Ziek op kosten van de baas: bedrijven mogen straks bloeden voor elke werknemer die langer dan een Netflix-seizoen thuis ligt ziek te zijn.
België is ziek. Letterlijk. Het aantal langdurig zieken piekt harder dan een zatte festivalganger op zijn eerste pint. En de overheid heeft er genoeg van om als enige de rekening te betalen. Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) heeft daarom beslist dat het tijd is om ook de werkgevers in het bad te trekken — en nee, dat is geen wellnessarrangement.
Vanaf 1 januari mogen bedrijven twee maanden langer dokken voor personeel dat langer dan dertig dagen ziek is. Niet het volledige loon, maar wel een extra slok van de fles: 30 procent van de uitkering die normaal door het RIZIV wordt opgehoest. En die nieuwe spelregel kost bedrijven gemiddeld zo’n 1.714 euro per werknemer die langdurig thuis blijft. Kassa, kassa.
Ziekte wordt een dure hobby
Tot nu toe was het simpel: de werkgever betaalde het gewaarborgd loon voor een maand (of een week bij arbeiders), en daarna nam de overheid het over. Maar dat feestje is nu afgelopen. De federale regering heeft een paasakkoord gesloten waarin staat dat bedrijven binnenkort mee opdraaien voor het sociaal vangnet. Of hoe je van 'samen zorgen voor elkaar' plots een boekhoudkundige nachtmerrie maakt.
Volgens cijfers van verzekeringsmakelaar Vanbreda Risk & Benefits – de mensen die je bellen wanneer je per ongeluk je voet breekt op een yogabal – komt de rekening op 857 euro per maand per zieke. Doe dat maal twee en je hebt je 1.714 euro. En dat voor élke werknemer met een brutoloon vanaf 57.137 euro. Met andere woorden: het gaat niet over topmanagers met Porsche-leasing, maar over Jan met de pet én een kantoorjob.
Een factuur waar je depressief van wordt
Even een praktijkvoorbeeld van de krant ‘De Tijd’: De verzekeringsmakelaar, die zo'n 1,3 miljoen verzekerden kent, maakte ook een simulatie voor een bedrijf met 1.000 werknemers. Uit de eigen statistieken merkt Vanbreda dat een dergelijk bedrijf 5,5 procent zieken tussen 18 een 54 jaar kent die minstens vier weken arbeidsongeschikt zijn. Daarvan blijft bijna 60 procent langer dan drie maanden thuis. Samen betekent dat een factuur van bijna 73.000 euro, of gemiddeld 73 euro per werknemer, zegt adviseur Astrid Saenen van Vanbreda.
Geen Hollandse toestanden, maar het scheelt niet veel
Ter verdediging van Vandenbroucke: in Nederland is het nog een pak straffer. Daar moeten werkgevers twee jaar lang het loon doorbetalen van een zieke werknemer. Je leest het goed: 730 dagen loonkost zonder dat je er zelfs een koffiezet voor terugkrijgt. In België blijven we dus bescheiden met twee maanden extra, maar de boodschap is duidelijk: ziekte wordt niet alleen een probleem van de sociale zekerheid, maar ook van de werkgever.
Vandenbroucke hoopt met dit systeem twee vliegen in één klap te slaan. Enerzijds bespaart de staat 196 miljoen euro per jaar, en anderzijds zouden bedrijven eindelijk werk maken van preventie, re-integratie en ergonomische bureaustoelen.
Re-integreren of dokken
Want daar draait het uiteindelijk om: werkgevers zullen moeten bewijzen dat ze hun zieke werknemers terug willen. Vanaf week acht van de afwezigheid is een inschatting van het arbeidspotentieel verplicht. Met andere woorden: er moet nagegaan worden of die zieke werknemer niet tóch iets kan doen — desnoods van thuis uit met een kruik en een laptop. Blijkt de werknemer nog enigszins inzetbaar, dan moet vanaf maand zes een re-integratietraject op poten gezet worden.
Niet dat bedrijven plots artsen of therapeuten moeten spelen, maar de boodschap is duidelijk: verstop je niet achter je ziektebriefjes, maar neem je verantwoordelijkheid. Vanbreda laat weten voorlopig geen nieuwe verzekering aan te bieden om deze extra kost te dekken, maar sluit niet uit dat dat later wél gebeurt. “We willen eerst kijken hoe bedrijven hiermee omgaan,” klinkt het diplomatisch. Lees: eerst kijken hoe hard iedereen crasht voor we een airbag verkopen.
Eindbalans
De zieke werknemer wordt dus de hete aardappel van 2025. En die belandt straks niet enkel op het bord van het RIZIV, maar ook op dat van de baas. Bedrijven zullen in elk geval creatiever moeten worden dan enkel fruitmanden sturen naar zieke collega’s. Want elke maand ziek zijn, kost straks evenveel als een extra personeelslid aannemen.
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)
