De federale regering moet tegen oktober maar liefst 10 miljard euro besparen. Dat belooft opnieuw een pittige begrotingsronde te worden, met ongetwijfeld moeilijke keuzes. Tegelijk werd voor het eerst het federale toelagenregister openbaar gemaakt, een gigantische databank met bijna 9.000 uitgaven waarvoor in 2025 samen bijna 180 miljard euro werd uitgetrokken.
Nu eerst even nuanceren, want dat gigantische bedrag klinkt spectaculairder dan het in werkelijkheid is. Het grootste deel bestaat namelijk uit sociale zekerheid, pensioenen en wettelijke geldtransfers naar de gewesten. Dat zijn dus geen klassieke subsidies die zomaar worden uitgedeeld.
Maar wie wat dieper in het register duikt, botst toch op enkele opvallende bedragen die minstens vragen oproepen.
190 miljoen euro voor ENGIE Electrabel
Terwijl heel wat gezinnen de voorbije jaren stevig kreunden onder hun energiefactuur, ontving energiebedrijf ENGIE Electrabel vorig jaar volgens het federale register ongeveer 190 miljoen euro aan toelagen.
Daar zit uiteraard een verhaal achter, maar het blijft een bedrag waar de gemiddelde belastingbetaler toch even de wenkbrauwen bij optrekt.
Bpost krijgt meer dan 150 miljoen euro
Dat de postbode niet gratis rijdt, zal niemand verbazen. Toch blijft ook dit een stevig bedrag.
Bpost ontving vorig jaar bijna 155 miljoen euro. Daar staat tegenover dat het bedrijf onder meer instaat voor de verdeling van kranten en andere openbare dienstverlening die de overheid wil blijven garanderen.
Miljoenen voor Franse defensiebedrijven
Wie denkt dat elke euro automatisch bij Belgische bedrijven terechtkomt, vergist zich.
Ook buitenlandse ondernemingen profiteren mee van federale uitgaven. Zo ontvingen onder meer de Franse defensiebedrijven Thales en Naval Group miljoenen euro's via federale aankopen.
Dat is niet noodzakelijk vreemd — defensiematerieel koop je nu eenmaal waar het beschikbaar is — maar het zal bij sommigen toch vragen oproepen nu België zelf volop investeringen in de eigen defensie aankondigt.
10 miljoen euro voor... een Gents advocatenkantoor?
Misschien wel de opvallendste naam uit het hele register.
Plots duikt een Gents advocatenkantoor op met een bedrag van liefst 10 miljoen euro.
Al blijkt de vork iets anders in de steel te zitten. Volgens de advocaat zelf gaat het helemaal niet om een subsidie voor zijn kantoor, maar om een schadevergoeding die na een jarenlang juridisch dossier uiteindelijk aan zijn cliënten wordt uitbetaald.
Een mooi voorbeeld waarom cijfers soms meer uitleg nodig hebben dan een eenvoudige tabel kan geven.
Vakbonden ontvangen samen honderden miljoenen
Ook de vakbonden behoren tot de grotere ontvangers.
Het ABVV ontving ruim 90 miljoen euro.
Het ACV kreeg bijna 72 miljoen euro.
De liberale vakbond ACLVB mocht ruim 17 miljoen euro ontvangen.
Dat zijn bedragen die al jaren bestaan, maar die telkens opnieuw voor discussie zorgen. Voorstanders wijzen erop dat de vakbonden onder meer instaan voor de uitbetaling van werkloosheidsuitkeringen. Tegenstanders vinden dan weer dat de overheid die taak beter zelf zou uitvoeren.
Ook de NMBS en Infrabel kosten miljarden
Spoorbedrijven NMBS en Infrabel behoren opnieuw tot de absolute grootverdieners.
Samen gaat het om meer dan 4 miljard euro aan subsidies en dotaties.
Dat lijkt gigantisch, maar openbaar vervoer kost overal in Europa veel overheidsgeld. Zonder die steun zouden treintickets nòg duurder worden of zouden heel wat verbindingen verdwijnen.
Niet elk groot bedrag is automatisch verspilling
Wie door het volledige register bladert, merkt al snel dat grote bedragen niet automatisch betekenen dat er geld wordt verspild.
Pensioenen, gezondheidszorg, spoorwegen en transfers naar de gewesten nemen veruit het grootste deel van de federale uitgaven voor hun rekening. Zonder die systemen zou de Belgische overheid simpelweg niet functioneren.
Toch is het goed dat dit register eindelijk openbaar is. Transparantie zorgt ervoor dat burgers kunnen zien waar hun belastinggeld naartoe gaat én dat politici daar verantwoording over moeten afleggen.
Want uiteindelijk gaat het niet alleen over hoeveel geld de overheid uitgeeft.
De belangrijkste vraag blijft misschien wel: geven we het ook uit aan de juiste dingen?
