Vlaanderen zoekt 300 miljoen in ieders portemonnee.
De Vlaamse regering heeft zichzelf een nieuwe oefening in begrotingsdiscipline opgelegd: 300 miljoen euro aan subsidies moet verdwijnen. Niet centraal vanuit het Martelaarsplein, maar gedecentraliseerd. Elke minister krijgt de opdracht om binnen zijn of haar eigen bevoegdheid de uitgaven te screenen en te snoeien. De boodschap is duidelijk: schrappen, verminderen, heroriënteren. Cijfers primeren op sentiment, en de maatschappelijke impact dreigt onderaan de prioriteitenlijst te belanden.
Subsidies op de snijtafel
Minister van Binnenlands Bestuur Hilde Crevits legde het in Terzake nog eens uit: elke minister moet met de kam door het subsidieapparaat. Ze zette alvast de toon door te snoeien in stadsvernieuwing. Waar jaarlijks meer dan 10 miljoen euro Vlaams geld naartoe ging, wordt nu gesneden. Een duidelijk signaal dat ook “klassieke” subsidies niet langer vanzelfsprekend zijn.
Prioriteiten herschikt: opvang blijft, stadsvernieuwing sneuvelt
Crevits benadrukt dat er nog wel steun blijft voor opvang van Oekraïense vluchtelingen en voor sociale maatwerkbedrijven. De onderliggende boodschap: nood en actualiteit bepalen het budget, niet het principe van langdurige, stabiele steun. Wie binnenvalt onder de actuele prioriteiten, behoudt een vangnet; wie niet, verliest.
Diependaele’s begrotingslijn: van beleid naar boekhouding
De opdracht aan ministers komt rechtstreeks uit de koker van minister-president Matthias Diependaele (N-VA). Het nieuwe mantra luidt dat het begrotingsevenwicht tegen 2027 heilig is. Wat niet in dat kader past, wordt bijgestuurd of afgeschaft. Het politieke verhaal is minder dat van beleid, meer dat van boekhouding. Ministers worden gedwongen hun eigen departement te “rationaliseren”, een eufemisme voor “bezuinigen”.
De mens als budgetpost
De koerswijziging legt een pijnlijke spanning bloot. Subsidies zijn in Vlaanderen lange tijd gezien als hefboom om maatschappelijke noden op te vangen – van stadsvernieuwing tot cultuur, van integratie tot innovatie. Door de strakkere budgettaire leiband dreigt dat instrument te verschralen tot een rekensom. Het welzijn van burgers wordt zo steeds meer een getal in een Excel-bestand, niet langer een beleidsdoel op zich.
Politieke gevolgen: sluimerende spanningen in de coalitie
Deze ronde van subsidiekap kan politieke repercussies hebben. Niet alle ministers hanteren dezelfde prioriteiten en sommige departementen zijn gevoeliger dan andere. Terwijl N-VA en Open VLD de begrotingsdiscipline verdedigen, benadrukken de Vlaamse socialisten het belang van sociale ondersteuning. Dit kan op termijn de interne cohesie van de regering onder druk zetten.
Van beleid naar incidentenmanagement
Crevits’ uitspraak “we passen de budgetten aan in functie van de noden die we hebben” vat de nieuwe logica samen. Subsidies zijn niet langer stabiele instrumenten van langetermijnbeleid, maar schuivende posten die worden toegekend of ingetrokken op basis van actuele dossiers en politieke urgentie. Daarmee lijkt Vlaanderen te evolueren van beleid naar incidentenmanagement.
(Foto: screenshot X/Terzake)
