Geert Frisson en Tom Bastiaanse veroordeeld tot 13 en 12 jaar cel, 9 jaar cel voor ex-rijkswachter Willy Van Mechelen.
Jarenlang leek de drugswereld onaantastbaar. Miljoenen werden verdiend, tonnen cocaïne stroomden via Antwerpen ons land binnen en kopstukken waanden zich onoverwinnelijk. Nu krijgen enkele van de grootste spelers eindelijk celstraffen die naam waardig zijn.
Na jaren van onderzoek, duizenden pagina's dossier en maanden proces heeft de rechtbank in Tongeren donderdag een duidelijk signaal gegeven. De spilfiguren van het megadossier Costa verdwijnen voor lange tijd achter de tralies.
Geert Frisson kreeg dertien jaar cel, Tom Bastiaanse twaalf jaar en voormalig rijkswachter Willy Van Mechelen moet negen jaar de gevangenis in. Voortvluchtige drugsbaron Jos "Bolle" Leijdekkers werd bij verstek veroordeeld tot veertien jaar cel, terwijl Nathan Steveniers acht jaar krijgt.
Opvallend: het openbaar ministerie had nog zwaardere straffen gevraagd, maar de uitgesproken celstraffen behoren nog altijd tot de stevigste die de voorbije jaren in een Belgisch drugsdossier zijn uitgesproken.
Miljardenbusiness via de haven van Antwerpen
Het Costa-proces draaide rond vier criminele organisaties die van de Antwerpse haven hun persoonlijke invoerpoort maakten voor Zuid-Amerikaanse cocaïne.
Volgens het federaal parket werd meer dan 25 ton cocaïne ingevoerd, goed voor een geschatte straatwaarde van liefst 3,5 miljard euro.
De eerste grote doorbraak kwam in 2019, toen bijna 2,8 ton cocaïne werd ontdekt in een container uit Costa Rica. Later volgde een recordvangst van ruim 11 ton cocaïne uit Guyana. Dat bleek slechts een deel van een veel groter netwerk.
Een ex-rijkswachter aan de verkeerde kant van de wet
Een van de opvallendste veroordeelden is Willy Van Mechelen. Ooit droeg hij zelf het uniform van de rijkswacht, nu belandt hij negen jaar in de cel.
Volgens het parket gebruikte hij zijn kennis van politieprocedures om cocaïnetransporten veilig uit de haven te loodsen. Zijn ervaring bij de ordediensten bleek voor de drugsbendes goud waard.
Ook Tom Bastiaanse speelde een sleutelrol. Dankzij zijn contacten in de Antwerpse haven konden containers worden vrijgemaakt en drugsuithalers probleemloos het havengebied binnenkomen.
Misdaad mag eindelijk weer lonen... niet
Misschien nog belangrijker dan de gevangenisstraffen is wat de veroordeelden financieel verliezen.
Geert Frisson moet niet alleen dertien jaar de cel in, hij krijgt ook een boete van 400.000 euro. Daarnaast verklaarde de rechtbank een crimineel vermogen van 15 miljoen euro verbeurd, samen met een appartement ter waarde van 700.000 euro.
Dat is precies waar drugscriminelen het hardst worden geraakt: niet alleen hun vrijheid afnemen, maar ook hun fortuin.
Sky ECC werd hun ondergang
Het onderzoek kreeg een enorme versnelling dankzij de kraak van EncroChat en Sky ECC.
Plots konden speurders wekenlang live meelezen met versleutelde gesprekken tussen de kopstukken van de organisaties. Wat jarenlang verborgen bleef achter gecodeerde berichten, lag ineens open en bloot op tafel.
Tijdens het proces probeerden de advocaten die berichten nog onderuit te halen. Volgens hen waren de chats onvolledig of verkeerd gekoppeld aan hun cliënten. De rechtbank volgde die redenering niet.
Eindelijk een signaal
De strijd tegen de georganiseerde drugscriminaliteit wordt al jaren aangekondigd als topprioriteit. Tegelijk zagen burgers hoe cocaïne steeds goedkoper werd, explosies het straatbeeld haalden en de Antwerpse haven uitgroeide tot een internationale draaischijf voor de drugshandel.
Het Costa-proces verandert dat probleem uiteraard niet van vandaag op morgen. Nieuwe bendes staan ongetwijfeld klaar om de vrijgekomen plaatsen in te nemen.
Hoe dan ook: wie tientallen tonnen cocaïne ons land probeert binnen te smokkelen en daar miljarden mee verdient, mag eindelijk nog eens rekening houden met een celstraf die meer is dan een symbolische tik op de vingers.
Voor één keer lijkt de boodschap duidelijk: ook de grote vissen zijn niet onaantastbaar.
(Foto: PD)
