2,5 tot 3 miljoen woningen, een kunstmatig kanaal en een beetje sleutelen landbouwontwikkeling.
In de schaduw van de piramides van Gizeh, op een steenworp van het pas voltooide Grand Egyptian Museum en de internationale luchthaven Sphinx, wil Egypte een gloednieuwe stad uit de woestijngrond stampen. De stad, Jirian genaamd – wat ‘stroom’ betekent in het Arabisch – moet plaats bieden aan 2,5 tot 3 miljoen woningen en wordt onderdeel van een groter plan om de westelijke Nijldelta-woestijn om te vormen tot bewoonbare en bewerkbare grond.
Het grootschalige urbanisatieproject past in het bredere investerings- en infrastructuurbeleid dat president Abdel Fatah al-Sisi de voorbije jaren met de nodige bombarie heeft uitgerold. De nieuwe stad moet binnen vijf jaar verrijzen en wordt voorzien van een kunstmatig kanaal dat water van de Nijl aanvoert – zowel om de stedelijke leefbaarheid te ondersteunen als om landbouwontwikkeling in de omliggende gebieden mogelijk te maken.
Volgens de Egyptische regering moet het project op termijn 250.000 banen opleveren. Naast residentiële zones komen er ook wolkenkrabbers tot 80 verdiepingen, zorgvoorzieningen, een ecologisch hotel, commerciële wijken en een cultuur- en mediadistrict. Het prijskaartje van het project is niet meegedeeld.
Urbanisering als politiek handelsmerk
Jirian is maar een van de vele ambitieuze stadsprojecten die de Egyptische overheid onder al-Sisi heeft gelanceerd. De opvallendste daarvan is ongetwijfeld de nieuwe administratieve hoofdstad ten oosten van Caïro, bedoeld om de bestaande hoofdstad te ontlasten en het bestuursapparaat te centraliseren in een hypermoderne omgeving.
De economische redenering achter dergelijke projecten is volgens de regering eenvoudig: ze moeten de langetermijngroei van het land ondersteunen, buitenlandse investeringen aantrekken en de werkgelegenheid stimuleren. De keerzijde is dat deze megaprojecten ook een aanzienlijke druk leggen op de overheidsfinanciën. Sinds 2015 is de buitenlandse staatsschuld van Egypte meer dan verviervoudigd. Eind 2024 klokte die af op meer dan 155 miljard dollar.
Autoritair regime met economische missie
Abdel Fatah al-Sisi is een voormalig generaal en sinds 2013 president van Egypte. Hij gebruikt infrastructuur en bouwprojecten niet alleen als motor van economische ontwikkeling, maar ook als instrument van politieke profilering. Zijn beleid wordt gekenmerkt door centralisatie, grootse symboliek en een hoge mate van controle. Binnenlandse critici worden vaak de mond gesnoerd en ook internationale mensenrechtenorganisaties uiten al jaren bezorgdheid over het autoritaire karakter van zijn bestuur.
Toch houdt al-Sisi stevig greep op de macht. In eigen land wordt hij gepresenteerd als de man die Egypte moderniseert, ondanks de groeiende schuldenlast en de sociale onrust die daarmee gepaard gaat. In het buitenland kan hij blijven rekenen op pragmatische steun, onder meer vanwege zijn rol als strategische partner in de regio.
Met het Jirian-project komt er opnieuw een symbool bij van die visie: een stad uit het niets, gebouwd in de woestijn, op een plek waar ooit alleen zand lag – en straks miljoenen mensen moeten wonen, werken en consumeren in het Egypte van de 21ste eeuw.
(Foto: screenshot YouTube)
