Antwerpen wil fietsers verbaliseren boven 25 km/u, maar controle blijkt onbegonnen werk.
Sinds de komst van de elektrische fiets kan de bomma met de snelheid van een Van Aert door de stad knallen. Voeg daarbij de vage reglementering van het fietsgebeuren – iedereen doet maar wat – en de bomma wordt niet alleen gevaar voor zichzelf maar ook voor de anderen. En dus, knutselde het Antwerpse stadsbestuur ambitieuze plannen in elkaar om de chaos op de fietspaden aan te pakken. Wie harder dan 25 km/u rijdt, kan binnenkort rekenen op een boete, zo klinkt het. “De politie zal controleren en verbaliseren.”
Klinkt stoer, maar wie even verder kijkt, hoort een beleidskreet zonder tanden. Tussen droom en daad, weet je wel. Hoe meet je überhaupt de snelheid van een fietser? En nog belangrijker: wie gaat het afdwingen?
Van goed voornemen naar onhaalbare praktijk
Fietspaden in Antwerpen zijn al jaren een bron van ergernis en frustratie. Te smal, te druk en nu ook een Far West aan conflicten tussen snelle elektrische fietsen, steps en ‘gewone’ tweewielers. Het nieuwe bestuursakkoord van burgemeester De Wever en zijn ploeg wil die chaos oplossen. Schepen van Mobiliteit Koen Kennis (N-VA) houdt het voorlopig echter op “vaag beleid”: “We gaan dit de komende maanden verder uitwerken en overleggen met de Vlaamse en federale overheid.” Politiecontroles komen er, belooft hij. Alleen weet niemand hoe de politie dat gaat controleren?
Geen apparatuur, geen regels, geen boetes
Het probleem zit hem in de praktijk. Fietsers controleren op snelheid is vandaag technisch haast onmogelijk. De politie heeft geen apparaten die geschikt zijn om de snelheid van een fietser te meten. Speedguns, die in andere landen wél worden gebruikt, zijn in België niet gehomologeerd door de strikte technische regelgeving.
Stef Willems van verkeersinstituut VIAS geeft in ‘Het Nieuwsblad’ meer uitleg: “In landen als Frankrijk kan de politie speedguns gebruiken om fietsers of steps te controleren. Hier niet. In België hopen we dat zogenaamde curvometers binnenkort wel goedgekeurd worden. Die kunnen alvast nagaan of een elektrische step is opgedreven.” Ja, en ? Voorlopig staat de Antwerpse politie met lege handen.
Borden zonder tanden
Langs verschillende fietspaden in de stad staan al borden die fietsers ‘aanbevelen’ om niet sneller dan 25 km/u te rijden. Goed bedoeld, maar volkomen zinloos. Die borden hebben namelijk geen enkele wettelijke basis in de Wegcode, en kunnen dus niet worden afgedwongen. Ze zijn niet meer dan een vriendelijke suggestie, en wie zich daar niets van aantrekt, doet dat zonder gevolgen.
De realiteit is dat Antwerpen zelfs niet bevoegd is om een snelheidslimiet op fietspaden op te leggen. Daarvoor moet de federale overheid in actie schieten. Dat het stadsbestuur staat te roepen dat het deze maatregel wil ‘handhaven’, is niet meer dan stoere communicatie.
“Maak de fietspaden breder, niet trager”
De Fietsersbond is not amused met de plannen van Antwerpen. “We erkennen dat er steeds meer incidenten gebeuren op de smalle en overvolle fietspaden,” zegt woordvoerder Wies Callens. “Maar de oplossing is niet om fietsers te vertragen. Je moet meer plaats maken voor fietsers.”
Callens pleit voor bredere fietspaden en minder parkeerplaatsen. Een voorstel dat in Antwerpen meteen gevoelig ligt. De stad worstelt al met de schaarse ruimte, nog meer parkeerplaatsen opofferen voor fietspaden, ligt electoraal gevoelig.
Speedpeelecs op de rijbaan?
Wat Antwerpen wel kan doen – binnen haar bevoegdheden -,is het verplaatsen van de snelste elektrische fietsen – speedpedelecs – naar de rijbaan. Deze snelle fietsen halen tot 45 km/u en zijn een bron van kleine oorlogjes op de smalle fietspaden. Het bestuursakkoord schuift alvast dat idee naar voren: wie sneller wil rijden dan 25 km/u, moet de rijbaan op.
Maar ook daar ziet de Fietsersbond problemen. “Wat als een ouder op zijn speedpedelec naast zijn kind fietst naar school?” vraagt Callens zich af. “Moet hij dan verplicht de rijbaan op, terwijl hij slechts 5 km/u rijdt? Dat is absurd.”
De paradox van de flitscamera
Speedpedelecs, die een (echte) nummerplaat dragen, kunnen wél geflitst worden. Zodra ze de rijbaan gebruiken en een flitscamera passeren, wordt overdreven snelheid geregistreerd en bestraft. Commissaris David Stevens, een specialist in fietsveiligheid bij de politiezone Brussel Hoofdstad Elsene, bevestigt dit: “De combinatie van een flitscamera en een nummerplaat maakt identificatie eenvoudig,” legt hij uit. “Maar het idee om flitscamera’s op fietspaden te installeren is compleet van de pot gerukt. De kosten zijn veel te hoog en de opbrengst te beperkt.” Klinkt als ‘oeps’.
Hoe dan ook, echte problemen bestaan: smalle, overvolle fietspaden waar zowel snelle als trage fietsers zich doorheen wringen. De plannen van Antwerpen doen denken aan een bouwwerf zonder gereedschap: veel goede bedoelingen, maar weinig tastbare resultaten.
(Foto: Shutterstock)
