Mao, Stalin en Kim Jong-un en de Duitse Adolf gingen hem voor.
Een reusachtig portret van Donald Trump prijkt sinds deze week op de gevel van het Amerikaanse ministerie van Werk in Washington D.C. De foto strekt zich uit over drie verdiepingen en gaat vergezeld van de slogan “American workers first”. Officieel een eerbetoon aan de Amerikaanse arbeider, maar de timing en de context doen meer denken aan het arsenaal van autoritaire leiders.
Beelden die geschiedenis oproepen
De kritiek is voorspelbaar en scherp. Tegenstanders zien in het metershoge portret echo’s van Mao Zedong op het Plein van de Hemelse Vrede of Stalin in de Sovjet-Unie. Ook de Noord-Koreaanse propaganda onder Kim Jong-un wordt erbij gehaald. Voor velen gaat het niet louter om een portret, maar om een bewuste keuze voor beeldtaal die leiderschap verheerlijkt en oppositie minimaliseert.
Dat de beeltenis juist hangt op een departement dat onder Trump forse besparingen moest slikken, maakt het beeld voor critici des te cynischer. Terwijl vakbonden werden verzwakt en sociale programma’s teruggeschroefd, prijkt zijn gezicht nu boven de ingang van een ministerie dat ooit synoniem stond voor bescherming van werknemers.
“Ik ben geen dictator”
Opvallend is dat Trump de kritiek niet wegwuift, maar uitbuit. Hij verwijst steeds vaker zelf naar het begrip “dictator” en speelt met de lading van het woord. Tijdens persmomenten verklaarde hij: “Veel mensen zeggen dat ze misschien wel een dictator willen. Ik wil dat niet. Ik ben geen dictator. Ik ben een slim persoon met gezond verstand.”
Door de term te herhalen en in banale contexten te plaatsen, probeert hij volgens waarnemers de betekenis te neutraliseren. “Hij gebruikt het begrip zo vaak dat het zijn kracht verliest,” zegt een correspondent in Washington. “Als een president zichzelf dictator noemt omdat hij criminaliteit wil aanpakken, verliest het woord zijn angstfactor.”
Grip op de hoofdstad
Het spandoek staat bovendien niet op zichzelf. Washington D.C. - een overwegend progressieve stad die Trump nooit genegen was - komt steeds meer onder zijn directe greep. De inzet van de Nationale Garde in de hoofdstad, het voorzitterschap van het prestigieuze Kennedy Center dat hij zichzelf toeschreef, en eerdere militaire operaties in Los Angeles tonen een patroon: Trump test hoe ver hij kan gaan met het uitbreiden van zijn presidentiële macht.
In federale steden zoals Washington heeft hij meer speelruimte dan in staten als New York of Illinois. Dat maakt de hoofdstad een laboratorium voor maatregelen die elders moeilijker afdwingbaar zijn. “Wat hier genormaliseerd wordt, kan later breder worden uitgerold,” klinkt het.
Wat hebben we vandaag geleerd?
Het grote portret van Trump op een overheidsgebouw zou geen losstaand incident zijn, maar onderdeel van een bewuste strategie. Beelden en slogans die autoritaire regimes oproepen, gecombineerd met militair machtsvertoon in de hoofdstad, zouden bedoeld zijn om te choqueren én te verschuiven wat als aanvaardbaar geldt.
Wie enkel focust op de gelijkenis met Mao of Stalin mist het punt: Trump gebruikt de dictatorvergelijking als wapen. Door de term te banaliseren, wordt het etiket minder gevaarlijk en ontstaat er ruimte voor meer macht in handen van één man.
Niet de beeltenis zelf is het probleem, maar de normalisering van de symboliek.
(Foto: screenshot X/MediasTouch)
