Rijbewijs zonder schakelpook: een generatie chauffeurs in de maak die straks nergens in kan rijden.
Wie vandaag leert autorijden in een elektrische wagen, kan straks wel eens vastlopen op de tweedehandsmarkt. Het rijexamen afleggen in een voertuig zonder versnellingspook levert je namelijk geen volwaardig rijbewijs op, maar eentje met de beruchte ‘code 78’ – een stempel die zegt dat je niet geschikt bent voor handgeschakeld. En laat dat nu net de meerderheid zijn van de betaalbare tweedehandswagens. Autorijscholen waarschuwen al jaren, maar de realiteit haalt hen nu in.
De onvermijdelijke automaat
Handgeschakelde leswagens worden zeldzaam. Fabrikanten duwen het aanbod richting automaat en elektrisch, en vanaf 2026 is het zelfs verboden voor rijscholen om nieuwe voertuigen met uitlaat in te schrijven. In een EV vind je nog maar twee pedalen: eentje om vooruit te gaan, eentje om te stoppen. Het derde pedaal – en de kennis die erbij hoort – verdwijnt geruisloos.
Voorlopig lossen veel leerlingen het nog op via familie of kennissen met een manuele wagen, maar dat wordt snel verleden tijd. Eén op de drie nieuwe auto’s is intussen elektrisch, en merken als Opel schrappen handgeschakelde varianten volledig. De tweedehandsmarkt mag dan vandaag nog vol manuele exemplaren staan, rijscholen zien het mes op de keel: lesvoertuigen mogen wettelijk maar vijf jaar meegaan, en nieuwe handgeschakelde alternatieven zijn nauwelijks nog te vinden.
Cijfers liegen niet
Een blik op de online zoekertjes zegt genoeg: onder de 5.000 euro is 88 procent van het aanbod nog steeds handgeschakeld, zo lezen we in ‘Het Nieuwsblad’. Zelfs in de prijsklasse tot 10.000 euro schakelt meer dan 80 procent nog manueel. Voor jongeren die straks hun eerste auto kopen, dreigt dus een harde realitycheck: rijbewijs op zak, maar geen wagen waarin ze mogen of kunnen rijden.
Pleidooi voor gelijkschakeling
De sector vraagt dan ook dringend aanpassing van de wet. In het rijexamen voor vrachtwagens is er al geen onderscheid meer tussen automaat en manueel – waarom dan wel voor personenwagens? Het argument dat men “in het buitenland soms nog handgeschakeld huurt” overtuigt steeds minder, nu ook daar de automaat terrein wint.
Zonder ingreep riskeren we binnen enkele jaren een generatie bestuurders die enkel met een automaat kan omgaan, terwijl de goedkope occasies nog decennialang met een versnellingspook zullen komen. Voor wie droomt van een oldtimer of gewoon een budgetvriendelijke eerste auto wil, wordt dat een dure grap.
(Foto: Shutterstock)
