Waarom het moeilijk maken als je het simpel kan verkopen aan je kiezers.
Voor elk ingewikkeld probleem bestaat er volgens Georges-Louis Bouchez wel een eenvoudige oplossing. Migratiecrisis in Ceuta? Spanje gedeeltelijk uit Schengen gooien. Illegale migratie? Grenzen dicht. Criminaliteit? Migranten zijn goedkope arbeidskrachten voor criminelen. Het is overzichtelijk, dat wel. Alleen de werkelijkheid is dat iets minder.
Georges-Louis Bouchez heeft weer een oplossing gevonden.
De MR-voorzitter kijkt naar de chaotische migratiesituatie in de Spaanse exclave Ceuta en komt tot een eenvoudige conclusie: Spanje moet gedeeltelijk worden geschorst uit de Schengenzone.
Zo simpel kan politiek blijkbaar zijn.
Er komen veel migranten aan in Spanje? Dan controleren we iedereen die uit Spanje komt. Het vrije verkeer wordt beperkt. Probleem opgelost.
Op papier.
Complex probleem, eenvoudige oplossing
Bouchez verwijt de Spaanse premier Pedro Sánchez en diens socialistische regering een “enorme verantwoordelijkheid”. Volgens de MR-voorzitter heeft het Spaanse beleid van massale regularisatie een aanzuigeffect veroorzaakt.
Dat zou een legitiem politiek debat kunnen zijn, maar bij Bouchez wordt het al snel een stuk eenvoudiger: Sánchez is verantwoordelijk, migratie is een gevaar en Schengen moet eraan geloven.
Dat klinkt lekker kordaat. Alleen heeft Europa nu eenmaal geen knop waarop staat: ‘Spanje tijdelijk minder Schengen maken’. De Europese binnengrenzen zijn niet ontworpen als een dimmer die je naar believen wat lager kunt zetten.
Schengen als politieke thermostaat
Het voorstel van Bouchez is vooral interessant omdat het precies illustreert hoe verleidelijk simpele oplossingen zijn voor problemen die dat niet zijn.
Schengen is gebouwd rond vrij verkeer van personen tussen deelnemende landen. Wie vandaag in Spanje rondloopt, bevindt zich niet in een soort Europees wachtlokaal waar België naar believen extra grenscontroles kan invoeren omdat de Spaanse regering een beleid voert dat Bouchez niet bevalt.
Wil je de binnengrenzen opnieuw optrekken, dan krijg je bovendien meteen de vraag waar het stopt. Vandaag Spanje. Morgen Italië? Overmorgen Frankrijk?
En wat als een ander land vindt dat België onvoldoende controleert?
Dan kunnen we Schengen misschien gewoon stukje voor stukje terugbrengen tot wat het vroeger was: een verzameling landen met slagbomen aan de grens.
Migrant wordt criminele arbeidskracht
Bouchez koppelt de migratiecrisis bovendien rechtstreeks aan zware criminaliteit. Illegale immigratie zou volgens hem een “gemakkelijke bron van goedkope arbeidskrachten” zijn voor de drugshandel en andere zware criminaliteit.
Dat klinkt indrukwekkend - en we kunnen hem ergens volgen - maar hier wordt het wel erg gemakkelijk om twee problemen op één hoop te gooien. Migratie en georganiseerde criminaliteit zijn geen synoniemen.
Natuurlijk maken criminele organisaties misbruik van kwetsbare mensen. Natuurlijk bestaat er mensensmokkel. Natuurlijk moet georganiseerde criminaliteit hard worden aangepakt. Maar wie vervolgens doet alsof migratie automatisch een toevoerleiding naar de drugshandel is, maakt van een ingewikkeld veiligheidsprobleem een verkiezingsslogan. Dat is geen beleid. Dat is politiek fastfood: snel klaar, gemakkelijk verteerbaar en weinig voedzaam.
‘Gerichte migratie’
Bouchez wil naar eigen zeggen “gerichte en selectieve migratie”, gecombineerd met het respecteren van onze humanitaire plicht.
Ook dat klinkt uitstekend. Alleen begint het echte werk precies daarna.
Wie mag komen?
Wie niet?
Wie beslist?
Hoe controleer je dat?
Hoe pak je mensensmokkelaars aan?
Wat doe je met mensen die bescherming nodig hebben?
Hoe verdeel je de verantwoordelijkheid tussen Europese landen?
En hoe voorkom je dat migratiedruk zich simpelweg verplaatst naar de volgende grens?
Daarop volstaat één tweet op X niet.
Ceuta ligt aan de grens van Europa, maar de oorzaken van migratie liggen veel verder: in Afrika, het Midden-Oosten, economische ongelijkheid, oorlogen, smokkelnetwerken, Europees asielbeleid en de uiteenlopende migratiepolitiek van lidstaten. Dat allemaal reduceren tot Pedro Sánchez en een stukje Schengen is politiek bijzonder comfortabel. Maar het is ongeveer hetzelfde als een lekkend dak repareren door de deur dicht te timmeren.
Eén ding heeft Bouchez wel begrepen
Er is één punt waarop Bouchez gelijk heeft: Europa kan zich geen migratiebeleid veroorloven waarbij elke lidstaat zijn eigen koers vaart en vervolgens verwacht dat de rest van Europa de gevolgen opvangt.
Maar precies daarom heb je Europese afspraken, gezamenlijke buitengrenscontrole en een coherent asiel- en terugkeerbeleid nodig.
Geen politieke improvisatie waarbij elke crisis aanleiding wordt om opnieuw een stukje van het vrije verkeer af te knabbelen.
Want als elke Europese politicus voor elk ingewikkeld probleem zijn eigen eenvoudige oplossing mag aandragen, zijn we binnenkort allemaal veilig.
Achter onze eigen grens.
Met een slagboom.
En een bordje:
‘Welkom in Europa. Schengen tijdelijk buiten dienst.’
(Foto: PD)
