Schaduwfiguren in plaats van zwaargewichten.
In Nederland moeten ze in oktober naar de stembus. De overwinnaar van de laatste verkiezingen, Geert Wilders, trok de stekker uit de geforceerde coalitie. Diezelfde Wilders verraste dit weekend vriend en vijand met de bekendmaking van zijn kieslijst voor de Nederlandse verkiezingen eind oktober. Wie rekende op vertrouwde PVV-kopstukken zoals Fleur Agema of Martin Bosma, is eraan voor de moeite. De PVV-leider kiest resoluut voor onbekende namen, zonder noemenswaardige ervaring in Den Haag. Daarmee bevestigt hij – volgens kritische geesten – nogmaals dat de PVV geen brede partijstructuur is, maar louter een vehikel voor zijn persoonlijke koers.
Agema verdwijnt uit beeld
Opvallendste afwezige is Fleur Agema. Al sinds 2006 stond zij naast Wilders als trouwe luitenant en in het laatste kabinet droeg ze de titel van minister van Volksgezondheid. Nu trekt ze zich onverwacht terug, zonder duidelijke reden. Ook andere gezichten die jarenlang tot de vaste entourage van de PVV behoorden, ontbreken op de lijst. Noch Kamervoorzitter Bosma, noch voormalige staatssecretarissen of ministers duiken op. En dus ligt er een lijst van nobele onbekenden op de kiestafel.
Nieuwe namen zonder profiel
De nummer twee, Sebastiaan Stöteler, is nog de meest herkenbare naam. Hij zetelt in het Europees Parlement en wordt voorzichtig een talent genoemd, maar bleef tot nu toe buiten de schijnwerpers. Daarna volgen Shanna Schilder, een ambtenaar op Curaçao, en Annelotte Lammers, jurist bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Beiden hebben geen enkele lokale of nationale politieke bekendheid. Zelfs voor Wilders, die eerder al met onverwachte kandidaten stuntte, is dit een uitzonderlijk vlak profiel.
Loyaliteit boven bestuurlijke ervaring
De keuze verraadt een duidelijke strategie. Wilders wil zich omringen met mensen die hem volgen, niet uitdagen. Analisten zien hierin een bewuste poging om te vermijden dat partijgenoten een eigen machtsbasis ontwikkelen, zoals sommige ministers uit het vorige kabinet. Bestuurlijke competentie of een breed netwerk lijken ondergeschikt aan persoonlijke loyaliteit. Binnen de PVV geldt slechts één ijkpunt: de absolute controle van Wilders.
Oppositieleider in hart en nieren
Hoewel de PVV in de peilingen stevig aan de leiding staat, lijkt Wilders zich te schikken in een rol langs de zijlijn. Potentiële coalitiepartners weigeren samenwerking, waardoor regeringsdeelname onrealistisch blijft. Wilders gedraagt zich ernaar. Een fractie vol onbekenden is voor hem geen probleem: hoe kleiner het gezelschap, hoe minder ruis. En Wilders weet dat hij ook in zijn eentje het politieke toneel kan beheersen. Samengevat: de PVV ís Wilders.
(Foto: Shutterstock)
