Van dure observatiemachines naar vliegende wapensystemen: de Belgische krijgsmacht schuift opnieuw een vakje op richting bewapening.
Theo Francken straalt. De minister van Defensie heeft een nieuw speeltje binnengehaald: Belgische drones die niet alleen kunnen kijken, maar ook kunnen schieten.
De vier gigantische Sky Guardian-drones van het Belgische leger krijgen Brimstone-raketten onder hun vleugels. Zestien exemplaren zijn besteld, meer zullen volgen. Een investering die volgens Defensie noodzakelijk is om het leger “volledig inzetbaar” te maken.
Critici zien vooral een nieuwe stap in een steeds sneller draaiend oorlogsnarratief. De vraag klinkt steeds minder: moeten we dit kopen? en steeds vaker: wat kopen we nog meer?
De drone die eerst alleen mocht kijken
De MQ-9B Sky Guardian is geen speelgoeddrone die een hobbyist boven een voetbalveld laat vliegen.
Het toestel is bijna twaalf meter lang, heeft een spanwijdte van 24 meter en kan meer dan veertig uur in de lucht blijven. Vanuit de cockpit op afstand kunnen militairen enorme gebieden observeren, beelden verzamelen en bewegingen volgen.
Tot nu toe waren de Belgische drones vooral de ogen van het leger.
Nu krijgen ze ook tanden.
Met de Brimstone-raketten verandert de rol fundamenteel: van waarnemen naar ingrijpen.
Van nummerplaat lezen tot doelwit uitschakelen
Volgens defensiespecialisten kunnen de drones dankzij hun geavanceerde camera’s zeer gedetailleerde informatie verzamelen. Ze kunnen voertuigen volgen, schepen opsporen en bewegingen in conflictgebieden analyseren.
Maar een gewapende drone is natuurlijk iets anders.
Dan gaat het niet langer alleen over informatie verzamelen. Dan gaat het over beslissen wanneer een doelwit wordt aangevallen.
De technologie maakt dat mogelijk met grote precisie. Een Brimstone-raket kan zeer gericht worden ingezet.
De vraag die minder vaak wordt gesteld: wie bepaalt uiteindelijk wanneer die knop wordt ingedrukt?
De Mercedes-redenering van Defensie
Kolonel Roger Housen vergelijkt bij HLN een ongewapende drone met een dure Mercedes waarmee je nooit op de snelweg rijdt.
Een opvallende vergelijking.
Want een Mercedes koop je om sneller, comfortabeler en efficiënter te rijden. Een militair wapensysteem koop je uiteindelijk met één doel: militaire slagkracht.
De manke vergelijking legt meteen de discussie bloot.
Voorstanders zeggen: als België honderden miljoenen investeert in moderne drones, moet het leger ook alle mogelijkheden kunnen gebruiken.
Tegenstanders vragen zich af of elk technologisch hoogstandje automatisch bewapend moet worden.
Niet elke dure wagen moet immers een raceauto worden.
De oorlogstaal versnelt
Sinds de oorlog in Oekraïne klinkt in Europa keer op keer dezelfde boodschap: meer wapens, meer munitie, meer militaire capaciteit. Nelgië marcheert braafjes mee in. dezelfde richting en verkoopt het spenderen van milarden als een daad richting vrede: wie die wil bewaren, moet sterk genoeg zijn om oorlog af te schrikken.
Is dat zo?
Hoeveel militaire slagkracht heeft België nodig? En hoeveel kunnen we betalen?
De Sky Guardian-drones kostten volgens eerdere cijfers ongeveer een half miljard euro. De prijs van de nieuwe raketten en lanceersystemen wordt niet bekendgemaakt. Tiens.
Defensie serveert het als noodzakelijk voor de toekomst.
Elke nieuwe aankoop creëert ook nieuwe verwachtingen. Latrn we niet vergeten dat nieuwe systemen ook moeten onderhouden worden, militairen moeten worden opgeleid met een strategie in de handleiding.
Een raket kopen is eenvoudig.
Een duidelijke visie over wanneer en waarom je ze gebruikt, is een stuk moeilijker.
Francken krijgt zijn wapens
Voor Theo Francken is de beslissing een overwinning. Waar vorige regeringen aarzelden om drones te bewapenen, zet de huidige minister de stap wel.
De Belgische Sky Guardians kunnen binnenkort niet alleen hoog boven het landschap zweven.
Ze kunnen ook toeslaan.
De vraag is niet meer of België militaire technologie wil.
Er is gewoon geen vraag meer, omdat het antwoord al gegeven is.
Maar waar ligt de grens tussen een leger dat zich voorbereidt op een gevaarlijke wereld en een beleid dat zelf steeds meer door het idee van oorlog wordt gestuurd?
(Foto: Didier Lebrun/Foto Nieuws)