🎥 We zijn een maatschappij van messentrekkers geworden

Van ruzie naar steekpartij: een mes lijkt soms het nieuwe verlengstuk van de kortste lont. En wie denkt dat een mes “maar een mes” is, vergist zich grondig.

Een drukke straat in Londen, een gewone middag in Covent Garden. Mensen winkelen, eten, lopen naar hun werk of naar een voorstelling. En dan gaat het mis. Een 47-jarige vrouw wordt opgepakt nadat vier mannen van 34, 39, 42 en 52 jaar steekwonden hebben opgelopen. Twee slachtoffers moesten in het ziekenhuis blijven, twee anderen mochten na verzorging naar huis. De politie spreekt voorlopig van een geïsoleerd incident.

Opvallend detail: het voorwerp dat de politie aantrof, zou een schaar zijn geweest. Geen spectaculair wapen uit een actiefilm dus. Gewoon een voorwerp dat in verkeerde handen plots een wapen wordt.

En daar zit misschien precies het ongemakkelijke verhaal.

Het mes is nooit zomaar een mes

We lijken de voorbije tijd haast gewend te raken aan berichten waarin iemand wordt neergestoken. Een ruzie. Een festival. Een nachtelijke confrontatie. Een conflict in de relationele sfeer. Een beroving. Een onbekende die plots door het lint gaat.

De lijst groeit snel genoeg om het gevoel te krijgen dat een mes steeds vaker bij de uitrusting van een ruzie hoort.

In Gent raakte in juli een 19-jarige ernstig gewond bij een steekpartij in de buurt van de Gentse Feesten. In Brussel waren er de voorbije weken verschillende steekincidenten. En in Charleroi werd begin juli een man bij een aanval met een machete zwaar toegetakeld.

Dat zijn geen spectaculaire details uit een misdaadserie. Dat zijn echte mensen. Met echte lichamen. En met verwondingen die niet verdwijnen op het moment dat de politie de dader in de boeien slaat.

Een steek is geen duwtje

Misschien moeten we het taalgebruik eens wat harder maken.

Een mes trekken is geen “incidentje”. Een mes gebruiken tijdens een ruzie is geen gewone escalatie. En iemand neersteken is niet hetzelfde als iemand een klap geven.

Een mes doorboort het lichaam. Het kan bloedvaten, organen, spieren en zenuwen beschadigen. Het slachtoffer voelt niet alleen de fysieke pijn, maar belandt vaak ook in een situatie waarin elke seconde telt. Zelfs wanneer iemand het overleeft, kan een steekpartij langdurige lichamelijke en psychische gevolgen hebben.

Dat maakt de achteloze manier waarop soms over “een steekincident” wordt gesproken behoorlijk wrang. Een steekpartij klinkt bijna administratief. De werkelijkheid is dat er iemand met een wapen op iemand anders heeft ingewerkt.

De afstand tussen dader en slachtoffer

Er is nog iets wat een mes bijzonder beangstigend maakt: de nabijheid.

Een mesgevecht speelt zich af op armlengte. Dader en slachtoffer staan letterlijk tegenover elkaar. Er is geen veilige afstand. Geen anonieme knop. Geen abstract doelwit. Dat maakt mesgeweld bijzonder confronterend en lichamelijk. Het is agressie van zeer dichtbij.

Dat betekent niet dat een schot “clean” of minder erg zou zijn. Integendeel: een vuurwapen kan eveneens onmiddellijk dodelijk zijn en enorme schade veroorzaken. Maar een mesaanval heeft een andere dynamiek: de aanvaller moet letterlijk tot bij zijn slachtoffer komen en het geweld van dichtbij uitvoeren.

Misschien verklaart dat ook waarom beelden van steekpartijen zo diep kunnen binnenkomen. Het is rauw, direct en menselijk.

De kortste lont

Waarom ontsporen conflicten de laatste tijd zo snel? Een belediging. Een discussie. Een ruzie. Een afwijzing. Een conflict tussen bekenden. Een beroving. En ergens onderweg verschijnt een mes.

Daarna is er geen weg terug.

Een discussie kan eindigen met een deur die wordt dichtgeslagen. Een vechtpartij kan eindigen met een blauw oog. Maar zodra een mes verschijnt, kan dezelfde ruzie eindigen op een spoedafdeling, in een mortuarium of voor een rechtbank.

Het verschil tussen kwaad zijn en iemand zwaar verwonden blijkt soms akelig klein.

Het gevaar van gewenning

Misschien is dat nog het meest verontrustende. Dat we eraan beginnen te wennen. “Er was opnieuw een steekpartij.” “Er vielen twee gewonden.” “De verdachte werd opgepakt.” Volgende bericht. Volgende dag. Volgende steekpartij.

Maar achter die droge nieuwsformule zit telkens iemand die misschien maanden moet revalideren. Iemand die bang wordt om opnieuw alleen over straat te gaan. Familieleden die plots in een ziekenhuisgang zitten. En soms een gezin dat nooit meer dezelfde tafel ziet.

In Londen hadden vandaag vier mannen geluk dat hun verwondingen volgens de politie niet levensbedreigend waren. Dat is goed nieuws. Maar het zou een vergissing zijn om daaruit te besluiten dat een mesaanval “wel meevalt”.

Een mes hoeft geen dodelijk slachtoffer te maken om een leven overhoop te halen. Misschien moeten we het beestje gewoon bij zijn naam noemen. Wie iemand met een mes aanvalt, kiest voor een vorm van geweld waarvan de gevolgen niet meer terug te draaien zijn. Achter elk “steekincident” zit een slachtoffer. En achter elk slachtoffer zit een mens.

Misschien is dát de belangrijkste boodschap die we dreigen kwijt te raken in een tijd waarin het nieuws ons steeds vaker vertelt dat iemand opnieuw door het lint is gegaan. Het mes is niet het probleem. De hand die het gebruikt om een ander mens te verwonden, is dat wel.

(Foto: P-magazine)