Wir schaffen das?
Als het op migratie aankomt, staat België internationaal op menig verlanglijstje. Wat wil jij later worden, Jongen. Belg, mijnheer. Is dat te kort door de bocht? Het aantal nieuwe Belgen stevent dit jaar alvast af op een indrukwekkende record. Na negen maanden zijn er al ruim 45.500 niet-Belgen genaturaliseerd. Dat is een stijging van 9 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Als de trend aanhoudt, zal België voor het eerst in meer dan twintig jaar opnieuw de kaap van 60.000 nieuwe burgers bereiken.
Een demografische schokgolf
Statbel, het Belgische statistiekbureau, bevestigt dat het aantal nationaliteitsverklaringen aan een gestage opmars bezig is. Sinds 2021 stijgen de cijfers jaar na jaar, ondanks strengere regels. Na de hoogdagen van de snel-Belgwet in 2001, waarbij haast 63.000 mensen Belg werden, leek de trend lange tijd te dalen. Maar nu zijn de cijfers opnieuw in volle galop.
Hoe zou dat nu toch komen?
Voor grote vraagstukken, leggen we traditioneel ons oor te luisteren bij experten. Zij wijzen onder andere op de nasleep van de asielcrisis in 2015-2016. Veel vluchtelingen die destijds in België erkend werden en een integratietraject doorliepen, komen nu in aanmerking voor de Belgische nationaliteit. De toename is het duidelijkst zichtbaar bij mensen uit conflictregio’s zoals Syrië en Afghanistan..
Wie mag zich Belg noemen?
De weg naar een Belgisch paspoort zou echter geen sinecure. Anders dan begin jaren 2000, toen de nationaliteitsregels soepeler waren, moeten kandidaat-Belgen vandaag aan strikte voorwaarden voldoen. Zoals daar zijn:
- Een wettelijk verblijf van minstens vijf jaar.
- Een bewijs van maatschappelijke integratie, zoals een diploma of inburgeringsattest.
- Economische participatie, door een job als werknemer of zelfstandige.
- Beheersing van één van de drie landstalen.
De meerderheid verkrijgt de Belgische nationaliteit via een nationaliteitsverklaring, waarbij aan alle bovenstaande voorwaarden voldaan moet zijn. Naturalisatie – een uitzonderlijke procedure voor personen met ‘buitengewone verdiensten’ zoals topwetenschappers of atleten – blijft eerder zeldzaam.
Wie zijn de nieuwe Belgen?
Uit de cijfers van Statbel blijkt dat Marokko al jarenlang bovenaan de lijst van landen van oorsprong staat. En blijft staan. Van januari tot september 2024 kregen 3.144 Marokkanen de Belgische nationaliteit. Of moeten we zeggen: dubbele nationaliteit? Syriërs nemen met 2.725 genaturaliseerden de tweede plaats in. De top vijf wordt vervolledigd door Roemenen, Afghanen en Turken.
Opvallend is de forse stijging van het aantal Palestijnen dat Belg wordt. In 2024 kregen al 1.053 Palestijnen de Belgische nationaliteit, bijna een verdubbeling ten opzichte van vorig jaar. Ook de diversiteit neemt toe: mensen uit maar liefst 45 verschillende landen slaagden er dit jaar al in om de kaap van minstens 200 nieuwe Belgen te ronden. Van die nationaliteiten komen 21 zelfs boven de grens van 500 naturalisaties.
Laten we alvast hopen dat de nieuwe Belgen zich ook als Belgen zullen gedragen.
