Van militaire supermacht naar digitale brainstormsessie. Washington zoekt naar nieuwe manieren om Iran pijn te doen en vraagt daarvoor doodleuk hulp aan militaire analisten.
Nu de oorlog met Iran maar blijft aanslepen en de spectaculaire resultaten uitblijven, is er kennelijk een nieuwe strategie uit de hoge militaire hoed gekomen: vraag het gewoon aan de mensen.
Niet in een geheim overlegkamertje, niet tijdens een strategische top en blijkbaar ook niet via een zorgvuldig uitgewerkt plan. Nee, via e-mail.
Het Amerikaanse Centrale Commando (Centcom) zou militaire analisten hebben gevraagd naar “nieuwe, creatieve en onconventionele manieren” om Iran verder onder druk te zetten.
Vrij vertaald: heren en dames, iemand nog een ideetje?
De ideeënbus staat open
Volgens CNN kregen verschillende militaire analisten een opmerkelijke oproep toegestuurd. De vraag: denk eens mee over manieren om Iran te treffen waar het pijn doet.
Het klinkt bijna als een bedrijfsbrainstorm na een tegenvallend kwartaal.
‘We hebben alles al geprobeerd.’
‘Dan nog maar eens creatief zijn?’
‘Prima. Stuur een mail naar iedereen.’
Voor een modern westers leger in oorlogstijd is de werkwijze volgens analisten dan ook hoogst ongebruikelijk: een ‘du jamais vu’.
Dat klinkt niet bepaald als de militaire variant van ‘alles verloopt volgens plan’.
Duizenden doelen, tonnen munitie en weinig resultaat
De Amerikaanse campagne tegen Iran begon eind februari met ambitieuze doelstellingen. Het Iraanse leiderschap moest worden uitgeschakeld en de nucleaire en militaire capaciteiten van het land moesten worden ontmanteld. Dat was het verhaal.
Vijf maanden later lijkt Washington vooral met één vervelend probleem te zitten: Iran is er nog altijd.
Er zijn duizenden doelen aangevallen en enorme hoeveelheden munitie verschoten, maar het gewenste eindresultaat lijkt ver weg.
Iran beschikt bovendien over een bijzonder vervelend geopolitiek wapen: de Straat van Hormuz. De spanningen rond die cruciale scheepvaartroute zetten de Verenigde Staten en hun bondgenoten in de Golfregio stevig onder druk.
Wie dacht dat een paar indrukwekkende raketaanvallen het probleem zouden oplossen, heeft blijkbaar de handleiding ergens onderweg verloren.
Trump en Hegseth willen resultaten
En daar komt de politieke realiteit om de hoek kijken.
Met de tussentijdse verkiezingen in zicht wordt een aanslepende, dure en weinig populaire oorlog steeds lastiger uit te leggen. Washington zoekt dus naar een uitweg, maar liefst eentje waarbij niemand hoeft toe te geven dat de oorspronkelijke strategie misschien niet zo briljant was.
Vooral minister van Oorlog Pete Hegseth zou druk zetten op Centcom-commandant Brad Cooper.
De boodschap is simpel: doe iets.
Het probleem is alleen dat er al bijzonder veel is gedaan.
Als je geen einddoel hebt, kun je moeilijk winnen
Het echte probleem zit dieper. Er zijn onvoldoende duidelijke einddoelen waarop het leger zijn strategie kan bouwen. En dat is behoorlijk lastig als je een oorlog voert. Je kunt eindeloos bommen gooien, doelwitten selecteren en militair machtsvertoon opvoeren. Maar als niemand precies weet wanneer de oorlog gewonnen is, wordt elk succes uiteindelijk een kwestie van communicatie.
Dan krijg je vanzelf de situatie waarin Washington zegt dat Iran zwaar getroffen is, Iran zegt dat het overeind staat en iedereen vervolgens naar de volgende raket kijkt.
Wie krijgt straks de zwartepiet?
Het ziet er naar uit dat de militaire top zal worden opgezadeld met de verantwoordelijkheid voor een strategie die in de eerste plaats politiek werd bepaald. Dat zou een bijzonder handige constructie zijn. Trumpiaans, zeg maar.
Als het lukt: politieke leiders zijn geniaal.
Als het mislukt: de generaals hadden blijkbaar betere ideeën moeten hebben.
En dus staat de ideeënbus open.
‘Beste militaire analisten, graag vóór vrijdag een paar frisse ideeën. Creatief denken wordt gewaardeerd. Raketten hebben we al geprobeerd.’
Onderwerp: Iran – dringend
‘Beste collega's,
Wie heeft er nog een goed idee?’
