Arresteren en - zwijgen jij - deporteren: Amerikaans Hooggerechtshof heropent deportatiepoort: migranten mogen versneld naar derde landen worden gestuurd.
Het Amerikaanse Hooggerechtshof – waar de weegschaal al jaren steeds verder doorzakt naar rechts – heeft besloten dat de federale overheid opnieuw het groene licht krijgt om migranten zonder pardon naar zogenoemde “derde landen” te deporteren. Dat betekent: geen proces, geen verweer, geen verhaal. Enkel een enkel ticket richting juridische leegte.
Conservatieve meerderheid drukt door
De uitspraak - die tot stand kwam met de zegen van de zes conservatieve opperrechters - gooit een eerdere beslissing van een federale rechter achteloos in de prullenmand. Die rechter had nochtans geoordeeld dat migranten minimaal een “betekenisvolle kans” moesten krijgen om aan te tonen dat ze gevaar liepen bij uitzetting naar een land dat niet het hunne is. Maar in het tijdperk van versnelde deportatiepolitiek en narcistische spierballentaal blijkt menselijkheid een overbodige luxe.
Geen motivering. Geen doortimmerde uitleg. Enkel de droge vaststelling: het mag weer.
De drie progressieve rechters van het hof – Sonia Sotomayor, Elena Kagan en Ketanji Brown Jackson – lieten zich niet onbetuigd. Sotomayor schoot met scherp en noemde het besluit “een grof misbruik van discretionaire macht” dat fundamentele rechtsbeginselen ondergraaft. In haar dissent stelt ze dat de Amerikaanse overheid zich duidelijk niets gelegen laat liggen aan wettelijkheid of rechtvaardigheid. “Zonder waarschuwing of kans op verweer” worden mensen weggestuurd, aldus de rechter. Kagan en Brown Jackson spraken haar bij.
Zuid-Sudan als juridisch afvoerputje
De zaak die het stof deed opwaaien was de geplande uitzetting van acht veroordeelde migranten richting Zuid-Sudan – een land dat zelfs bij de Amerikaanse inlichtingendiensten te boek staat als notoir onveilig en instabiel. De groep bestond uit mensen uit onder meer Myanmar, Cuba en Vietnam. Omdat hun herkomstlanden de repatriëring weigerden of vertraagden, besloot de immigratiedienst een omweg te maken. Zuid-Sudan werd het nieuwe eindstation.
Tot een federale rechter ingreep en de vlucht, die al onderweg was, liet omleiden naar een Amerikaanse marinebasis in Djibouti. Even leek het gezonde verstand te zegevieren. Tot het Hooggerechtshof zich over de zaak boog — en met een quasi-stemloze vingerknip de weg weer openzette voor zulke omstreden uitzettingen.
Volgens het ministerie van Binnenlandse Veiligheid (Homeland Security) betekent de uitspraak een “grote overwinning voor de veiligheid van het Amerikaanse volk.” Geen verdere toelichting. Geen antwoord op de vraag waarom veroordeelde individuen beter thuishoren in oorlogszones dan in Amerikaanse gevangenissen. Wel veel zelfgenoegzaamheid en luid tromgeroffel op sociale media.
Recht op bescherming? Niet als je geen paspoort hebt
De maatschappelijke impact van het arrest valt moeilijk te overschatten. Juristen en mensenrechtenorganisaties spreken van een gevaarlijk precedent dat de deur openzet voor willekeur, machtsmisbruik en het ondermijnen van het internationaal beschermingsprincipe. Wie straks in de Verenigde Staten aanklopt en niet met het perfecte dossier zwaait, riskeert gedeporteerd te worden naar eender welk land dat Washington bereid vindt om een naamstempel te zetten.
“De gevolgen van deze beslissing zijn ronduit huiveringwekkend,” verklaarde de directeur van een juridische bijstandsorganisatie die de betrokken migranten vertegenwoordigt. “De VS dwingt mensen naar landen waar ze niets mee te maken hebben, enkel omdat hun geboorteland weigert mee te werken. Dat is geen immigratiebeleid, dat is geopolitiek cynisme.”
‘America First’, rechtstaat op de tweede plaats
Het besluit past perfect in de erfenis van de regering-Trump, waar beleidsopties vaak meer weg hadden van een tv-showformat dan van internationale rechtsnormen.
En dus resteren alleen nog de rechters. En nu ook zij zich massaal in het kamp van “veiligheid eerst” hebben gegooid, blijft voor migranten nauwelijks nog een juridisch vangnet over. Bescherming? Procedure? Gelijke behandeling? Enkel voor wie al binnen is. De rest mag vertrekken — liefst zo snel mogelijk, en als het even kan via een tussenstop in een land waar het leven goedkoper is dan de kogel die het kan beëindigen.
Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft nog maar eens bevestigd: in het huis van de vrijheid wordt de deur steeds sneller gesloten.
(Foto: Shutterstock)
