Ooit was ze het perfecte verhaal voor een nieuwe generatie politiek: jong, ondernemend, sociaal geëngageerd en met een jongerenproject dat zelfs buiten Antwerpen bewondering oogstte. Vandaag staat Sihame El Kaouakibi voor de correctionele rechtbank. Bijna zes jaar na de explosie van het Let’s Go Urban-schandaal moet blijken wat er precies is gebeurd met het geld dat ze via haar jongerenproject ontving.
Op 1 oktober begint in Antwerpen een proces dat al jaren als een schaduw boven de Belgische politiek hangt. Sihame El Kaouakibi, ooit een van de opvallendste nieuwe gezichten van de Vlaamse politiek, verschijnt samen met haar partner en de intussen failliete vzw Let’s Go Urban voor de correctionele rechtbank. Ze wordt vervolgd voor schriftvervalsing en subsidiefraude. Volgens het parket zou ze valse facturen of overeenkomsten hebben gebruikt om subsidies voor Let’s Go Urban binnen te halen en zouden middelen vervolgens naar andere vennootschappen en doeleinden zijn doorgestroomd. Het onderzochte nadeel bedraagt volgens de vervolging 270.000 euro voor de stad Antwerpen en 320.000 euro voor de Vlaamse Gemeenschap.
Dat zijn beschuldigingen die tijdens het proces nog moeten worden bewezen. El Kaouakibi ontkent dat ze bewust overheidsgeld heeft misbruikt. Haar verdediging heeft eerder aangevoerd dat Let’s Go Urban in korte tijd sterk was gegroeid, waardoor de organisatie en financiële structuur steeds ingewikkelder werden. Haar advocaat Joris Vercraeye heeft aangekondigd dat zijn cliënte zich na jaren van stilte voor de rechtbank zal verdedigen.
Maar om te begrijpen waarom deze zaak zoveel meer is dan een klassiek subsidiedossier, moeten we terug naar het moment waarop Sihame El Kaouakibi nog helemaal niet de vrouw was die vandaag voor de rechter staat.
Het meisje dat alles leek te kunnen
El Kaouakibi bouwde haar reputatie op met Let’s Go Urban, een Antwerpse jongerenorganisatie die jongeren via dans, muziek en urban culture wilde bereiken. Het project groeide uit tot een bekend sociaal initiatief en bezorgde haar een reputatie als gedreven ondernemer en voorvechter van jongerenparticipatie.
Ze kreeg erkenningen, werd gevraagd als spreker en schoof steeds verder op richting politiek en bedrijfswereld. In 2019 haalde Open VLD haar binnen als een opvallend nieuw gezicht op de Antwerpse lijst van Bart Somers. Ze was het soort kandidaat waar politieke partijen graag mee uitpakken: jong, mediageniek, maatschappelijk geëngageerd en met een verhaal dat veel verder leek te reiken dan de klassieke partijpolitiek.
In haar profiel paste ook haar ondernemerschap. Naast Let’s Go Urban had ze verschillende andere initiatieven en vennootschappen. Ze werd bestuurder, consultant en spreker en bouwde een netwerk uit waarin politiek, bedrijfsleven, sociale projecten en urban culture voortdurend in elkaar overvloeiden. Haar eigen levensverhaal leek perfect aan te sluiten bij het succesverhaal dat ze met Let’s Go Urban vertelde.
Precies die verwevenheid zou later een van de grote problemen in het dossier worden.
Dan valt het doek
Begin 2021 begint het verhaal te kantelen.
Binnen Let’s Go Urban waren er vragen gerezen over de financiële situatie en de raad van bestuur liet een audit uitvoeren. Die bracht volgens de latere berichtgeving ernstige onduidelijkheden aan het licht over de boekhouding en geldstromen tussen de vzw en vennootschappen die met El Kaouakibi verbonden waren. Een van de voorbeelden die veel aandacht kreeg, was een industriële keuken van ongeveer 26.000 euro die voor Let’s Go Urban was besteld, maar uiteindelijk terechtkwam bij JJ House, een evenementenlocatie.
Vanaf dat moment verandert het beeld volledig. De vrouw die tot dan toe gold als een succesverhaal van sociaal ondernemerschap wordt plots het middelpunt van een financieel en politiek schandaal.
El Kaouakibi ontkent de beschuldigingen en houdt vol dat er geen sprake was van doelbewuste fraude. Ze organiseert een persconferentie en krijgt daarbij steun van voormalig minister Johan Vande Lanotte, die de audit stevig onder vuur neemt. Het geheel heeft bij momenten meer weg van crisiscommunicatie met theaterambities dan van een gewone persconferentie.
Maar het dossier wordt intussen groter en groter.
Van audit naar strafonderzoek
De stad Antwerpen en de Vlaamse overheid beginnen zich met de zaak te bemoeien, justitie opent een onderzoek en Let’s Go Urban komt steeds verder in financiële problemen. In juni 2021 gaat de vzw failliet. Ook andere ondernemingen die met El Kaouakibi verbonden waren, zoals WannaWork en WannaCatch, gaan later failliet.
Een voorlopig verslag van bewindvoerster Annemie Moens is bijzonder kritisch. Daarin wordt volgens berichtgeving gesteld dat persoonlijk financieel gewin een belangrijke rol zou hebben gespeeld en worden harde kwalificaties gebruikt over de manier waarop de organisaties werden bestuurd. Die vaststellingen maken deel uit van het dossier en zijn geen rechterlijk bewezen feiten.
Dat onderscheid wordt belangrijker naarmate de zaak dichter bij de rechtbank komt. Want de publieke veroordeling kwam er al jaren geleden, lang voor een rechter zich over de strafrechtelijke schuldvraag heeft uitgesproken.
Het politieke wonderkind verdwijnt
Open VLD zet El Kaouakibi na het uitbreken van het schandaal op non-actief. Uiteindelijk verlaat ze de partij en blijft ze als onafhankelijke zetelen in het Vlaams Parlement. Ze blijft wel tot het einde van de legislatuur als onafhankelijk parlementslid zetelen — mét parlementaire vergoeding — maar is lange tijd nauwelijks zichtbaar. Haar politieke carrière, die amper twee jaar eerder nog met veel enthousiasme was gelanceerd, loopt daarmee vrijwel volledig vast.
Het contrast is groot. In 2019 was ze het nieuwe politieke talent dat partijen, bedrijven en organisaties graag aan hun tafel hadden. Twee jaar later probeert ze zich vooral juridisch staande te houden.
En toch is het verhaal daarmee niet afgelopen.
Zes jaar later begint het echte debat
De zaak heeft bijna zes jaar nodig gehad om voor de correctionele rechtbank te belanden. Het onderzoek was omvangrijk, bevatte duizenden documenten, facturen en subsidiedossiers en kreeg onderweg nog extra juridische procedures te verwerken.
In oktober 2024 besliste de raadkamer uiteindelijk dat El Kaouakibi, haar partner en Let’s Go Urban zich voor de correctionele rechtbank moesten verantwoorden voor schriftvervalsing en subsidiefraude. De Vlaamse Gemeenschap probeerde daarnaast nog een bijkomende vervolging voor misbruik van vennootschapsgoederen in het dossier te krijgen, maar dat traject liep uiteindelijk vast na een beslissing van het Hof van Cassatie.
Nu ligt de zaak dus eindelijk waar ze volgens haar advocaat hoort te liggen: voor een rechter.
Wat blijft er over van het oude verhaal?
De vraag is niet alleen of ze schuldig of onschuldig wordt bevonden aan de feiten waarvan ze wordt beschuldigd, maar ook hoe het mogelijk was dat iemand in zo korte tijd zoveel vertrouwen kon opbouwen bij politiek, overheid en bedrijfswereld.
Want Let’s Go Urban was geen verzonnen succesverhaal. Het jongerenproject had een reële maatschappelijke werking en wist een publiek te bereiken waar traditionele instellingen vaak moeilijk aansluiting bij vinden. Tegelijk toont het dossier hoe kwetsbaar een organisatie wordt wanneer de grenzen tussen een vzw, commerciële activiteiten, persoonlijke ondernemingen en politieke netwerken onvoldoende duidelijk zijn.
De zaak gaat daarom niet alleen over facturen en subsidies. Ze gaat ook over controle, vertrouwen en de snelheid waarmee een succesverhaal in de politiek kan worden omarmd zonder dat iedereen even grondig kijkt naar wat er achter de schermen gebeurt.
Dat maakt de rechtszaak relevanter dan het zoveelste politieke schandaal waarin één persoon uiteindelijk als hoofdrolspeler overblijft.
Vandaag staat El Kaouakibi — door critici al jaren weinig flatterend ‘de sjoemelpoedel’ genoemd — voor de correctionele rechtbank en moet ze zich verdedigen tegen beschuldigingen die, als ze bewezen worden, een heel ander licht werpen op dat vroegere succesverhaal.
De maximale straf voor subsidiefraude bedraagt vijf jaar gevangenisstraf en 800.000 euro boete. Of het openbaar ministerie dat ook vraagt, moet nog blijken. Het zou ook voor een voorwaardelijke straf kunnen gaan.
De grootste schuldeisers zijn de Vlaamse Gemeenschap en de stad Antwerpen, die de subsidies toekenden. Samen willen ze zo’n 525.000 euro terug: ongeveer 215.000 euro voor de Vlaamse Gemeenschap en ruim 310.000 euro voor de stad Antwerpen. Die bedragen zijn niet identiek aan het eerder vermelde onderzochte nadeel; de strafrechtelijke bedragen en de burgerlijke vorderingen vallen niet noodzakelijk samen.
Maar daarvoor is eerst de rechtbank aan zet.
