Eerst controleren, dan nog eens controleren. En vooral: niet antwoorden. Want wie weet wat er aan de andere kant van het universum zit.
Stel je voor: morgenvroeg pikken wetenschappers een radiosignaal op uit de ruimte. Geen ruis, geen satelliet, geen verdwaalde Tesla, maar een boodschap die onmogelijk van de aarde kan komen. Hollywood zou meteen een scenario bestellen, sociale media zouden ontploffen en complotdenkers zouden zichzelf eindelijk gelijk geven.
Maar volgens een nieuw internationaal protocol mogen wetenschappers dan vooral één ding níét doen: reageren.
Blijkbaar heeft de mensheid ondertussen handleidingen nodig voor het geval E.T. aanbelt.
Alsof koning Filip onverwacht op bezoek komt
Eigenlijk lijkt het een beetje op een onverwacht staatsbezoek van koning Filip. Je krijgt telefoon dat hij binnen vijf minuten voor de deur staat. Je gaat niet meteen antwoorden met: "Kom binnen, Filip, de koffie staat klaar." Je controleert eerst of het geen grap is. Koning Filip? Buitenaardser wordt het voorlopig niet.
Wetenschappers hanteren nu dezelfde logica voor mogelijke aliens. Eerst nagaan of het signaal echt is. Daarna nog eens controleren. Vervolgens andere onderzoekers laten controleren. Pas daarna mag iemand voorzichtig concluderen: misschien is dit geen storing.
Want tegenwoordig kan iedereen een alien fabriceren
Twintig jaar geleden was een vreemd radiosignaal gewoon een vreemd radiosignaal. Vandaag leven we in een wereld waarin artificiële intelligentie foto's maakt van paus Franciscus in een bikini, video's laat circuleren van politici die dingen zeggen die ze nooit gezegd hebben en waarin hackers complete systemen kunnen manipuleren.
Met andere woorden: een buitenaards signaal kan even goed afkomstig zijn van een slimme grapjas achter een toetsenbord.
Daarom zeggen de onderzoekers: geen hysterie, geen persconferentie en zeker geen sensationele tweets met “WE ARE NOT ALONE!!!” Eerst wat voorzichtigheid inbouwen?
Volgens een nieuw protocol dat recent werd goedgekeurd door de International Academy of Astronautics (IAA) kiest men duidelijk voor de terughoudendheid. Binnen die organisatie bestaat een speciale SETI-commissie, waarbij SETI staat voor Search for Extra-Terrestrial Intelligence. En wie actief op zoek gaat naar buitenaardse intelligentie, moet zich uiteraard ook voorbereiden op de vraag wat er gebeurt als je effectief iets vindt.
Onder leiding van radioastronoom Michael Garrett van de Universiteit van Manchester, die de commissie voorzit, zijn er nieuwe richtlijnen en aanbevelingen uitgewerkt voor het geval we ooit echt contact zouden krijgen met buitenaards leven.
En vooral: stuur geen bericht terug
Dat klinkt misschien vreemd. Je wacht al duizenden jaren op contact met intelligent leven in het universum en wanneer het eindelijk gebeurt, zegt de wetenschap: blijf met je vingers van de antwoordknop.
De reden is simpel. Niemand weet wie daar zit.
Misschien zijn het vriendelijke wezens die ons de oplossing voor kanker, klimaatverandering en het fileprobleem bezorgen. Misschien zijn het ook veroveraars die de aarde bekijken zoals wij een barbecue bekijken.
Volgens de nieuwe richtlijnen mag zo'n beslissing daarom niet door één enthousiaste astronoom worden genomen, maar moet de internationale gemeenschap – bij voorkeur via de Verenigde Naties – zich daarover buigen.
De echte vraag: zijn wij wel zo interessant?
Misschien zit daar ook een vorm van gezonde bescheidenheid in. Wij denken graag dat de hele kosmos op ons zit te wachten, terwijl we op onze eigen planeet al ruzie maken over parkeerplaatsen, stikstof, gender, begrotingen en de vraag of ananas op pizza mag.
Als een buitenaardse beschaving ons observeert, zou ze wel eens kunnen besluiten dat ze beter nog een paar lichtjaren omvliegt.
Het grootste mysterie bevindt zich misschien niet in de ruimte
Het fascinerende is niet dat wetenschappers een protocol schrijven voor contact met aliens. Het fascinerende is dat ze zich tegelijk zorgen maken over de reactie van de mens zelf. Ze voorzien zelfs maatregelen om onderzoekers te beschermen tegen haatcampagnes en complottheorieën.
Dat zegt misschien meer over onze samenleving dan over een mogelijke buitenaardse beschaving.
Want uiteindelijk blijft één vraag hangen: als er ooit intelligent leven uit het heelal contact zoekt met de aarde, zal het grootste raadsel dan de aliens zijn... of de mensen?
(Foto: Shutterstock)
