Tot 12 september speelt in Brussel het beste van het voorbije theaterseizoen. Het is de enige plek die overblijft waar je anderhalf uur naar iets kijkt dat je niet kunt pauzeren, versnellen of wegswipen, samen met driehonderd mensen die datzelfde ondergaan.
Theater klinkt als iets stoffigs van vroeger. Rode pluche, tekst uit een boek, een pauze met een glas witte wijn en mensen die weten wanneer je moet applaudisseren.
Loop deze week eens de KVS binnen en laat je overtuigen dat dat vooroordeel niet klopt. Daar zie je - bijvoorbeeld - vier zwarte dansers die achter doorzichtige doeken samen een reuzenspin vormen en daarna het publiek in kruipen. Een kantoorkomedie met een gigantische tong als fauteuil en een snotneus als koffiemachine. Barok die overgaat in techno, met dansers zo dicht bij je dat je het zweet ziet staan.
Wat het TheaterFestival precies is
Het TheaterFestival bestaat zesendertig jaar en opent elk seizoen de podiumkunsten. Na Antwerpen en Gent is Brussel dit jaar aan de beurt: elf dagen, van 2 tot en met 12 september, met de KVS als kloppend hart.
Een vakjury van vijf mensen trekt een heel seizoen lang door het land en kiest daarna de opvallendste voorstellingen. Dit jaar selecteerden ze er tweeëntwintig, waarvan er achttien in Brussel hernomen worden; de vier andere raken om productionele redenen niet meer op de planken.
Dat is het grote voordeel van dit festival: iemand anders heeft het werk al gedaan. Jij hoeft alleen nog te kiezen.
Er is bovendien een tweede jury, en die is misschien wel het interessantste onderdeel van het hele opzet. De WijkJury bestaat uit stadsbewoners met weinig of geen theaterervaring, in Brussel, Gent en Antwerpen. Zij bekijken samen een tiental voorstellingen per jaar en kiezen hun eigen favoriet. Antwerpen koos Dansen met mijn ex van Neal Leemput en De Studio, Brussel koos The moon in your mouth van Samah Hijawi.
Met andere woorden: het festival vertrouwt zijn programma voor een deel toe aan mensen die nooit eerder in een theaterzaal zaten. Wie zich afvraagt of dit iets voor hem is, heeft daar zijn antwoord.
Drie voorstellingen om mee te beginnen
FRANK, van choreografe Cherish Menzo met GRIP en Theater Utrecht, is de beste Frankenstein-bewerking van het voorbije jaar, en er is er dit seizoen nog eentje met Jacob Elordi verschenen. Vier zwarte dansers spelen met horrorclichés achter transparante doeken, verwringen hun lichamen, en breken dan uit hun kooi het publiek in. Onder de grimassen zit een scherpere vraag: wie bepaalt eigenlijk wat monsterlijk is, en waar komen die beelden vandaan. Speelt op 8 en 9 september in de KVS.
Copyriot, van theatercollectief Krapp en de KVS, is een psychologische thriller die tegelijk een kantoorkomedie is. Ghostwriter Gloria ontdekt dat de nieuwe stagiair niet alleen haar naam deelt maar ook haar kapsel, haar kleren en haar ambities. Regisseur Nona Demey Gallagher maakt theater over zelfoptimalisering en gender dat aanvoelt als deze eeuw en niet als de vorige, en het decor van Daniela Zorrozua is een speeltuin waar je zelf in wil rondlopen. Speelt op 12 september in CC De Factorij in Zaventem.
Chapters of Celebration, van Benjamin Abel Meirhaeghe en Wouter Deltour met Muziektheater Transparant, is een dansfeest waarin barokmuziek en techno in elkaar overlopen. Dit is de voorstelling waar mensen maanden later nog over praten, niet om wat er precies gebeurde maar om de sfeer in de zaal. Speelt vanavond in de KVS, en tourt daarna verder.
Wat de jury zag in dit seizoen
De vakjury noemt het een uitzonderlijk vruchtbaar dansjaar en zag daarnaast opvallend moedig jeugdtheater.
Hun eigen verklaring is de moeite. Terwijl we ons doomscrollend een weg worstelden door een eindeloze stroom crisiscommunicatie, zochten de podiumkunsten volgens hen toevlucht in beelden van een andere orde: beelden die je niet kon wegklikken en die tegen de feed in gingen.
Daar zit precies het argument voor een avond theater, en het heeft niets met cultuur of opvoeding te maken. Het is de enige plek die overblijft waar je anderhalf uur naar iets kijkt dat je niet kunt pauzeren, versnellen of wegswipen, samen met driehonderd mensen die datzelfde ondergaan.
Praktisch
Het festival loopt tot en met zaterdag 12 september. De ticketbalie zit in KVS Bol, Lakensestraat 146 in Brussel, en is elke dag open van 14 uur tot de start van de laatste voorstelling.
De plaatsen zijn niet genummerd, dus wie vroeg komt, zit beter. Reken op een halfuur op voorhand voor de voorstellingen die veel volk trekken; verschillende data waren al voor de start uitverkocht.
Betalen kan met Bancontact, kaart of cash, en ook met Paspartoe en Article 27. Brusselaars met een Paspartoe aan kansentarief betalen twintig procent van de standaardprijs. Wie een EDC-kaart heeft, reserveert een gratis ticket voor zijn begeleider via het festival.
Op 8 september worden in de KVS de sectorprijzen uitgereikt, en het festival opende met de States: toespraken die de sector een spiegel voorhouden. Beide zijn gratis toegankelijk voor wie wil zien hoe een kunstensector over zichzelf praat.
En daarna
Wie deze week niet kan, hoeft niet te wachten tot volgend jaar. Een groot deel van deze voorstellingen tourt daarna verder langs de zalen in Vlaanderen en Brussel, en dat is meteen ook de handigste manier om dit festival te gebruiken: noteer de titels die je hier ziet staan en zoek ze later op in de agenda van je eigen stad.
Dan heb je, zonder er iets voor te doen, het beste van een heel theaterseizoen in je agenda staan. Het volledige programma vind je hier. Kijk en laat je verbazen.
(Foto: het Theaterfestival/KVS)
