“We monitoren gedrag, geen afkomst.”
Op Tomorrowland zijn zowel Israëlische als Palestijnse vlaggen ook dit jaar welkom. Ondanks de aanhoudende geopolitieke spanningen, ziet noch de organisatie, noch de lokale overheid redenen om de toegang van bepaalde vlaggen of nationaliteiten aan banden te leggen. De focus ligt op sfeer en veiligheid, niet op symbolen of afkomst. De feestgangers worden als individuen benaderd, niet als vertegenwoordigers van een conflict.
Inclusiviteit als basisprincipe
Met bezoekers uit zowat alle hoeken van de wereld is Tomorrowland uitgegroeid tot een van de meest internationale festivals ter wereld. En dat vertaalt zich zichtbaar op het terrein: vlaggen van meer dan honderd landen kleuren traditioneel de dansweide. Dat daarbij ook vlaggen uit conflictgebieden verschijnen – zoals die van Israël, Palestina, Oekraïne of Rusland – wordt niet automatisch als bedreiging gezien.
Woordvoerster Debby Wilmsen benadrukt dat vlaggen welkom blijven zolang ze geen haatdragende of opruiende teksten bevatten. Enkel vlaggen van voetbalclubs worden principieel geweerd, omdat ze in het verleden aanleiding gaven tot provocatie. “We maken geen onderscheid op basis van nationaliteit of geopolitieke situatie,” stelt Wilmsen. “We kijken naar gedrag en intenties. Veiligheid staat voorop, niet symboliek.” Hoe naïef kan je zijn. Een vlag van club Brugge is provocerend, een vlag van Israël - die voor velen symbool staat voor een genocide - niet?
Een feest, geen politiek platform
Het is een struisvogelbenadering die contrasteert met de toenemende politisering van cultuur- en muziekfestivals wereldwijd. In Europa pleitten sommige artiesten de voorbije maanden voor boycots of statements over Gaza. Maar Tomorrowland wil bewust geen politiek platform zijn. De organisatoren houden het bij hun basisdoel: een muzikaal feest bouwen voor mensen die met goede bedoelingen komen. Snuiven, slikken, spuiten en zwijgen.
Ook als bepaalde nationaliteiten in grote getale opduiken bij een DJ uit eigen land, is dat voor de organisatie geen reden tot bezorgdheid. Zo ontstond vorig jaar een spontaan volksfeest toen de Israëlische DJ Skazi het podium betrad. Een herhaling daarvan zou volgens de organisatie opnieuw mogelijk zijn, zolang de sfeer respectvol blijft. “We grijpen pas in als er sprake is van vijandigheid, niet bij uitbundig patriottisme,” klinkt het.
Beveiliging en monitoring: vertrouwen, geen naïviteit
De gemeenten Boom en Rumst volgen dezelfde lijn. Burgemeester Jeroen Baert (N-VA) van Boom en zijn collega Jurgen Callaerts (N-VA) van Rumst bevestigen dat de situatie nauwgezet opgevolgd wordt, onder meer via samenwerking met het OCAD en het Nationaal Veiligheidscentrum. Die diensten voerden uitgebreide risicoanalyses uit, maar gaven groen licht. Er is op dit moment geen concrete aanwijzing dat het festival geviseerd wordt door extremistische groepen of dat het conflict zou overslaan naar het terrein.
“Dat betekent niet dat we blind zijn,” zegt Callaerts. “We weten dat conflicten zoals in Oekraïne of Gaza gevoelig liggen. Maar we hebben voldoende maatregelen getroffen en rekenen erop dat wie naar hier komt, dat doet om te feesten, niet om te provoceren.”
Symbolen zijn geen schuld?
Het standpunt van Tomorrowland is helder: mensen zijn verantwoordelijk voor hun gedrag, niet voor hun vlag. Wie met een nationale vlag zwaait, maakt zich niet schuldig aan een geopolitiek standpunt. En wie dat wél doet, valt niet af te leiden uit een stuk stof, maar uit concrete daden. Daarom blijft de organisatie bij haar aanpak: niet filteren op afkomst of vlag, maar ingrijpen bij concrete onrust.
De vlag als verdachte? Of de mens als vrije burger?
Het is een zeldzaam standpunt in een tijd waarin symbolen steeds vaker worden gecodeerd, gesanctioneerd of gecensureerd. Tomorrowland kiest ervoor het vertrouwen te behouden in zijn publiek. Naïeve waakzaamheid. Is het niet beter om alle vlaggen te weren? Staat niet elke vlag per definitie niet voor een (geo)politiek standpunt? Zelfs als het goed bedoeld is: ik - wij - en de anderen?
(foto: Pieter-Jan Vanstockstraeten/Photo News)