Twintig jaar energie-ideologie richting schroothoop.
Tweeëntwintig jaar lang hing de Wet op de Kernuitstap als een ideologisch kruis boven de Belgische energiewereld. Een groene relikwie uit het Verhofstadt-tijdperk, vol goede bedoelingen en slecht rekenwerk. Doen en daarna denken, was de methode. Maar sinds donderdagavond is het gedaan met het groene sprookje. De Kamer heeft beslist: de wet wordt afgevoerd. Weg met het nucleaire taboe, leve de kernsplitsing.
Kerncentrales krijgen nieuw leven, de ‘Wet op de Waanzin’ is dood
Het federale halfrond stemde met een meerderheid van 102 parlementsleden voor de afschaffing van de ooit heiligverklaarde kernuitstap. Acht eenzaten bleven koppig neen roepen, en 31 parlementsleden – voornamelijk PS en PVDA – deden wat ze altijd doen als het moeilijk wordt: zich onthouden. Groen en Ecolo stemden als enige fractie tegen.
Mathieu Bihet (MR), minister van Energie - en sinds kort ook patroonheilige van het kernrationalisme - kon zijn trots niet verbergen. “Ik ben blij en fier dat deze tekst is goedgekeurd.” Blij, omdat hij eindelijk afscheid kan nemen van een wet die België jarenlang gijzelde in de fictie dat we met windmolens en zonnespiegelingen een hele economie draaiende konden houden. Fier, omdat zijn partij met chirurgische precisie het groene tumorweefsel uit de Belgische energiewetgeving heeft gesneden.
Een koude oorlog, letterlijk
De Wet op de Kernuitstap werd ooit opgetekend in de etherische nevels van de paars-groene regering-Verhofstadt I. Toen nog met de hoop dat België zijn energievoorziening kon afbouwen zonder in het donker te belanden. Het plan: zeven kerncentrales sluiten en het bouwen van nieuwe verboden verklaren. We kregen jarenlange bijsturingen, verlengingen, bochtenwerk en politieke pleisters.
Maar de werkelijkheid kwam harder aan dan een winter zonder gas. De oorlog in Oekraïne, een Russische gaskraan die begon te knijpen, en elektriciteitsfacturen die naar de stratosfeer schoten, maakten duidelijk dat de zon niet altijd schijnt en de wind niet altijd waait. Zelfs de groenen moesten schoorvoetend hun dogma’s bijstellen. Tinne Van der Straeten kwam met b-plannen van b-plannen. Tot MR en N-VA de deur helemaal dichtgooiden: exit kernuitstap, enter kernvisie.
Eindelijk energiebeleid met een rationele ruggengraat?
Volgens Bihet is de stemming niet zomaar een wetswijziging. “Deze dag gaat de geschiedenis in als een keerpunt in de Belgische energiegeschiedenis,” verkondigde hij, niet zonder retorisch vuur. En het moet gezegd: voor het eerst in decennia durft België z’n energiepolitiek te baseren op feiten in plaats van op slogans en ideologische erfzonden.
De minister ziet in de afschaffing van de wet een structurele ingreep die ons land niet alleen energetisch, maar ook economisch en strategisch sterker maakt. Dat is meer dan een PR-soundbite: wie vandaag een fabriek wil bouwen, kijkt naar de energiestabiliteit van een land. En laat België nu eindelijk weer perspectief bieden in plaats van permanente onzekerheid.
Het Nucleair Forum schenkt een glas in
Het Belgisch Nucleair Forum – tot voor kort het kneusje van de lobbyklas – kon zich nauwelijks inhouden. “Eindelijk!” luidde hun persbericht. Het klonk eerder als een bevrijdingslied dan als een zakelijke reactie. Volgens hen was de afgeschafte wet “een achterhaald politiek anachronisme” dat onze knowhow de wereld uit joeg en investeerders richting de gordijnen stuurde.
“We geven als land opnieuw het signaal dat kernenergie een rationeel onderdeel mag zijn van het energieverhaal,” aldus managing director Serge Dauby. In zijn hoofd smeedt de man waarschijnlijk al druk plannen voor de volgende kernreactor op Belgische bodem – of op z’n minst een heropleving van de ingenieursopleidingen, die de laatste jaren even aantrekkelijk waren als een stage in Tsjernobyl.
Symboliek vs. werkelijkheid: de oppositie sputtert
Niet iedereen ziet in de stemming een mijlpaal. Greenpeace en Bond Beter Leefmilieu spreken over een “politieke show” die niets verandert aan de concrete uitdagingen op het terrein. “Een wetswijziging bouwt geen kerncentrale,” klonk het zuur. Klopt, maar zonder wetswijziging bouw je er zéker geen.
En natuurlijk is er werk aan de winkel. De sluitingsdata van Doel 4 en Tihange 3 mogen dan wel op de schop gaan, nieuwe centrales heb je niet binnen het jaar. Er is nog geen vergunning, geen concreet plan en al zeker geen schop in de grond. Maar het verschil is: er mag weer gedacht, ontworpen en geïnvesteerd worden. Dat is al een revolutie op zich.
Groene dogma’s in de reactor: smeltpunt bereikt
De echte politieke les? Zonder de groenen in de meerderheid, valt er plots wél een coherente kernvisie te vormen. Wat jarenlang onmogelijk was, ging nu verrassend vlot. In het regeerakkoord van de regering-De Wever staat kernenergie opnieuw met hoofdletters geschreven. Niet exclusief, maar wel stevig ingebed in de energiemix.
De afschaffing van de kernuitstap is geen eindpunt, maar een herstart. België is klaar om het nucleaire potentieel dat decennialang werd gesmoord in collectieve schuldgevoelens en geitenwollensokkensyndromen, opnieuw te omarmen.
De symboliek is groot, maar de praktische weg ligt nog open. Toch is dit hét kantelpunt waarop België zichzelf eindelijk weer toelaat om rationeel te denken over energie, over toekomst, over zekerheid. De Wet op de Kernuitstap ligt in de prullenmand.
(Foto: Shutterstock)
