Demir en De Ridder vliegen mekaar in de haren over de kwestie 'leerlingenvervoer'.
Het drama in Buggenhout heeft niet alleen de pijnlijke gaten in het leerlingenvervoer blootgelegd. Het legt ook een ongemakkelijke waarheid bloot binnen de N-VA zelf. Terwijl de politieke familie zich naar buiten toe profileert als de partij van orde, verantwoordelijkheid en efficiënt bestuur, vliegen twee van haar zwaargewichten elkaar achter de schermen in de haren over één simpele vraag: wie gaat de rommel opruimen?
Het dodelijke ongeval in Buggenhout, waarbij vier mensen om het leven kwamen, heeft een sector blootgelegd waar klachten jarenlang tussen scholen, busbedrijven, provincies en De Lijn konden verdwalen zonder dat iemand echt ingreep. Maar terwijl Vlaanderen zich afvraagt hoe dat mogelijk was, woedt binnen de Vlaamse regering een ander gevecht.
Niet tussen meerderheid en oppositie.
Niet tussen links en rechts.
Maar tussen twee N-VA-ministers.
De hete aardappel die niemand wil vasthouden
Al bij de start van de Vlaamse regering werd afgesproken dat het leerlingenvervoer voor het buitengewoon onderwijs zou verhuizen van De Lijn naar het departement Onderwijs.
De logica daarachter was eenvoudig. Wie dagelijks met scholen, leerlingen en ouders werkt, staat dichter bij de praktijk dan een vervoersmaatschappij die vooral denkt in ritten, planningen en contracten.
Op papier klonk dat logisch.
In werkelijkheid zit het dossier al maanden muurvast.
Onderwijsminister Zuhal Demir weigert het leerlingenvervoer over te nemen zonder extra middelen. Mobiliteitsminister Annick De Ridder wil die middelen niet zomaar losweken bij De Lijn.
Resultaat? Iedereen weet dat het systeem moet veranderen, maar niemand wil de rekening betalen. En ondertussen blijft alles waar het zit.
Buggenhout verandert alles
Het ongeval in Buggenhout heeft die discussie plots in een ander daglicht geplaatst. Want wat aanvankelijk een administratieve bevoegdheidskwestie leek, blijkt nu een dossier waarin het letterlijk over leven en dood gaat.
De voorbije dagen werd duidelijk dat er al langer klachten circuleerden over het rijgedrag van de betrokken chauffeur. Klachten die bekend waren bij scholen en provinciale instanties. Maar het controlesysteem bleek zo versnipperd dat niemand de volledige puzzel zag. Of erger: niemand zich geroepen voelde om in te grijpen.
De vraag die nu boven de hele sector hangt is vernietigend eenvoudig:
Hoeveel waarschuwingen zijn nodig voordat iemand stop zegt?
De Lijn onder vuur
Vooral De Lijn krijgt de afgelopen dagen stevige kritiek. De vervoersmaatschappij controleert vandaag vooral documenten: verzekeringen, technische keuringen en administratieve verplichtingen. Maar het rijgedrag van chauffeurs blijft grotendeels de verantwoordelijkheid van de private busbedrijven zelf. En dat zou je een ‘opmerkelijke situatie’ kunnen noemen. Een chauffeur kan perfect alle papieren in orde hebben en toch een gevaar vormen op de weg.
De discussie werd woensdag nog scherper toen bleek dat klachten over onveilig rijgedrag niet automatisch een reden vormen om een contract stop te zetten. Dat leidde tot zware kritiek vanuit zowel meerderheid als oppositie.
Als het gedrag van een chauffeur geen doorslaggevende factor is in een sector die dagelijks duizenden kwetsbare kinderen vervoert, wat dan wel?
N-VA tegen N-VA
De spanning binnen de regeringspartij werd woensdag zelfs publiek zichtbaar.
N-VA-parlementslid Andy Pieters, jarenlang een vertrouweling van Demir, haalde stevig uit naar De Lijn. Volgens hem wil de vervoersmaatschappij het leerlingenvervoer liever kwijt dan rijk en gedraagt ze zich daar ook naar. Dat was niet zomaar kritiek op een overheidsbedrijf. Het was een rechtstreekse aanval op een bevoegdheid die onder partijgenote Annick De Ridder valt.
Binnen de N-VA klinkt steeds vaker frustratie over een dossier dat al maanden aansleept terwijl de problemen op het terrein zich opstapelen.
Het drama van Buggenhout heeft die frustratie alleen maar groter gemaakt.
Iedereen wil hervormen, maar niemand wil betalen
En daar zit misschien de kern van het probleem.
Iedereen erkent dat het systeem tekortschiet.
Iedereen vindt dat er strengere controles moeten komen.
Iedereen wil betere opvolging van klachten.
Iedereen wil veiliger vervoer.
Tot de rekening op tafel komt.
Dan begint het klassieke politieke pingpongspel opnieuw.
Onderwijs wil geld.
Mobiliteit wil geld houden.
De Lijn wijst naar de busbedrijven.
De busbedrijven wijzen naar de regels.
En de regels wijzen naar niemand.
Ondertussen stappen 45.000 kinderen op de bus
Terwijl ministers discussiëren over budgetten, bevoegdheden en enveloppes, vertrekken elke ochtend ongeveer 45.000 leerlingen uit het buitengewoon onderwijs met een bus.
Hun ouders gaan ervan uit dat die rit veilig verloopt.
Dat klachten ernstig genomen worden.
Dat gevaarlijk rijgedrag gevolgen heeft.
En dat de overheid controleert wat gecontroleerd moet worden.
Buggenhout heeft aangetoond dat die vanzelfsprekendheid minder vanzelfsprekend is dan velen dachten.
De grootste vraag is daarom niet of De Lijn of Onderwijs straks bevoegd wordt.
De echte vraag is waarom daar eerst een tragedie voor nodig was voordat iedereen plots besefte dat het systeem al jaren kraakt in zijn voegen.
En waarom, zelfs nu, de discussie nog altijd meer over budgetten lijkt te gaan dan over verantwoordelijkheid.
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)
