Van Russische dreiging naar Belgische luchtkastelen: 50 miljoen euro later blijkt vooral de paniek écht.
Het werd maandenlang geserveerd als een acute dreiging vanuit het oosten. Jawel, de Rus kwam eraan. Oftewel het nieuwe Theo Francken-theater: “De Rus was een dooie mus.”
Die zogenaamde “dronecrisis” boven België? Volgens het VRT-programma Pano: geen enkel hard bewijs van vijandige drones. Volgens het parket: “te vroeg om conclusies te trekken.” Volgens de belastingbetaler: dat begint duur te worden.
Van paniek naar vraagtekens
Het begon nochtans spectaculair. In oktober doken plots meldingen op van drones boven militaire sites zoals Elsenborn. Kort daarna volgde een golf van waarnemingen over het hele land. Het hoogtepunt? Stilgelegd vliegverkeer in Zaventem. België in een soort low-budget thriller.
Maar een half jaar later blijft vooral de leegte hangen. Geen bevestigde dreiging, geen sluitend bewijs. Alleen veel meldingen — en nog meer vragen.
50 miljoen later…
Ondertussen had de federale regering, op initiatief van Theo Francken, al stevig ingegrepen. In volle paniekmodus werd een antidroneplan van zo’n 50 miljoen euro goedgekeurd.
Opvallend: zonder openbare aanbesteding. Alles moest snel gaan, want de dreiging was zogezegd urgent. Dat leverde toen al kritiek op en een negatief advies van de Inspectie van Financiën. Maar dat werd vlotjes genegeerd.
Dure speeltjes, twijfelachtig nut
Volgens Pano rijzen er ook serieuze vragen over waar dat geld precies naartoe ging. België zou fors geïnvesteerd hebben in detectiesystemen die vooral radiosignalen opsporen — terwijl geavanceerde drones - zoals die waar men voor vreesde - net veel moeilijker te detecteren zijn.
Met andere woorden: veel geld voor technologie die mogelijk naast de kwestie zit.
En het wordt nog straffer. Voor bepaalde aankopen zou de prijs fors boven de markt liggen. In één dossier gaat het om miljoenen euro’s extra — tot vier keer de normale prijs voor zogenaamde kamikazedrones.
Vriendjes en versnellingen
Extra gevoelig: de link tussen leveranciers en het kabinet. Zo wijst Pano op een persoonlijke connectie tussen een leverancier en Francken, in een context waar geen open aanbesteding plaatsvond.
En dan begint het woord te vallen waar Belgische politiek allergisch voor is: vriendjespolitiek.
Politieke nasleep
De oppositie ruikt bloed. Groen eist dat Francken zich in het parlement komt verantwoorden. Volgens hen stinkt het dossier en moet het tot op het bot worden uitgespit.
Opvallend: Francken werkte niet mee aan de reportage. Wat de perceptie er niet bepaald beter op maakt.
Veel lawaai, weinig drones
De balans tot nu toe? Geen bewezen vijandige drones boven België. Wel 50 miljoen euro uitgegeven in sneltempo, zonder klassieke procedures, aan materiaal waarvan het nut ter discussie staat.
Zullen we pijnlijke vraag dan maar stellen? Was dit een noodzakelijke veiligheidsreactie — of gewoon een dure paniekreflex met een paar opvallend goed geplaatste vrienden?
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)
