijk wel een cijfer dat moeilijk ongezien voorbijwandelt.
De salariswagen bestaat niet omdat werkgevers op een dag collectief besloten dat iedere werknemer recht heeft op een glimmende BMW, Audi of elektrische SUV voor de deur. Het systeem werd vooral aantrekkelijk omdat arbeid in België zwaar wordt belast. Een werkgever die iemand simpelweg honderden euro's bruto extra geeft, ziet een aanzienlijk deel daarvan verdwijnen aan belastingen en sociale bijdragen. Een wagen ter beschikking stellen kan fiscaal veel interessanter zijn. We hebben met andere woorden jarenlang een ingewikkeld systeem gebouwd om de hoge belasting op arbeid enigszins te omzeilen.
En nu heeft de overheid geld nodig en kijkt ze naar de omweg die ze zelf aantrekkelijk heeft gemaakt.
Daar zit meteen ook het probleem voor werknemers. Wie vandaag een salariswagen heeft en die morgen zou verliezen in ruil voor een hoger brutoloon, kan met dat extra nettoloon niet noodzakelijk dezelfde auto privé kopen of leasen, verzekeren, onderhouden en voltanken of opladen. Een salariswagen mag fiscaal een bijzonder Belgisch gedrocht zijn, voor degene die ermee naar huis rijdt is hij vooral een onderdeel van zijn loonpakket.
Volgens de cijfers die vandaag circuleren rijden er ongeveer 630.000 salariswagens in België rond. Dat betekent dus ook honderdduizenden werknemers die bijzonder snel zullen merken wanneer de regering aan het systeem begint te morrelen. En daar wordt een mooie begrotingsoefening plots een iets minder mooie verkiezingsoefening.
Want de boodschap “we hervormen een fiscaal inefficiënt systeem” klinkt uitstekend aan een vergadertafel. Tegen iemand die zijn bedrijfswagen moet inleveren en vervolgens ontdekt hoeveel een vergelijkbare gezinswagen hem privé kost, klinkt ze vermoedelijk iets minder sexy.
Bovendien heeft de regering-De Wever er net een belangrijk politiek punt van gemaakt dat werken meer moet lonen. Wanneer je een populair loonvoordeel afbouwt zonder tegelijkertijd de belasting op arbeid stevig te verlagen, dreigt de werknemer vooral één ding te onthouden: werken levert hem voortaan minder op.
Daarom hoeft niemand morgen naar de parking te rennen om afscheid te nemen van zijn salariswagen. Van Peteghem heeft niet aangekondigd dat het systeem wordt afgeschaft. Hij heeft zelfs niet gezegd welke hervorming concreet op tafel ligt. Voorlopig weten we alleen dat hij vermoedt dat het dossier in het witte mapje van De Wever zit. Maar dat de salariswagen opnieuw opduikt nu de regering miljarden zoekt, is weinig verrassend. Er staat daar namelijk ergens ‘5,2 miljard’...
