Operatie Costa: de cokeconnectie die België op z’n grondvesten doet daveren.
In Tongeren start maandag misschien wel de grootste drugszaak uit de Belgische geschiedenis. ‘Operatie Costa’ onthulde een grootschalig netwerk dat in vier jaar tijd minstens 28 ton cocaïne binnensmokkelde. De winst? Een duizelingwekkende 3,5 miljard euro. De namen achter deze misdaadepos: ex-topflik Willy Van Mechelen en de ‘Kleine Escobar van Kasterlee’, Tom Bastiaanse.
Startschot: een container vol wit poeder
Op 28 oktober 2019 loopt in de Antwerpse haven een routinecontrole uit op een historische vangst: bijna drie ton cocaïne, netjes verstopt tussen tropisch hout uit Costa Rica. De speurders houden de container onder observatie en zien hoe het transport in plaats van naar Maasmechelen, naar een bedrijf in Zevenbergen wordt gereden. Wat volgt, is een kat-en-muisspel van afluisteroperaties en internationale samenwerking, waarbij de politie toegang krijgt tot versleutelde berichten van criminelen via de gehackte netwerken Encrochat en SKY ECC.
Vier bendes, één doel: coke aan de lopende band
Uit de afgetapte gesprekken en observaties distilleert de politie vier criminele organisaties:
Lucio Aquino, telg uit de beruchte misdaadfamilie, opereert als een doorgewinterde narco met connecties tot in de Colombiaanse jungle. Zijn favoriete dekmantel? Fruittransporten vol bananen en avocado’s.
Geert Frisson, een spilfiguur binnen motorclub Bandidos, verkiest ijzerschroot als smokkelmethode. Een domme fout op een laadbrief doet een lading van 11,5 ton coke in de Antwerpse haven door de mand vallen – de grootste drugsvangst ooit in de Lage Landen.
Steveniers & Bolle Jos, een op het eerste gezicht vreemde alliantie. Antwerpse hooligan Nathan Steveniers en de Nederlandse drugsbaron Jos Leijdekkers – alias Bolle Jos – bundelen de krachten en importeren duizenden kilo’s coke via Scania-trucks en Renaults. Eeen vracht in Rusland raakt ‘per ongeluk’ verloren.
Willy Van Mechelen & Tom Bastiaanse, de oude en de nieuwe garde. Ex-rijkswachter Van Mechelen fungeert als strategische adviseur, terwijl de schuchtere maar sluwe Bastiaanse zich ontpopt tot de echte kingpin. De Kempenzoon met een voorliefde voor Crocs beweegt zich schijnbaar moeiteloos tussen boven- en onderwereld.
Witwassen als tweede natuur
Met een brutowinst van enkele miljarden moest dat geld natuurlijk ergens naartoe. En dus investeerde Bastiaanse in vastgoed in Spanje, peperdure horloges, luxe-auto’s, jachten en exclusieve handtassen. Bij huiszoekingen vond de politie cash bedragen die de verbeelding tarten. Justitie eist nu een verbeurdverklaring van 1,5 miljard euro – een recordbedrag in ons land.
De val van de coke-clans
Het onderzoek bracht de vier criminele netwerken in kaart, maar ook hun samenwerking. De kopstukken huurden elkaars diensten in, wisselden expertise uit en deelden hun ‘personeel’. Met een mix van afluisterapparatuur, undercoverwerk en gehackte berichten kwam justitie tot een onthutsende conclusie: de Belgische onderwereld functioneert als een geoliede multinational.
Vandaag start in Tongeren het proces dat de cokeclans moet doen vallen. Maar de echte vraag blijft: hoeveel meer van deze netwerken opereren nog in de schaduw?
(Foto vlnr: Bolle Jos, Lucio Aquino, Geert Fisson)
