Waarom het makkelijk maken als het moeilijk ook kan, en meer oplevert.
De inflatie in België stijgt harder dan verwacht en bereikt 2,4 procent, boven de eerder voorspelde 2,1 procent van het Planbureau. Dit heeft directe gevolgen voor de loon- en uitkeringsindexering en zet de federale begroting onder druk, vooral in combinatie met het systeem van de zogenaamde “centenindex”.
Wat is de centenindex?
De federale regering plant deze legislatuur twee keer een centenindex, in 2026 en 2028. Het systeem beperkt de indexering voor werknemers met een bruto maandsalaris boven 4.000 euro tot het bedrag van 4.000 euro, waardoor hogere lonen slechts gedeeltelijk worden aangepast. Voor werknemers onder die drempel blijft de volledige indexering behouden.
Experts wijzen op de complexiteit van de uitvoering. Het systeem moet worden toegepast binnen een wirwar van sectorale afspraken, paritaire comités en verschillende arbeidsregimes. Dit maakt de praktische invoering bijzonder uitdagend en vereist nog steeds juridisch sluitende besluiten van de regering.
Wie krijgt de indexering wanneer?
Meer dan een miljoen werknemers valt op 1 januari binnen de eerste groep die de indexering ontvangt. Specialisten in arbeidsmarkteconomie waarschuwen dat het nog onduidelijk is of de centenindex tegen die datum al kan ingaan of dat de reguliere indexering zal worden toegepast. Een vertraging kan een aanzienlijk deel van het beoogde effect van de centenindex tenietdoen.
Ambtenaren en uitkeringen
Voor ambtenaren en uitkeringsgerechtigden wordt de indexering doorgaans enkele maanden na het overschrijden van de spilindex toegepast, vermoedelijk in maart. Indien de centenindex dan nog niet operationeel is, ontvangen ook zij de gewone indexering. Retroactieve toepassing van de centenindex is juridisch niet mogelijk, waardoor het verwachte effect verder wordt ingeperkt.
Financiële impact en risico’s
De federale begroting rekent op een opbrengst van 272 miljoen euro in 2026 door de invoering van de centenindex. Economische experts benadrukken dat het risico op onvolledige toepassing groot is en dat het ontbreken van duidelijke regelgeving en timing de effectiviteit kan ondermijnen. Daarnaast wijzen onderzoekers op het politieke risico: koopkracht blijft een cruciale factor voor kiezers, waardoor duidelijkheid en betrouwbare uitvoering essentieel zijn.
Wat hebben we vandaag geleerd?
Hoewel de centenindex formeel is vastgelegd, blijft het onzeker hoeveel werknemers vanaf 1 januari daadwerkelijk zullen profiteren. De combinatie van technische complexiteit, juridische obstakels en politieke timing creëert een situatie waarin zowel werknemers als de federale begroting mogelijk geconfronteerd worden met onzekerheid en gedeeltelijke effectiviteit.
(Foto: Pixabay)
