Oorlog in het labo van Marc Van Ranst: beschuldigingen van sabotage, intimidatie en manipulatie doen KU Leuven daveren.
Jarenlang verkocht Marc Van Ranst zichzelf als het rationele gezicht van de wetenschap. Maar achter de witte labojassen van het Rega Instituut blijkt een toxische slangenkuil te schuilen waar beschuldigingen van sabotage, pesterijen, manipulatie en interne afrekeningen over en weer vliegen, zo schrijft ‘Het Laatste Nieuws’ op donderdag. De viroloog die tijdens corona dagelijks de moraal predikte, staat nu zelf midden in een explosief dossier over grensoverschrijdend gedrag.
Het bekendste labo van Vlaanderen blijkt een slagveld
Volgens een vernietigend welzijnsrapport heerste binnen verschillende labo’s van het Rega Instituut aan de KU Leuven jarenlang een sfeer die werknemers omschrijven als “ondraaglijk”.
Medewerkers zouden hebben geleefd in permanente stress, overlevingsmodus en angstcultuur. Er wordt gesproken over sabotage van wetenschappelijk werk, interne lastercampagnes, manipulatie, machtsmisbruik en zelfs verdwenen labomateriaal.
Niet bepaald het beeld dat de buitenwereld voorgeschoteld krijgt van de academische elite die tijdens de coronajaren het land de les spelde.
Het rapport van 34 pagina’s kwam in juli 2024 terecht bij de toenmalige vicerector van de KU Leuven en baseerde zich op gesprekken met meer dan twintig werknemers.
Marc Van Ranst opnieuw in het oog van de storm
Centraal in het conflict staan twee professoren: Marc Van Ranst en Piet Maes.
Volgens het officiële onderzoek zou Maes de bron zijn van de toxische werksfeer. Hij werd uiteindelijk zelfs aan de deur gezet door de universiteit.
Maar Maes slaat hard terug — en viseert rechtstreeks Marc Van Ranst en diens labmanager Elke Wollants als de echte architecten van de verziekte cultuur.
En laat net dat de pijnlijke ironie zijn.
Want Van Ranst profileerde zich jarenlang als de man van “de wetenschap”, de viroloog die als alwetend orakel boven het gekibbel stond. Alleen blijkt nu dat zijn labo al jaren onderwerp is van interne oorlogen, beschuldigingen en juridische procedures.
Van coronapaus naar interne machtsstrijd
Volgens Maes begon de escalatie nadat een medewerker van hem publiekelijk vernederd zou zijn door labmanager Elke Wollants, de rechterhand van Van Ranst.
Wat volgde, leest meer als een slechte politieke thriller dan als een academische omgeving: beschuldigingen van bedreigingen, pogingen om carrières te breken en verhalen over verborgen labomateriaal waarmee collega’s zogezegd geframed zouden zijn voor diefstal.
Van Ranst ontkent alles met klem. Zoals wel vaker.
De viroloog stelt dat hij Maes enkel confronteerde met manipulatief gedrag en sabotagepogingen. Wollants geeft toe dat ze haar stem verhief, maar minimaliseert het incident.
Rapport vol zware aantijgingen, maar zonder harde bewijzen
Opvallend: het externe rapport dat Maes volledig neerhaalt als “pathologische leugenaar” blijkt juridisch allesbehalve waterdicht.
De arbeidsrechtbank zette later stevige vraagtekens bij het onderzoek en oordeelde dat de KU Leuven al op voorhand leek te hebben beslist wie de schuldige was.
De rechter stelde expliciet dat het onderzoek vertrok vanuit de aanname dat Piet Maes de boosdoener was — nog voor het onderzoek echt begon.
Bovendien mochten verschillende medewerkers van Maes hun volledige verhaal niet doen. Dat ondermijnt de geloofwaardigheid van het rapport zwaar.
Wetenschap of kampvorming?
Wat vooral overeind blijft, is het beeld van een instituut waar kampen tegenover elkaar staan en waar persoonlijke vetes belangrijker lijken geworden dan wetenschap.
En daarin duikt de naam van Marc Van Ranst opnieuw prominent op.
Dezelfde viroloog die tijdens de coronaperiode moeiteloos tv-studio’s domineerde en zichzelf graag presenteerde als moreel kompas van het land, blijkt achter de schermen betrokken in een dossier waar termen als toxisch leiderschap en manipulatie blijven circuleren.
Dat betekent niet automatisch dat Van Ranst schuldig is aan alles wat hem verweten wordt.
Maar het ondergraaft wel opnieuw het zorgvuldig opgebouwde imago van de professor die jarenlang door mainstream media en politiek onaantastbaar werd verklaard. Wie tegen Marc was, werd gemarginaliseerd. We spreken uit eigen ervaring.
KU Leuven krijgt zelf zware kritiek
Ook de universiteit ontsnapt niet aan de brokken.
De rechtbank gaf de KU Leuven een stevige tik omdat ze nauwelijks actie ondernam om de werksfeer structureel te verbeteren. In plaats daarvan leek alle aandacht vooral gericht op het uitschakelen van professor Maes.
Een degelijk actieplan kwam er pas veel later. Veel te laat volgens de rechtbank.
Ondertussen bleef de interne oorlog gewoon verder etteren.
Nieuw extern onderzoek moet puinhoop uitklaren
Er komt opnieuw een extern onderzoek. De regeringscommissaris van de KU Leuven wil weten wat er écht gebeurd is binnen het bekendste labo van Vlaanderen.
Volgens informatie die uitlekte bij HLN, zouden er bijkomende meldingen zijn van grensoverschrijdend gedrag die verder gaan dan alleen het conflict tussen Maes en Van Ranst.
Met andere woorden: de beerput lijkt nog lang niet leeg.
Bye bye imago van de onfeilbare expert
Voor Marc Van Ranst komt dit dossier op een bijzonder slecht moment.
De viroloog kreeg tijdens corona al bakken kritiek voor politieke spelletjes, selectieve communicatie, creativiteit met de waarheid en zijn opvallend talent om zichzelf voortdurend centraal in het debat te plaatsen.
Nu blijkt ook het laboratorium waar hij jarenlang mee uitpakte verwikkeld in een toxische machtsstrijd die zelfs rechters en de Vlaamse regering dwingt tot tussenkomst.
De professor die jarenlang het land vertelde hoe iedereen zich moest gedragen, moet nu vooral hopen dat het volgende rapport niet nog vernietigender wordt dan het vorige.
(Foto: PD)
