Sociale media hebben een negatieve impact op het verkeersverdrag van jongvolwassenen, dat blijkt uit een nieuwe studie van Vias institute. 1 op 8 jongeren tussen 18 en 26 jaar wordt bijna elke dag geconfronteerd met filmpjes van verkeersonveilig gedrag via TikTok en Instagram. Hoe vaker de jongvolwassenen dit soort video’s zien, hoe meer verkeersboetes ze krijgen en hoe vaker ze zelf risicovol gedrag stellen.
Vias insitute heeft een bevraging uitgevoerd bij bijna 1.000 jongvolwassenen tussen 18 en 26 jaar om de impact na te gaan van filmpjes op sociale media met verkeersonveilig gedrag. Ook werden 80 filmpjes op sociale media met risicovol gedrag zoals tramsurfen, driften en balanceren op het achterwiel inhoudelijk geanalyseerd.
Relatie tussen interactie en frequentie
Uit die studie blijkt dat 1 op de 8 jongvolwassenen (13 procent) online bijna dagelijks verkeersonveilig gedrag ziet. Een kwart (24 procent) ziet dit soort filmpjes wekelijks. Het zijn ook vaker mannen dan vrouwen die met dit soort video’s geconfronteerd worden, schrijft Vias institute in een persbericht.
Shutterstock
Na de studie werd er wel degelijk een impact vastgesteld. Zo bestaat er een relatie tussen de interactie met deze video’s zoals liken en reageren en de frequentie dat de video’s met het risicogedrag terugkeren. Wie vaker reageert, krijgt meer van dit soort video’s te zien. Door de aanbevelingsalgoritmes van sociale netwerken kom je als het ware in een bubbel terecht.
Boetes in verband met blootstelling
Daarnaast toont het onderzoek een duidelijke samenhang aan tussen de blootstelling aan het risicogedrag op sociale media zoals TikTok en Instagram en het zelf vertonen van risicovol gedrag. Jongeren die dus vaker dergelijke video’s met ongewenst verkeersgedrag tegenkomen, verkrijgen meer verkeersboetes.
Jongvolwassenen die maximum één verkeersboete in het voorbije jaar hadden, kregen gemiddeld 5 dagen per maand een filmpje met gevaarlijk rijgedrag te zien, meldt Vias insitute. Jongvolwassenen die meer dan 5 boetes in het voorbije jaar opliepen, werden al snel gemiddeld meer dan 10 dagen per maand blootgesteld aan video’s met gevaarlijk rijgedrag.
Shutterstock
Realistischer ingeschat om zelf te doen
Uiteraard resulteert het zien van de risicovolle video’s niet enkel in snelheidsboetes. Ook voor door het rood licht rijden, een gesloten spoorweg oversteken of ‘racen’ tegen een andere bestuurder op de openbare weg is dezelfde samenhang gevonden.
Een direct oorzakelijk verband kon nog niet vastgesteld worden. Mogelijk zijn het net de jongvolwassenen die risicovol gedrag vertonen die dergelijke video’s op sociale media vaker opzoeken, meldt Vias insitute. Wel suggereert het onderzoek dat het zien van de video’s de houding van jongvolwassenen ten opzichte van risicogedrag wijzigt en het gedrag sociaal aanvaardbaarder maakt. Bovendien schat men door de video’s in dat het realistischer wordt om zelf dit gedrag te stellen.
Shutterstock
Maatregelen om negatieve impact tegen te gaan
Maatregelen om de negatieve impact op gedrag en verkeersveiligheid van video’s die risicogedrag in het verkeer tonen te beperken, kunne genomen worden op twee assen, stelt Vias insitute. Langs de ene kant kan er een systeemaanpassing doorgevoerd worden en er moet weerbaarheid gecreëerd worden op individueel niveau.
Systeemaanpassingen kunnen op verschillende manieren gebeuren door bepaalde berichten of video’s niet meer te tonen. Dat kan geautomatiseerd of op aangeven van “betrouwbare flaggers”, stelt Vias insitute. Ook kunnen waarschuwingsboodschappen getoond worden bij ongewenste inhoud en kan een striktere leeftijdsverificatie voor gebruik van soicale media gehanteerd worden.
Digitale weerbaarheid en kritisch denken zou in het onderwijs meegegeven kunnen worden in een lespakket ‘mediawijsheid’, stelt Vials insitute voor. Sensibiliseringscampagnes via sociale media kunnen ook verkeersveilig gedrag promoten en risicovol rijgedrag ontmoedigen.
“Bescherming van weggebruikers absolute prioriteit”
“Het rapport van Vias institute breng een fenomeen aan het licht dat we serieus en genuanceerd moeten analyseren”, zegt Jean-Luc Crucke, federaal minister van Mobiliteit. “Het is niet de bedoeling om jongeren te stigmatiseren: uit het onderzoek blijkt dat de meerderheid van hen dit gedrag afkeurt. Maar ik wil duidelijk zijn: elk gevaarlijk gedrag op de weg, ongeachte de leeftijd, is onaanvaardbaar.”
“In overeenstemming met mijn algemene beleidsnota, waarin als doelstelling is vastgelegd om het aantal verkeersdoden tegen 2030 te halveren en tegen 2050 tot nul verkeersdoden te komen” gaat Crucke verder, “zullen we op verschillende niveaus actie ondernemen: preventie versterken in overleg met de deelstaten, samen met Vias onderzoeken hoe we deze platformen kunnen gebruiken als sensibiliseringsinsturment, en de strijd tegen recidive intensiveren. De bescherming van de weggebruikers blijft mijn absolute prioriteit.”
(Foto bovenaan: Shutterstock)
