Leve de hittegolf.
Het klinkt als een eenvoudig plan - dat is het ook: minder gas, meer elektriciteit, en een toestel dat in de winter verwarmt en in de zomer afkoelt. Vlaams minister van Energie en Klimaat Melissa Depraetere (Vooruit) wil dat plan waar ze al jaren mee loopt te leuren, nu fors versnellen met een nieuw warmtepompplan.
Van “optioneel” naar “onvermijdelijk”
Depraetere wil dat warmtepompen en lucht-luchtinstallaties niet langer als niche-oplossing worden bekeken, maar als standaardkeuze voor wie zijn woning wil renoveren of energiezuiniger maken.
Sterker nog: ze wil de “airco uit het verdomhoekje halen”, een opvallende communicatiekeuze voor een toestel dat tot voor kort vooral werd gezien als luxe voor hittegolven of als energievreter in slechte installaties.
Volgens het plan moeten airco’s die ook kunnen verwarmen zelfs beter scoren op het EPC-label, waardoor ze mee de energieprestatie van een woning omhoog duwen. Ten minste, zo wil het narratief.
25 actiepunten en een flinke duw in de rug
Het warmtepompplan bevat in totaal 25 maatregelen, met vooral veel nadruk op begeleiding en ondersteuning.
Concreet gaat het onder meer over:
- hulp bij het vinden van installateurs
- ondersteuning bij het vergelijken van offertes
- meer transparantie over prijzen
- en een jaarlijkse monitoring van installatiekosten
Kort samengevat: wie door de bomen het bos niet ziet, krijgt extra gidsen mee. Of minstens een brochure en een website.
De financiële realiteit blijft op de achtergrond
Warmtepompen bestaan al langer en worden ook al ondersteund via premies en voordelige leningen. Maar de minister wil het gebruik nu duidelijk verder opdrijven.
Het idee erachter: minder afhankelijk worden van fossiele brandstoffen, lagere energiekosten op lange termijn en meer comfort tijdens hittegolven.
Allemaal correct in theorie. Alleen blijft één element vaak opvallend onderbelicht in de communicatie: de investering zelf, en de vraag of elke woning wel klaar is voor zo’n systeem zonder stevige renovatie. En nog een vraag: hebben we daar straks wel genoeg elektriciteit voor ern wie gaat daie hoe opwekken?
“Koelen in de zomer, verwarmen in de winter”
De redenering van de minister is van het niveau van de lagere school: één toestel dat twee problemen oplost. Warm in de winter, koel in de zomer. En dat moet volgens haar zowel het comfort als de koopkracht ten goede komen. Wat ze daar mee bedoelt. Euhm? Koopkracht?
In politieke termen heet dat dan “twee vliegen in één klap”. In de praktijk betekent het vooral dat een hele woningmarkt richting één technologie wordt geduwd.
Tussen beleid en werkelijkheid
We zijn ondertussen gewend aan het gegeven dat warmtepompen ons worden opgdrongen. Maar de snelheid en de manier waarop die evolutie wordt doorgedrukt, zijn verontrustend.
Want achter elke warmtepomp zit nog altijd een woning die al dan niet geschikt is, een factuur die al dan niet draaglijk is en een gezin dat al dan niet mee kan in het tempo. We vragen ons af, of melissa weet dat het leven duur en de huizen onbetaalbaar zijn geworden voor de gewone Vlaming, waarvan zij op haar affiches zegt te weten wat die denkt.