Industrie wil Engie juridisch dwingen om kerncentrales open te houden.
De bokkensprongen van Donald Trump zijn we intussen gewoon. Beurzen die nerveus reageren, beleggers die in paniek posities herschikken — het hoort bij het tijdperk waarin geopolitiek en economie in realtime op elkaar botsen. Maar wat we vandaag zien, gaat een stap verder. Geen grafieken of spreadsheets, maar mensen die massaal aanschuiven aan tankstations om enkele centen te winnen.
Dat is geen rationeel gedrag meer. Dat is een reflex. En reflexen zijn zelden een teken van stabiliteit.
Van paniek naar beleid
De nervositeit blijft niet beperkt tot consumenten. Ook de industrie schakelt een versnelling hoger. In dat klimaat pleit Febeliec — de federatie van grote energieverbruikers — voor een drastische maatregel: de Belgische staat moet energiebedrijf Engie desnoods juridisch verplichten om kerncentrales langer open te houden.
Wat enkele jaren geleden nog politiek ondenkbaar was, wordt vandaag als realistische piste naar voren geschoven.
De redenering is eenvoudig: energieprijzen dreigen opnieuw te stijgen, bevoorradingszekerheid staat onder druk en kernenergie blijft, ondanks alles, een van de goedkoopste en meest stabiele bronnen.
Een draai van 180 graden
De situatie is op zijn minst paradoxaal. België heeft jarenlang gewerkt aan de afbouw van kernenergie. Wettelijk werd vastgelegd dat centrales moesten sluiten. Vandaag klinkt vanuit dezelfde politieke en economische hoek de vraag om exact het tegenovergestelde te doen: centrales openhouden of zelfs opnieuw opstarten.
Van de zeven reactoren zijn er intussen vijf stilgelegd. Enkel de jongste twee — Doel 4 en Tihange 3 — blijven voorlopig open tot 2035. Maar dat volstaat volgens de industrie niet.
De inzet is aanzienlijk. Volgens Febeliec kan extra nucleaire capaciteit de elektriciteitsprijs met 10 tot 20 euro per megawattuur drukken. Op jaarbasis zou dat honderden miljoenen euro’s verschil maken voor bedrijven én gezinnen.
Juridisch mijnenveld
De voorgestelde oplossing is echter allesbehalve evident. Febeliec stelt voor om een bestaande noodprocedure uit de elektriciteitswet uit te breiden, zodat de overheid sluitingen van kerncentrales kan blokkeren wanneer de bevoorrading in gevaar komt.
Dat mechanisme bestaat al, maar werd tot nu toe enkel toegepast op gascentrales.
De vraag is of het juridisch houdbaar is om een bedrijf eerst te verplichten zijn centrales te sluiten — en het vervolgens te dwingen ze open te houden. Die omkering van beleid creëert een complex spanningsveld tussen wetgeving, eigendomsrechten en energiebeleid.
Politieke druk neemt toe
In de Wetstraat groeit intussen de druk om in te grijpen. Zowel binnen MR als PS klinkt de roep om meer controle over strategische energie-infrastructuur.
Het argument van “soevereiniteit” duikt daarbij steeds vaker op: de staat moet kunnen beslissen over zijn energievoorziening, los van de strategische keuzes van een buitenlandse energiereus.
Maar dat is eenvoudiger gezegd dan gedaan. Engie heeft herhaaldelijk aangegeven dat kernenergie niet langer in zijn langetermijnstrategie past. In Tihange worden zelfs al voorbereidingen getroffen voor ontmanteling.
Crisis als nieuw narratief
Na het defensienarraief van Theo — we grabbelen in je portemonnee want de Rus komt eraan — krijgen we nu het crisis-narratief?. Zonder ingrijpen gaan we ten onder?
De vraag is of die urgentie leidt tot doordacht beleid, of tot ad-hocoplossingen onder druk van de omstandigheden.
Want tussen files aan tankstations en voorstellen om bedrijven juridisch te dwingen, zit een dunne lijn. Een lijn tussen beheersing en paniek.
En precies daar wordt het vandaag spannend.
(Foto: AI-p-magazine/ Grok)
