Eén op de vijf directeurs verwacht lege klassen.
Laatste schooldag? Of eerder: collectieve verdwijntruc op kosten van de ministeriële koppigheid? Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir mikt tot het bittere einde op een volle klas mikt, maar schooldirecteurs vermoedan dat ze vooral lege banken en stille speelplaatsen zullen zien. Eén op vijf schoolhoofden verwacht minder dan de helft van de leerlingen op maandag 30 juni. Eén op tien denkt zelfs dat het lokaal meer echo zal bevatten dan kinderstem. En wie mag het weer uitzweten? De leerkrachten.
Zuhal houdt koppig vast, het onderwijs haalt de schouders op
De laatste maandag van juni – in de volksmond een dag waarop je beter je koffer inpakt dan je boekentas – staat dit jaar niét zomaar in het teken van de grote vakantie. Vlaams minister Zuhal Demir (N-VA) weigerde vorig jaar om die dag te schrappen. Haar redenering: elke lesdag is er één, zeker in tijden van tanende schoolprestaties en een nijpend lerarentekort. In theorie klinkt dat als een rechtvaardige verzetsdaad tegen de verloedering van het onderwijs. In de praktijk is het een lege show.
Wie vandaag een schooldirecteur belt, hoort vooral zuchten, verwarring en de vraag of het ministerie überhaupt nog beseft hoe een school werkt. Volgens een bevraging van de Vereniging van Leidinggevenden in het Vlaams Onderwijs (VLVO) verwacht 70 procent van de directeurs dat 30 juni beter als eerste dag van de vakantie was uitgeroepen. Niet uit gemakzucht, maar uit realiteitszin. Slechts 10 procent denkt dat er op die maandag nog een voltallig klasje in het rijtje zal staan.
Volle klas, lege stoelen
Het zijn vooral de basisscholen die met de kater zitten. In het secundair onderwijs zijn de laatste schoolweken meestal toch al opgesoupeerd aan deliberaties, rapportbesprekingen en de voorbereiding van de Grote Vakantievlucht. In het lager onderwijs daarentegen, waar de kinderen nog les krijgen tot het slotakkoord, kijken directeurs al vooruit naar een halve dag educatief toneel voor een halve zaal publiek.
“Veel scholen hebben zich netjes aan de ministeriële wens aangepast,” zegt Dimitry Goethals van het VLVO in ‘Het Laatste Nieuws’. “Maar tegelijk geven ze aan dat het nut van die halve dag op zijn zachtst gezegd dubieus is. Leerkrachten draaien dan wel hun uren, maar de kinderen? Die vertrekken gewoon vroeger op vakantie. Of hun ouders plannen al een citytrip. Of de Ryanair-vlucht naar Malaga vertrekt al om vier uur.”
En wat zegt de minister? Niets.
De communicatie vanuit het kabinet-Demir is nagenoeg onbestaande. Directeur Kristof Verheyen van basisschool Spelenderwijs in Oudsbergen besloot dan maar zelf initiatief te nemen. “Bij ons eindigt de schooldag, net zoals andere jaren, gewoon om 12 uur,” zegt hij. “We vieren die dag het pensioen van een collega en zetten de kinderen nog even in de bloemetjes. Dat lijkt me een mooiere afsluiter dan lesgeven aan een halflege klas in de namiddag.”
Voor ouders is het intussen gokken. Moeten de kinderen blijven tot 15.30 uur? Of mag het halvedagregime toch? “We kregen mails van ouders die schrokken toen ze dachten dat hun vakantieplanning plots niet meer zou kloppen. Dat krijg je als het beleid zwijgt en de verantwoordelijkheid doorschuift,” aldus Verheyen.
Een regeltje in Brussel, een dag frustratie op het terrein
In Wallonië hebben ze het alvast iets handiger geregeld. Daar begint en eindigt het schooljaar altijd met een volledige schoolweek. Geen losse maandagen of opvulmomenten. In Vlaanderen moeten leerkrachten -vdie al het hele jaar de gaten van het systeem dichten - nu nog één extra dag ‘functioneren’. Een dag waarop pedagogisch niets meer geleerd wordt, maar wel de aanwezigheidsplicht als religie wordt geëerd.
De directeurs werken vaak door tot 10 juli – dat is bekend. Maar voor leerkrachten, die doorgaans op 30 juni om 12 uur eindelijk even mogen uitblazen, is het opnieuw een tik in het gezicht. "Ze werken zich het hele jaar kapot," zegt Goethals, "en moeten nu nog een halve dag aan de toog van het lege klaslokaal hangen omdat de minister haar voet bij stuk houdt."
Afwezigen zonder gevolg?
En wat als die klas écht leeg is? Wat als ouders hun kinderen gewoon niet sturen? Wat doet het ministerie dan met de ongeoorloofde afwezigheden? Gaat er een sanctie volgen? Komt er een brief, een vermanend vingertje, een administratieve slag op de vingers?
Antwoord: dat weet niemand. Want de communicatie over dat scenario is even onzichtbaar als de lesinhoud op 30 juni.
Nog één dag theater
De beslissing van Demir is symbolisch, maar de symboliek is er vooral één van koppigheid en disconnectie. Een halve dag langer de schijn ophouden dat we het onderwijs redden door het schooljaar op een maandag te laten eindigen, daar red je geen PISA-score mee. Wat je wél bereikt, is frustratie bij leerkrachten, verwarring bij ouders en lege klassen die zich vullen met cynisme in plaats van leerlingen.
(Foto: PD/pixabay)
