Geen paniek. Of toch een beetje?
In meerdere Vlaamse woonzorgcentra is een uitbraak vastgesteld van de STEC-bacterie, een gevaarlijke variant van Escherichia coli die ernstige darm- en nierproblemen kan veroorzaken. Minstens vier bewoners zijn inmiddels overleden en een twintigtal anderen vertonen symptomen. Of de bacterie rechtstreeks verantwoordelijk is voor de overlijdens, blijft vooralsnog onduidelijk, maar de alarmbellen staan aan.
Uitbraak in zes centra
De eerste meldingen kwamen uit Leuven, waar bewoners van twee woonzorgcentra positief testten op STEC. Intussen breidde de besmetting zich uit naar vier bijkomende instellingen in Vlaams-Brabant, de regio Antwerpen en Aalst. In totaal gaat het om 21 bevestigde of vermoedelijke gevallen, waaronder ook één personeelslid.
De meeste patiënten werden ziek tussen 18 en 25 augustus. Volgens de gezondheidsautoriteiten wijst het feit dat het telkens om hetzelfde bacteriële serotype gaat, op een gemeenschappelijke bron van besmetting.
Dodelijke slachtoffers
De teller staat voorlopig op vier overlijdens. Het gaat telkens om oudere bewoners met onderliggende aandoeningen, bij wie de infectie de gezondheidstoestand fataal heeft verzwakt. Dat nuanceert de cijfers, maar neemt de ernst niet weg: de bacterie kan bijzonder zwaar toeslaan in een kwetsbare populatie. Horen we daar een gecorrigeerde echo van het corona-narratief? Sterven ‘door’, of sterven ‘met’?
Onderzoek naar voedsel
Het Federaal Voedselagentschap (FAVV), het Departement Zorg en Sciensano coördineren een grootschalig onderzoek. Omdat STEC meestal via voeding verspreidt, wordt de volledige voedselketen in de betrokken centra doorgelicht. Menu’s, leveranciers en – waar mogelijk – restanten van maaltijden worden geanalyseerd.
“Het onderzoek vraagt tijd,” benadrukken de autoriteiten. “Van zodra er een spoor naar de bron is, kunnen gerichte maatregelen volgen. Tot die tijd ligt de focus op hygiëne en het isoleren van besmette bewoners.”
Wat is STEC?
STEC (Shiga-toxineproducerende E. coli) kan variëren van een symptoomloze infectie tot hevige diarree, koorts en hoofdpijn. In ernstige gevallen raken ook de nieren aangetast, met levensgevaar tot gevolg. Voor gezonde volwassenen loopt het meestal goed af, maar voor ouderen en mensen met een zwakke weerstand kan de bacterie fataal zijn.
In tegenstelling tot virussen zoals corona is STEC minder besmettelijk van mens op mens. Antibiotica en strikte hygiënemaatregelen maken de bacterie beter beheersbaar. Toch blijft de situatie precair in woonzorgcentra, waar bewoners vaak al verzwakt zijn.
Geen coronascenario
Ondanks de scherpe stijging van de besmettingen, waarschuwen experten tegen paniek. Een bacterie-uitbraak verschilt fundamenteel van een pandemisch virus: de verspreiding is beperkter en doorgaans herleidbaar tot één bron. Waar corona zich ongecontroleerd door de samenleving verspreidde, kan STEC doorgaans worden ingedamd via voedselonderzoek en quarantaine.
Dus?
De uitbraak legt nogmaals de kwetsbaarheid bloot van woonzorgcentra bij infectiehaarden. Vier overlijdens in enkele dagen tijd tonen hoe snel een bacterie kan toeslaan in een fragiele omgeving.
