Hoe ver reikt 9,2 miljard? 1 miljard naar bijkomende defensiekosten; de overige 8,2 miljard wordt ingeschreven om het tekort terug te dringen
De federale regering-De Wever presenteert haar nieuwe begrotingsakkoord als het broodnodige antwoord op ontsporende staatsfinanciën. Met een sanering van 9,2 miljard euro probeert de coalitie het groeiende tekort af te remmen. De opluchting binnen Arizona is groot: een nieuwe institutionele crisis is afgewend, de regering blijft overeind. Maar achter de schermen blijft één vraag hangen: is dit genoeg, of wordt dit slechts de eerste etappe richting bijkomende ingrepen?
Een put dieper dan gehoopt
Het monitoringcomité schetste eerder nog een sombere realiteit. Zonder ingrepen zou de federale overheid afstevenen op een tekort van meer dan 39 miljard euro in 2029, goed voor 5,5 procent van het bbp. De schuldgraad blijft torenhoog en de rentelasten dreigen richting 20 miljard euro te kruipen. Een toekomstbeeld dat in Brussel én in Europa op verzet zou stuiten.
Het nieuwe akkoord moet dat scenario temperen. Van de 9,2 miljard euro aan maatregelen gaat 1 miljard naar bijkomende defensiekosten; de overige 8,2 miljard wordt ingeschreven om het tekort terug te dringen. Volgens de berekeningen van het kabinet van minister van Begroting Vincent Van Peteghem zakt het tekort tegen 2029 naar 4,36 procent van het bbp – nog altijd ver boven de ambitie die de regering zichzelf bij de start oplegde. In absolute cijfers komt men uit op een tekort van 31,3 miljard euro. Een verbetering, maar geen structurele herstelling.
Soberheid zonder garanties
De federale ploeg presenteert het akkoord als een eerste stevige rem, maar de ontspanningsfase is allesbehalve begonnen. De inkomsten waarop gerekend wordt, blijven onzeker. Een geplande opbrengst van 1,9 miljard euro door langdurig zieken opnieuw richting werk te duwen, is verre van gegarandeerd. De strijd tegen sociale en fiscale fraude staat traditioneel in de tabellen, maar de realiteit toont dat die opbrengsten zelden volledig worden binnengehaald. Vrij vertaald: meer dan theorie is het niet. Je weet niet hoe de bevolking op de stroperstocht gaat reageren.
Ook op andere vlakken ontbreekt structurele verankering. Het pakket leest als een mix van taksen, ingrepen en besparingen, maar biedt geen samenhangende langetermijnhervorming. Dat was al een tekortkoming bij de start van Arizona, toen men rekende op 8 miljard euro aan terugverdieneffecten die uiteindelijk niet standhielden. Dit keer blijven die optimistische inschattingen grotendeels buiten de begroting, maar de ambitie om op termijn alsnog economische terugkoppeling te realiseren blijft overeind.
De ambities blijven groter dan het resultaat
Een lastige constante voor de coalitie is de eigen doelstelling: een tekort van maximaal 3 procent van het bbp tegen 2030. Met de huidige cijfers blijft de regering daarop steken. De 4,36 procent die nu in 2029 wordt ingeschreven, betekent dat zelfs een gunstig economisch klimaat niet volstaat om de ambitie zonder extra maatregelen te halen.
Binnen de regering groeit dan ook het besef dat het akkoord geen eindpunt is. Het biedt tijdelijke stabiliteit, geen duurzame verankering. Nieuwe begrotingsrondes dienen zich aan, zelfs als alle huidige plannen netjes worden uitgevoerd. Ook voor de bevolking blijft de impact voelbaar: hogere belastingen, toenemende druk op uitkeringen en verdere rationalisering van overheidsuitgaven zijn geen afgesloten hoofdstukken.
Nog lang geen veilig vaarwater
De sanering van 9,2 miljard euro mag dan - naar eigen zeggen - een politieke overwinning opleveren voor premier Bart De Wever, het begrotingswerk is verre van afgerond. Arizona wint tijd, maar koopt geen rust. Een volgende ronde komt eraan. En opnieuw zullen zowel de overheid als de burger een bijdrage moeten leveren.
(Bert Van Den Broucke/ /Photo News)
