“Voor elke e-mail betalen we nu een factuur die we nooit gestuurd hebben.”
In dit land word je niet gestraft voor fraude, maar voor werken. Vraag dat maar aan Mark Strauven, 62 jaar jong, bezieler van het Truiense boekingskantoor L&S Agency vzw. De man runt al sinds 1984 een cultureel bolwerk dat artiesten als Goldband, Channel Zero en Les Truttes op het podium zette, maar krijgt nu van de RVA een dreun van jewelste: 35.000 euro coronasteun terugbetalen, plus 45.000 euro aan achterstallige lonen en sociale lasten erbovenop. Waarom? Omdat iemand tijdens de lockdown eens een mailtje heeft gestuurd.
Wie een muis aanraakt, is aan het werk.
Je leest het goed: één mail per dag – en pats, daar gaat je werkloosheidsvergoeding. En dat voor een sector die als eerste op slot ging en als laatste weer open mocht. Terwijl anderen met volle teugen van de steun genoten én zonder scrupules bleven cashen, moeten drie mensen van een kleine vzw nu de rekening betalen omdat ze, godbetert, hun job naar eer en geweten probeerden uit te oefenen. Wie zegt dat Kafka dood is, kent de RVA duidelijk niet.
Van podiumlicht naar flitslicht
De coronacrisis geselde de cultuursector. Boekingskantoren gingen op zwart, artiesten op droog zaad en de zaallichten bleven uit. “Wij hadden op dat moment contracten voor honderden optredens”, zegt Strauven in ‘Het Nieuwsblad’. “We moesten alles herplannen, verplaatsen, annuleren. En dat doe je niet door op een matje te mediteren – dat gebeurt met e-mails en telefoons.” Maar bij de RVA kijkt men daar anders naar. Daar geldt: wie een muis aanraakt, is aan het werk.
In 2022 stuurde de RVA een inspecteur naar het bescheiden hoofdkantoor van L&S. Die dook meteen het mailboxarchief in – en vond wat hij zocht. Een paar doorgestuurde contracten, een bevestiging voor een geannuleerde show, een afwijzing wegens overmacht. Bewijs genoeg, vond men, dat de tijdelijke werkloosheid “onterecht” was aangevraagd. De volledige uitkering moet dus terug. En alsof dat nog niet zuur genoeg is, moeten die dagen nu alsnog als gewerkte dagen worden betaald, inclusief RSZ, bedrijfsvoorheffing en alle toeters en bellen.
“Onze sector werkt nu eenmaal niet van negen tot vijf”, zegt Strauven. “Een boeking komt soms om tien uur 's avonds binnen. Is dat nu een werkdag? Volgens de RVA wel. Volgens de realiteit? Uiteraard niet.”
Goed doen = slecht eindigen
Toen het vonnis in april 2024 viel, trok Strauven naar het arbeidshof. En opnieuw ving hij bot. “De rechtbank volgt volledig de redenering van de RVA”, klinkt het droog. Geen rekening met context, geen erkenning van de crisis, geen genade. Gewoon: betalen. Zwijgen. Oprotten.
Dat Strauven en co in die periode géén geld verdienden, maar zelfs nog commissies moesten terugstorten aan organisatoren? Geen punt voor de RVA. Dat L&S Agency al 40 jaar lang zonder winstoogmerk investeert in jong talent? Nevenzaak. Dat de hele culturele sector schreeuwde om ademruimte? Niet relevant. Want in het bureaucratisch logboek van Vadertje Staat telt geen gezond verstand – enkel de e-mailserver.
De moraal van het verhaal?
In totaal moesten tijdens corona meer dan 60.000 werknemers in België hun werkloosheidssteun terugbetalen. Goed voor 72,26 miljoen euro. Een duizelingwekkend bedrag – maar peanuts vergeleken met de miljarden aan coronasteun die wél ongestoord naar grote spelers stroomden. Denk aan luchtvaartmaatschappijen, consultancyfirma’s, en bedrijven die nota bene géén belasting betaalden maar wél de hand ophielden.
L&S Agency hoort intussen bij de 2.300 ‘rebellen’ die hun zaak voor de rechter brachten. De meesten vingen bot. Hoeveel mensen uiteindelijk wél gelijk kregen? Dat weet niemand – zelfs de RVA niet. Transparantie is eenrichtingsverkeer.
“Wij hebben nooit de intentie gehad om te frauderen”, zegt Strauven. “We hebben altijd geprobeerd onze mensen aan boord te houden en onze vzw financieel gezond door de storm te loodsen. Nu krijgen we het deksel op de neus.”
Van culturele steunpilaar tot zondebok
Vorige zomer vierde L&S Agency nog z’n 40e verjaardag. Een mijlpaal voor een bescheiden, maar impactrijke vzw. Vandaag vecht het voor overleven. Niet omdat ze gefraudeerd hebben, maar omdat ze tijdens een wereldwijde pandemie een paar mails verstuurd hebben.
Als dit het beleid is dat we na corona overhouden, dan is het niet alleen de cultuursector die failliet is – maar ook de moraal van het systeem.
(Foto: AI/P-magazine)
