De Wever & co zet voor velen de deur van de armoede op een kier.
Het begrotingsakkoord moest en zou voor de eerste dag van de staking rond zijn. En zo geschiedde. Na een nachtelijk onderhandelingstraject van ruim twintig uur presenteerde premier Maximus Bart De Wever maandagochtend een meerjarenbegroting die volgens hem draait rond één kernwoord: solidariteit. De oefening levert – volgens de knappe koppen van de Wetstraat - een sanering van 9,2 miljard euro op, maar het pakket maatregelen raakt bijna elke Belg, met uitzondering van de portefeuille van Theo Francken. Van accijnzen tot loonindex, van cinema tot pensioen: het akkoord hertekent de economische spelregels voor de komende jaren.
Prijskaartjes aangepast: btw en energie
Hoewel een algemene btw-verhoging uitbleef, worden verschillende tarieven wel opgetrokken. De regering voert een uniform tarief van 12 procent in voor hotels, campings, afhaalmaaltijden, niet-alcoholische dranken in de horeca en een brede categorie die onder “entertainment” valt. De precieze invulling daarvan moet nog worden verfijnd, maar zeker is dat cinemabezoekers en festivalgangers meer zullen betalen. Die tickets, vandaag nog belast aan 6 procent, worden voortaan duurder.
In de energiemarkt wordt de belastingmix herschikt. De accijnzen op aardgas stijgen geleidelijk, terwijl die op elektriciteit dalen. Pas wanneer de details beschikbaar zijn, wordt duidelijk welke richting de energiefactuur precies uitgaat. Ook brandstoffen – benzine, diesel en stookolie – worden duurder door hogere accijnzen.
Lonen, pensioenen en uitkeringen: selectieve indexrem
De begroting omvat ook een gerichte ingreep in de automatische indexering. Voor de grote meerderheid blijft de index volledig behouden, maar wie meer dan 4.000 euro bruto per maand verdient, voelt het verschil: het deel boven die grens wordt twee keer niet geïndexeerd, eenmalig in 2026 en 2028. Omdat het gemiddelde brutoloon in België in 2022 net boven die drempel lag (4.076 euro), treft de maatregel een brede groep werknemers.
Ook in de pensioenen en uitkeringen wordt de indexering selectief afgeremd: het deel boven 2.000 euro bruto wordt eveneens twee keer overgeslagen. Tegelijk stijgt het minimumloon vanaf 1 april met 50 euro.
Voor politici gelden aparte afspraken: de lonen van regeringsleden en parlementsleden worden de komende jaren niet geïndexeerd. Bij de afschaffing van de Senaat - oh wat is dat moeilijk, oh wat gaat dat traag - verdwijnen ook de partijfinancieringen via die assemblee, al gaat het natuurlijk om een relatief beperkt bedrag in het totaalplaatje.
Pensioenhervorming: losse eindjes weggewerkt
De regering rondde tegelijkertijd de resterende onderdelen van de pensioenhervorming af. Een bekende knoop: het eerste loopbaanjaar. Omdat veel werknemers in dat eerste jaar niet aan de vroegpensioenvoorwaarde van 156 gewerkte dagen komen, telt het jaar vaak niet mee. Voortaan wordt 104 dagen voldoende.
Daarnaast worden bijkomende periodes – langdurige ziekte, naast bijvoorbeeld zorgperiodes en tijdelijke werkloosheid – voortaan gelijkgesteld, zodat werknemers niet bestraft worden bij een vervroegd pensioen. DIt lijkt op goed nieuws, maar moet maskeren dat er in het zomerakkoord is afgesproken dat ze de spelregels zelfs aan het eind van het spel nog veranderen en dat er stevig gehakt wordt in de pensioenen.
Gezondheid en welzijn: meer aan het werk, meer remgeld
De Wever koppelt het begrotingsakkoord aan een hervorming van het ziekteverzuim. De overheid wil 100.000 mensen die momenteel ziek zijn maar nog (gedeeltelijke) arbeidscapaciteit hebben, opnieuw aan het werk zetten. De maatregel moet structureel 1,9 miljard euro opleveren.
Voor patiënten wordt zorg duurder: het remgeld stijgt, al is nog niet vastgelegd met welk bedrag.
Daarnaast krijgen jonge ouders vanaf volgend jaar een extra week geboorteverlof, vrij te verdelen binnen het koppel. Ja, toen moesten wij ook even heel hard lachen.
Taksen en fiscale ingrepen: van pakjes tot vliegtickets
Consumenten die online bestellen buiten Europa, via platforms zoals Shein en Temu, betalen voortaan een pakjestaks van 2 euro per levering. Aandeelhouders die via vennootschappen winst uitkeren, worden eveneens zwaarder belast: het tarief stijgt van 15 naar 18 procent. Grote vermogens voelen de impact van een verdubbeling van de effectentaks van 0,15 naar 0,30 procent voor rekeningen boven één miljoen euro.
Vliegen wordt duurder: de algemene vliegtuigtaks gaat van 5 naar 10 euro per ticket.
Fiscale hervorming verschoven: deel vroeger, deel later
De regering sleutelt ook aan de geplande belastingverlaging. Het grootste deel dat aanvankelijk voor 2029 voorzien was, wordt deels vervroegd naar 2028. Het resterende deel wordt doorgeschoven naar 2030, buiten de legislatuur van de huidige regering. Daardoor moet deze coalitie die lastenverlaging niet langer in haar eigen meerjarenbegroting opnemen. Vrij vertaald: dan kan het allemaal nog veranderen.
Wat hebben we vandaag moeten leren?
Het begrotingsakkoord legt een breed pakket neer waarin hogere consumptiekosten, selectieve indexafremming en extra taksen worden gecombineerd met hervormingen in pensioenen, arbeidsmarkt en fiscaliteit. De regering-De Wever presenteert het geheel als een solidariteitsoefening. Maar het is niet meer dan een ingreep die vooral de middenklasse en frequente consumenten zal voelen.
(Foto: Didier Lebrun/Photo News)
