Jarenlang leek de VRT op een voetbalclub die haar grootste vedetten koste wat kost aan boord wilde houden. Wie een kijkcijferkanon was, kreeg een exclusiviteitscontract voorgeschoteld waar menig CEO spontaan van zou beginnen dansen. De boodschap was duidelijk: blijf bij ons, ga niet naar de concurrent en wij zorgen ervoor dat je agenda én bankrekening goed gevuld blijven.
Maar wie de voorbije jaren een beetje tussen de lijnen leest, merkt dat er iets aan het veranderen is op de Reyerslaan.
De openbare omroep lijkt stilaan afscheid te nemen van het klassieke systeem waarbij een handvol absolute sterren jarenlang met stevige exclusiviteitscontracten aan de VRT werden verbonden. In de plaats komt steeds vaker een model waarbij schermgezichten vooral worden betaald voor wat ze effectief maken en presenteren.
Dat is geen detail. Dat is een fundamentele koerswijziging.
Vroeger draaide het vooral om exclusiviteit. Een bekende tv-persoonlijkheid mocht niet opduiken bij de concurrent en kreeg daarvoor een mooie vergoeding. Vandaag lijken prestaties almaar belangrijker te worden. Wie veel programma's maakt, veel uren draait of sterke kijkcijfers neerzet, blijft uiteraard goed verdienen. Maar de tijd dat een exclusiviteitscontract op zich al een gouden ticket was, is stilaan voorbij.
En dat is ook niet zo vreemd.
De VRT staat al jaren onder een vergrootglas. De publieke omroep werkt grotendeels met belastinggeld en ligt daardoor veel sneller onder vuur wanneer er vragen rijzen over hoge vergoedingen. Elke besparingsronde zorgt opnieuw voor politieke discussies en dan wordt al snel gekeken naar de lonen van de bekende gezichten op het scherm.
Bovendien is het medialandschap compleet veranderd.
Twintig jaar geleden keek Vlaanderen met bijna religieuze trouw naar een beperkt aantal zenders. Vandaag verdelen Netflix, YouTube, TikTok, streamingdiensten en tientallen tv-zenders de aandacht van de kijker. Een presentator alleen volstaat niet langer om een programma tot een succes te maken. Het concept, de productie en de sociale media spelen minstens even hard mee.
Dat betekent ook dat de VRT minder afhankelijk wil worden van één vedette.
Want wat gebeurt er als een absolute ster plots vertrekt? Of beslist om gas terug te nemen? Dan zit je als omroep met een gigantisch gat. Door meer in formats en nieuwe gezichten te investeren, spreidt de VRT dat risico veel beter.
Dat wil natuurlijk niet zeggen dat bekende namen geen grote waarde meer hebben. Integendeel. Een sterke presentator kan nog altijd het verschil maken tussen een middelmatig programma en een kijkcijferhit. Maar de tijd waarin één vedette onaantastbaar leek, lijkt stilaan voorbij.
Eigenlijk volgt de VRT daarmee een evolutie die je ook in het voetbal ziet. Clubs geven steeds minder gigantische contracten voor jaren op voorhand. Ze kiezen vaker voor bonussen, prestaties en variabele vergoedingen. Wie scoort, verdient meer. Wie minder speelt, ziet dat ook in zijn loonbrief.
De openbare omroep lijkt dezelfde richting uit te gaan.
En misschien is dat ook gewoon logisch.
Want uiteindelijk betalen we als belastingbetaler niet voor sterren op zich. We betalen voor goede programma's.
De échte uitdaging voor de VRT wordt daarom niet hoeveel een presentator verdient, maar of de omroep erin slaagt om ook de volgende generatie tv-gezichten groot te maken. Want iconen zoals Ben Crabbé, Martine Tanghe of Jan Becaus bouw je niet op één televisieseizoen.
Dat vraagt jaren. En vooral: programma's die de moeite zijn om voor thuis te blijven.
