Een belangrijk precedent: privébedrijf mag trajectcontrole niet zo uitbaten.
De politierechtbank van Vilvoorde heeft een boete uit Meise - voortkomend uit een trajectcontrole die door een privébedrijf werd uitgebaat - onwettig verklaard. Het vonnis vormt het eerste duidelijke juridische oordeel over een systeem waar steeds meer gemeenten op terugvallen: trajectcontrole als verdienmodel, uitbesteed en geautomatiseerd, maar juridisch op drijfzand gebouwd.
Privébedrijf zet boetes om in inkomsten
De gemeente Meise werkt voor haar trajectcontrole samen met TaaS, een commerciële speler die ‘Trajectcontrole-as-a-service’ aanbiedt. Het concept is efficiënt en financieel aantrekkelijk: de gemeente hoeft niets te investeren. TaaS levert de hardware, de software én het onderhoud. In ruil daarvoor krijgt het bedrijf 24 euro per uitgeschreven boete. Een formule die in heel wat lokale besturen ingang vindt, maar nu juridisch wordt gekraakt.
Boete onderuit: twee wettelijke verplichtingen genegeerd
Verkeersdeskundige Johan De Mol, die zelf een trajectcontroleboete uit Meise ontving, betwistte de geldigheid ervan voor de politierechter. Uit het vonnis - dat Het Nieuwsblad kon inkijken - blijkt dat de rechtbank hem op twee kernpunten gelijk geeft:
- Geen bewijs van vaststelling door een agent.
Een boete moet wettelijk worden vastgesteld door een bevoegde politieagent. De gemeente kon niet aantonen dat dit is gebeurd nadat TaaS de overtreding registreerde. De rechter ziet hierin een fundamenteel gebrek: een geautomatiseerde vaststelling door een privépartij volstaat niet. - Geen publieke financiering van de controle.
De wet schrijft voor dat een trajectcontrole volledig door de overheid zelf moet worden gefinancierd. In Meise gebeurde dit niet: TaaS betaalde de installatie en infrastructuur en verdiende dat terug via elke boete. De rechtbank bestempelt die constructie als strijdig met de wet.
Precedent met brede gevolgen
Meise is lang niet de enige gemeente die met TaaS werkt. De uitspraak uit Vilvoorde creëert daarmee een belangrijk precedent dat potentieel een groot aantal boetes juridisch onderuit haalt. Het model waarbij bedrijven meedrijven op elke overtreding, krijgt via deze uitspraak een stevige knauw.
Dat De Mol – intussen zelf expert verkeersveiligheid – gelijk krijgt, maakt de uitspraak extra geladen. Het vonnis zet de deur open voor een golf van betwistingen en dwingt lokale besturen tot een herziening van hun samenwerking met commerciële aanbieders.
Het signaal van de rechter is duidelijk: wie trajectcontrole inzet, moet dat doen binnen het wettelijke kader. Niet via shortcuts, niet via outsourcing die de lijn tussen handhaving en commercie vervaagt.
Reactie van minister Annick De Ridder
Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder noemt het vonnis van de politierechtbank “verregaand”. Volgens haar kan de uitspraak belangrijke gevolgen hebben voor de geldigheid van boetes in andere gemeenten die werken met hetzelfde systeem van TaaS.
De Ridder benadrukt dat handhaving via GAS5 in zones 30 en 50 legaal blijft, maar dat ze het vonnis nu juridisch laat analyseren. Ze kondigt aan dat ze de GAS5-regelgeving wil bijsturen:
– enkel handhaven waar verkeersveiligheid werkelijk in het gedrang komt
– en ervoor zorgen dat de overtreder via de boete opnieuw investeert in verkeersveiligheid.
Ze verwijst ook naar een lopende evaluatie van het systeem, waarvan de resultaten in zomer 2026 worden verwacht. Haar doel is om “excessen uit het systeem te halen” om het draagvlak voor handhaving te bewaren.
(Foto: Shutterstock)
