Aardappelmarkt keldert: boeren verkopen onder de kostprijs.
Met de patat kan je vandaag nauwelijks nog je brood verdienen. De aardappelprijs op de vrije markt is ingestort. Voor een ton aardappelen krijgen landbouwers vandaag amper 15 euro – een fractie van de 150 euro die vorig jaar nog werd betaald. De oorzaak is een overaanbod gecombineerd met een plots ingezakte vraag vanuit de verwerkende industrie. Dat levert een perfecte storm die de sector opnieuw confronteert met structurele zwakte.
Korte termijn: topoogst, bodemprijs
Het zomerse weer heeft de vroege aardappeloogst in (te) goede banen geleid. Wat goed nieuws leek voor het veld, is financieel een rampscenario. Vroege aardappelen zijn nauwelijks te bewaren en moeten onmiddellijk richting industrie. Zo’n 60 à 70 procent is vooraf gecontracteerd aan vaste prijzen, afgesloten in betere tijden. Maar de resterende vrije markt – traditioneel goed voor flexibele volumes – is vandaag niets minder dan giftig terrein voor boeren: de prijs is gedaald tot onder de kostprijs van het rooien.
Volgens Boerenbond-expert Pieter Van Oost brengt een hectare aardappelen momenteel amper 600 euro op. De productiekosten liggen tien keer hoger. Je moet geen economie gestuurd hebben, om te weten dat dat catastrofaal is voor de boer.
Structurele malaise: verwerkers blokkeren
De oorzaak ligt niet enkel in het weer of de timing van het rooien, maar vooral in de houding van de afnemers. De Belgische, Nederlandse en Duitse verwerkende industrie – vooral de producenten van diepvriesfriet – heeft dit jaar tot een half miljoen ton minder nodig. Dat is geen natuurlijke marktbeweging, maar een signaal: de afzet stokt. Volgens de sector wordt verwezen naar “verhoogde concurrentie uit Azië”, waar India en China hun aardappelproductie fors opschroeven. Ook de dure euro speelt mee: friet wordt steeds moeilijker afgezet buiten de EU. En dan is er nog de nasleep van het Trumpisme, dat blijft wegen op internationale voedselstromen.
Bewaaraardappelen riskeren hetzelfde lot
De vroege aardappel vormt slechts een fractie van de totale markt. De echte bulk – de bewaaraardappelen – komt pas vanaf eind september uit de grond. Maar ook daar tekent zich een overvloedige oogst af. Zonder ingreep dreigt een identiek scenario: bodemprijzen, dumping, en een sector die opnieuw moet overleven in plaats van verdienen.
(Foto: Pixabay)
