Midden in Anderlecht ligt bijna twee hectare groen te verpieteren achter overgroeide hekken. Het Verdonckstadion staat al twintig jaar leeg — terwijl de buurt in de hitte zit zonder park. Op 10 en 11 juli palmt het zomerfestival PleinOPENair de site in, en de hoop groeit dat dit keer iets verandert.
Wie door de Norbert Gillelaan in Scheut wandelt, ziet het onmiddellijk: stoelen die bewoners zelf buiten zetten, watermeloenresten, lege blikjes. En verderop, achter overwoekerde groene hekken, een voetbalveld met een atletiekpiste en een weelde aan groen. Alleen: er mag niemand in. "Die leegte choqueert," zegt Naïma Ben Ali van het Front de Mères.
Een park dat er niet is
Het Verdonckstadion — gelegen tussen de Léopold De Swaefstraat, de Generaal Ruquoystraat en de Denis Verdonckstraat — is eigendom van de SPABS, een instelling verbonden aan de Franse Gemeenschap. Plannen voor een sportcomplex kwamen nooit van de grond. En dus staat de site al twintig jaar te verkommeren. De vossen en de vogels mogen er nog in, de buurtbewoners niet.
Ben Ali is helder over de impact: "We creperen in slecht geïsoleerde huizen en het groen voor onze deur is al twintig jaar afgesloten. De buurt kan deze ruimte zeer goed gebruiken. Nu moeten we al naar het Westpark of het Karreveld. Als je koetsen, fietsjes, speelgoed, kinderen en een picknick moet meesleuren, is dat behoorlijk ver."
Het Front de Mères, een collectief van moeders opgericht na de dood van Mawda in 2018, ijvert al jaren voor de opening van het stadion. In de zomer van 2024 leek het even te lukken: groot en klein genoten van de site. In september ging de enige toegangspoort opnieuw op slot.
Vorig jaar lanceerde de SPABS, onder druk gezet, een oproep naar kandidaten om het voorlopige beheer op zich te nemen. Zo goed als niemand bleek bereid. "Het is volstrekt onrealistisch om dat aan ons te vragen," zegt Ben Ali. "Je moet verzekeringen afsluiten, bomen snoeien, grasvelden onderhouden, toezicht houden, openen en afsluiten." Ze vindt dat de gemeente Anderlecht in samenwerking met Leefmilieu Brussel die taak op zich moet nemen.
PleinOPENair palmt het stadion in
Op 10 en 11 juli organiseert PleinOPENair er een gratis festival. Die vrijwilligersorganisatie, vergroeid met Cinema Nova, kiest al dertig jaar voor stadslocaties met onbenut potentieel. Thomas Vanweynsberghe legt uit waarom ze het Verdonckstadion kozen: "Het staat al twintig jaar leeg. Leegte leidt tot afval, maar ook tot goede ideeën. Grote belangen botsen er, en dat verplicht iedereen tot stellingname en debat."
De aanloop was niet eenvoudig. Uitvissen wie eigenaar was vergde volharding en zelfs fysiek speurwerk. De gemeentelijke vergunning bleef lang uit. Het armworstelen over wie het gras maait, is nog niet beslecht.
Vanweynsberghe stelt zichzelf ook de lastige vraag: zijn ze een katalysator voor verandering, of trekken ze door hun publiek juist buitenstaanders aan die de buurt transformeren? "Dat is onze wens: een beetje democratisering."
De buurt doet mee
Het Front de Mères laat de kans niet schieten. Ze organiseren een voetbaltoernooi voor tieners, een springkasteel voor kinderen en een buffet waarbij iedereen iets meeneemt. Ben Ali is realistisch maar hoopvol: "Dat Cinema Nova zijn festival hier organiseert, vinden wij geniaal. Het stadion komt in de schijnwerpers. De buurt zal eindelijk kunnen zien hoe groot en prachtig het hier is."
Intussen wachten de voetbalgoals diep verscholen in het hoge gras op betere tijden — aangesleurd door de gemeente toen ze even in het project geloofde. Over de omheining kieperen mensen autobanden, blikjes en lachgasflessen. Ben Ali: "Als ze het gras in het Astridpark kunnen maaien, kan dat hier toch ook? Of moet dat alleen in de chiquere buurten?"
Of dit festival eindelijk de deur definitief openzet voor de Scheut-buurt? De gemeente Anderlecht houdt de adem in. Het Verdonckstadion bevindt zich aan de Léopold De Swaefstraat in Anderlecht.
