Ego’s, ellebogen en een ministerraad op het randje van ontploffen: “Zo kan het niet verder.”
De sfeer in de Vlaamse regering is niet om over naar huis te schrijven. Denk minder ‘team van experten’, meer ‘slechte aflevering van Temptation Island’, maar dan zonder cocktails. Ministers vliegen elkaar in de haren, coalitiegenoten grommen elkaar de tent uit, en zelfs binnen N-VA wordt rommelt het. Minister-president – de ambtenaar der ambtenaren – Matthias Diependaele probeert intussen met fluwelen handschoenen een brandend olievat te knuffelen – met voorspelbaar resultaat.
Diependaele trekt aan de alarmbel – maar niemand hoort hem boven het gekrakeel
“Zo kan het niet verder”, zuchtte minister-president Matthias Diependaele vorige vrijdag aan het begin van de ministerraad. Twintig minuten lang hield hij een vermanende preek over het gebrek aan samenwerking binnen zijn bonte negenkoppige regering. De coalitie van N-VA, Vooruit en CD&V lijkt vooral te excelleren in interne oorlogvoering. Wat begon als een ongemakkelijk huwelijk, is intussen verworden tot een vechtscheiding zonder bemiddelaar.
Op het menu van de ruzies: ministers die elkaar overrulen zonder overleg, partijgenoten die elkaar het licht in de ogen niet gunnen, en een premier die in zijn eentje de rol van brandweerman, bemiddelaar én psycholoog probeert te spelen. En dan nog wordt er aan zijn leiderschap geknaagd alsof het een zachte Brusselse wafel is.
Windmolens, maar dan met tegenwind
De lont in het kruitvat kwam van klimaatminister Melissa Depraetere (Vooruit), die het deksel van de pot lichtte over een beslissing van omgevingsminister Jo Brouns (CD&V). Die wil windmolens verder van huizen plaatsen – kwestie van minder protest, maar dus ook minder windmolens. Depraetere, fan van veel blazers op het platteland, was daar niet over te spreken. Resultaat: windstoten aan tafel, en Diependaele die op Engelse wijze “orde!” riep.
Van Achter naar Gennez: clash der camera’s
Even later was het kibbelen geblazen tussen N-VA’s Cieltje Van Achter en Vooruit’s Caroline Gennez. In de tv-studio van De afspraak klonk het als een duel tussen een libertaire tante en een bezorgde moeder. Van Achter fulmineerde tegen een socialemediaverbod voor jongeren, Gennez zag het net als broodnodig. De regering leek plots meer op een Facebook-forum dan op een collectief bestuur.
En dan gebeurde het onvermijdelijke: de Whatsappgroep van de Vlaamse regering begon te flikkeren als een kerstboom op steroïden. Diependaele riep: “Hier trek ik de lijn.” Twee dagen later ging hij op tv verklaren dat er “nog geen standpunt was.” #Leiderschap, iemand? Diependaele is ongetwijfeld een lieve man, maar een leidersgiguur kan je hem bezwaarlijk noemen.
Onderwijsoorlog binnen N-VA: Demir vs. Weyts – het vervolg op Netflix
In de schaduw van dit alles gromde ook N-VA van binnenuit. Zuhal Demir – momenteel minister van Onderwijs en kampioen taboes doorprikken – liet haar ongenoegen blijken over een plotse besparing van 330 miljoen euro, aangekondigd door collega Ben Weyts (ook N-VA, ooit ook onderwijsminister). Onderdeel van het plan: ambtenarenlonen, inclusief die van leerkrachten, worden een maand later geïndexeerd. Iemand had Ben duidelijk niet uitgelegd dat Demir in het onderwijsdossier niet van achteraan in de klas meekijkt.
Demir - die een trendbreuk wil met het beleid van haar voorganger (ook al draagt die dezelfde partijkleur) - haalde uit met een welgemikte “Dit kan toch écht niet?” Achter de schermen is het al langer duidelijk: Demir en Weyts spelen niet in elkaars ploeg. Waar Weyts droomde van een “digisprong”, serveert Demir nu een “digidieet”. En dat komt aan bij de man die zijn laptopproject als prestige zag.
CD&V en Vooruit: oud zeer, nieuwe steken
CD&V kijkt intussen met argusogen naar de socialisten van Vooruit, die op Welzijn stevig uithalen naar de “puinhoop van vroeger” – een duidelijke steek naar CD&V’s lange passage op die post. En dan zwijgen we nog over het conflict tussen Demir en CD&V-minister Jo Brouns, die probeert te breken met haar omgevingsbeleid, maar daarbij vooral struikelt over persberichten van Demirs oud-kabinetschef Andy Pieters. Die bewaakt haar erfenis met de waakzaamheid van een herdershond op amfetamine.
Diependaele: te braaf voor de bende?
En Diependaele zelf? Die wordt door partijgenoten omschreven als “te ambtelijk”, “de man met de grote fluwelen handschoenen” en “nog niet volgroeid als leider”. Terwijl ministers elkaar de duivel aandoen, staat hij erbij met de blik van een kampmonitor wiens groep net het bos in is gerend zonder begeleiding. Dat hij in sommige vergaderingen gewoon laat begaan en Ben Weyts het hoge woord laat voeren voor N-VA, helpt niet. Demir laat zich intussen nauwelijks iets gezeggen en herinnert collega’s er fijntjes aan dat zij meer stemmen haalde dan de minister-president zelf. Auw.
Consensus? Welke consensus?
Een Vlaamse regering werkt enkel als er consensus is, zo staat in het handboek. Maar die consensus lijkt zo ver weg als een horizon in de mist. Ministers doen hun zin, steken elkaar vliegen af en de enige die nog weet waar het lichtknopje zit, lijkt de technieker van Villa Politica.
En er zit nog meer in de pijplijn: een snoeibegroting van 330 miljoen, een klimaatplan dat nog moet landen en een resem knopen die nog moeten worden doorgehakt. Als Diependaele nu geen harde lijn trekt, dreigt zijn regering zichzelf helemaal op te blazen – zonder dat de oppositie daar één lont voor moet aansteken.
(Foto: Didier Lebrun / Photonews)
