Waarom gaan we eigenlijk nog stemmen?
Brussel staat inmiddels 541 dagen na de verkiezingen nog altijd zonder nieuwe regering. Daarmee evenaart het gewest het oude federale record uit 2010, toen de regering-Di Rupo pas na dezelfde lange adem tot stand kwam. Alleen: waar dat toen uitzonderlijk was, lijkt politieke stilstand vandaag bijna een systeemkeuze geworden. Maar de financiële risico’s stapelen zich op, terwijl beleidsmakers blijven steken in partijpolitiek micromanagement.
De teller loopt, het beleid staat stil
Nooit eerder duurde een Brusselse regeringsvorming zo lang. Zelfs met de federale formatie van 2010 als referentiepunt, toont Brussel nu dat ook dit record kan sneuvelen. Alleen is het strikt genomen geen “wereldrecord”: Guinness erkent enkel soevereine staten en geen gewesten. Maar dat is semantiek. Wat wél telt, is dat Brussel een anderhalf jaar na verkiezingsdag nog steeds niet weet wie het beleid zal voeren.
Intussen is de realiteit hard: de financiële markten reageren wel, zelfs zonder regering. Het Gewest kampt met bloedrode begrotingscijfers, uitdrogende kredieten en een groeiend risico op institutionele blokkering.
Shutdownscenario niet langer theoretisch
De minister van Begroting in lopende zaken, Dirk De Smedt (Open VLD), was opvallend duidelijk: een shutdown van het Brussels Gewest is mogelijk. Geen politieke metafoor, maar een reëel scenario waarbij openbare diensten tijdelijk stilvallen door gebrek aan middelen. Kredietlijnen – jarenlang een soort financiële noodrem – verdwijnen één voor één. Belfius stopt ermee, ING twijfelt openlijk.
Financieel experten zoals Herman Matthijs (VUB) waarschuwen: als buitenlandse banken afhaken, volgt de economische schok bijna onmiddellijk. De timing kan nauwelijks slechter: in januari belandt een eerste golf nieuwe werklozen bij de OCMW’s, die zelf al op droog zaad zitten. Gemeenten zullen richting Brussel wijzen, Brussel richting federale overheid. Het is een kettingreactie die niemand lijkt te willen, maar ook niemand lijkt te voorkomen.
De burger ziet een politieke klasse die zichzelf gijzelt
Terwijl de fiscale en sociale realiteit steeds nijpender wordt, blijven partijen elkaar blokkeren. Niet wegens ideologische visies, maar wegens fractielogica, postjesstrategie en electorale rekenkunde. Partijen die stemmen verloren, weigeren los te laten. Partijen die wonnen, claimen méér dan de onderhandelingen verdragen. Een democratie die ooit gebouwd was op compromis, is nu een wiskundige puzzel waarin niemand nog een zet durft te doen.
De vraag rijst steeds luider, ook bij burgers die inmiddels zélf actie voeren voor het parlement: werkt deze vorm van democratie nog wel? En waarom worden regeringen nog steeds gevormd via partijlogica die ver verwijderd staat van het algemeen belang?
Wie betaalt de rekening? Niet de partijen
Hoe langer deze impasse aansleept, hoe duidelijker het wordt dat de kosten niet worden gedragen door de politieke protagonisten. Partijen behouden hun dotaties. Ministers in lopende zaken behouden hun kabinetten. Het zijn burgers, gemeenten, bedrijven en kwetsbare groepen die de financiële gevolgen zullen dragen. Democratie werkt alleen als vertegenwoordigers effectief vertegenwoordigen. Vandaag lijkt dat fundament afgebrokkeld.
Conclusie: een schandalige impasse die het maatschappelijk vertrouwen uitholt
Brussel toont op pijnlijk wijze hoe ver de politieke klasse verwijderd is geraakt van het algemeen belang. Partijbelang overtroeft structureel beleidsbelang. Kiezersmandaten worden genegeerd, beleidsnoden uitgesteld, financiële risico’s genegeerd tot ze ontploffen. Dat politici zich deze luxe permitteren – terwijl de samenleving in onzekerheid leeft – is meer dan een bestuurlijke fout. Het is een democratische schande.
En daarmee dringt een ongemakkelijke vraag zich op: als partijen zich 541 dagen lang niet in staat tonen om te regeren, waarom zouden burgers dan nog geloven dat stemmen iets verandert?
In Brussel tikt niet alleen de klok van de formatie. Het is ook de geloofwaardigheid van het systeem dat onverbiddelijk wegloopt.
(Foto: AI/P-magazine/Grok)
