Hoe België NAVO-proof wil lijken zonder straaljagers te kopen
Laat het aan Bart De Wever en Theo Francken over om zichzelf de NAVO-top binnen te bluffen met een militair boodschappenlijstje van 34 miljard euro, terwijl het duurste item — extra F-35’s — netjes in de lade blijft liggen. België trekt dan misschien naar Den Haag met een “Strategische Visie”, maar het vizier van Francken staat voorlopig nog op mist. De reden is een klassiek Belgisch compromis: we kopen wél alles behalve het ding waar het écht om ging.
34 miljard euro, zonder het speeltje
Het was een sprint tegen de deadline. De federale regering moest op de valreep met iets groots en glimmends afkomen richting Den Haag, alwaar de NAVO-bonzen verzameld in de ronde zitten met hun verlanglijstjes en geopolitieke spierballen. En jawel, De Wever kreeg zijn moment. Het investeringsplan tot 2034 — een dikke 34 miljard euro — moet van België eindelijk een land maken dat op verjaardagsfeestjes bij NAVO-toppen niet meer als freeloader wordt weggelachen.
Maar de pièce de résistance, de geplande aankoop van 21 extra F-35-gevechtsvliegtuigen bovenop de eerder bestelde 34 toestellen, bleek net iets te veel van het goede. CD&V, Vooruit en Les Engagés zetten hun hakken in het asfalt. Te duur. Te nutteloos. En vooral: te veel prestige voor Theo Francken, die al op voorhand zijn Instagram had klaargezet voor een triomfantelijke selfie op een landingsbaan.
F-35? “Dat is maar een klein dossier”
Dat het gevoeligste onderdeel van het plan nu op pauze staat, wordt door Francken gewoon weggewuifd. “Een klein dossier,” klonk het laconiek. Eén miljard euro aan straaljagers is volgens hem peanuts in vergelijking met het totaalbedrag. Klein bier dus, al zou menig belastingbetaler daar zijn wenkbrauwen bij optrekken — zeker als je weet dat zo’n F-35 zonder wapenlading al gauw 80 miljoen kost. En dat is dan nog zonder de onderhoudsfactuur die eraan hangt als een parasitaire post-it.
De Wever kon intussen wel glunderen. Hij heeft een “historisch investeringsplan” beet dat de 2 procent bbp-norm van de NAVO eindelijk moet halen. In 2034 zelfs 2,5 procent. Daarmee komt België — met pakweg tien jaar vertraging — min of meer in de buurt van wat Trump, Biden en co al jaren eisen: dat Europa zijn eigen broek ophoudt terwijl Amerika zich bezighoudt met zijn interne implosie.
De NAVO-top als propagandadecor
Voor De Wever is de NAVO-top in Den Haag vooral een podium om zich te tonen als man van de internationale daadkracht. Premier van een regering-in-bevrijding, mét een krijgskas en zónder communautair gezeur. Dat hij er heen trekt zonder het centrale dossier — de F-35’s — definitief binnen te halen, is een detail dat in de cameralens gerust kan vervagen.
Intussen maakt Francken zijn paradeplan bekend: een extra fregat, duizenden gevechts- en logistieke voertuigen, een vracht nieuwe helikopters én — jawel — een dronegevechtsbataljon. Jawel, België gaat voluit voor de techoorlog van morgen, met vliegende robots in plaats van piloten. Goedkoper, efficiënter en vooral: zonder moeilijke vragen over crashscenario’s of ejection seats.
Meerdere oorlogen, één onderhandelingstafel
Toch was het verzet tegen de F-35’s niet enkel financieel. Vooruit linkte de toestellen strategisch aan de meerwaardebelasting, die N-VA liever in een raket zou stoppen dan in de staatskas. In ruil voor de luchtsteun wilde men dus fiscale wapens. De begrotings- en krijgskas werden plots onderdeel van hetzelfde schaakspel — met De Wever als een leraar lichamelijke opvoeding die ook wiskunde wil geven.
CD&V en Les Engagés spraken zich expliciet uit tegen nieuwe gevechtsvliegtuigen in tijden waarin drones het verschil maken, niet de macho-machines uit de Lockheed-catalogus. “Koop 500 drones in plaats van 5 F-35’s,” luidt het argument. En dat lijkt, met Oekraïne als sprekend voorbeeld, niet eens zo dom.
Bart en Theo hebben dus hun top, maar niet hun droom
De Wever en Francken mogen dan wel met een diplomatiek lintje zwaaien in Den Haag, het is vooral een goed ingepakte doos zonder het grote speelgoed erin.
Wat rest is een investeringsplan dat groot oogt, maar qua inhoud nog op wankele benen staat. En een NAVO-top waar De Wever trots zal verkondigen dat België eindelijk zijn best doet — zolang niemand te veel vragen stelt over die ontbrekende straaljagers.
Tot dan: mission accomplished. Of toch op z’n Belgisch.
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)
