Dienstencheques werden duurder, het belastingvoordeel verdween en duizenden gezinnen haakten af: dankuwel overheid.
Het is misschien wel een van de meest onderschatte beroepen van het land. Huishoudhulpen zorgen ervoor dat duizenden gezinnen elke week hun woning op orde krijgen, dat ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen en dat werkende gezinnen hun drukke agenda’s kunnen combineren met het huishouden.
Maar de sector staatonder druk. In één jaar tijd verdwenen bijna 3.000 huishoudhulpen uit de dienstenchequesector. Volgens de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) is daar een duidelijke verklaring voor: de dienstencheques werden duurder.
Een opmerkelijke evolutie voor een systeem dat ooit werd ingevoerd om zwartwerk tegen te gaan, werkgelegenheid te creëren en gezinnen betaalbare ondersteuning te bieden.
Een prijsstijging die voelbaar werd
De Vlaamse regering besliste om de dienstencheques duurder te maken. Sinds januari 2025 steeg de prijs van 9 naar 10 euro per cheque. Tegelijk verdween het fiscale voordeel van 1,80 euro.
Voor de gebruiker betekende dat een onmiddellijke meerkost van 2,80 euro per dienstencheque.
Voor sommige gezinnen bleef dat betaalbaar, maar voor anderen was het voldoende om minder uren huishoudhulp in te kopen of helemaal af te zien van de dienstverlening.
De cijfers liegen niet. Eind 2025 waren er in ons land nog 144.873 huishoudhulpen actief. Dat zijn er 2.814 minder dan een jaar eerder, een daling van bijna 2 procent.
De overheid zoekt verklaringen, de cijfers wijzen naar de prijs
Volgens de RSZ loopt de evolutie niet overal gelijk. Vooral in Vlaanderen en Brussel is de terugval duidelijk merkbaar. De organisatie koppelt dat rechtstreeks aan de hogere nettokost van de dienstencheques.
Toch wordt ook gewezen op andere factoren. Zo zou telewerk sinds de coronaperiode een rol spelen. Mensen werken vaker thuis en zouden daardoor gemakkelijker zelf huishoudelijke taken opnemen. Het is maar wat je zelf gelooft.
Dat effect bestaat ongetwijfeld, maar de timing roept vragen op. De grootste verandering in de sector kwam er precies nadat de dienstencheques duurder werden.
Een zwaar beroep dat te weinig waardering krijgt
Huishoudhulp is nochtans geen luxeberoep. Het is fysiek zwaar werk: uren rechtstaan, poetsen, tillen, bukken en telkens opnieuw dezelfde inspanningen leveren. Voor een hongerloon.
Voor duizenden werknemers is het een job die zekerheid biedt en gezinnen dagelijks ondersteunt. Toch blijft de waardering vaak beperkt.
De sector kampt al langer met een moeilijk imago. Het loon is niet hoog, het werk is belastend en nieuwe werknemers vinden steeds minder gemakkelijk hun weg naar het beroep.
De stille vergrijzing van de poetshulp
Daar komt nog een ander probleem bij: de sector wordt ouder.
Vandaag is 37 procent van de huishoudhulpen ouder dan 50 jaar. Jongeren blijven opvallend afwezig: slechts 3,5 procent van de werknemers is jonger dan 25.
Volgens de RSZ is dat een zorgwekkende evolutie. Als ervaren werknemers de sector verlaten en er onvoldoende nieuwe mensen instromen, dreigt een personeelstekort.
Een beroep dat vandaag al moeilijk mensen vindt, kan in de toekomst nog meer onder druk komen te staan.
Minder bedrijven, grotere spelers
Niet alleen het aantal werknemers daalt. Ook het aantal werkgevers in de sector neemt af.
Eind 2025 waren er nog 1.175 dienstenchequebedrijven actief, een daling van 6 procent tegenover het jaar voordien. Volgens de RSZ komt dat vooral door fusies en overnames.
De sector wordt groter georganiseerd, maar tegelijk blijven de winstmarges beperkt. Investeringen in opleiding, communicatie en personeel worden daardoor steeds moeilijker.
De klassieke beleidsparadox
Het verhaal klinkt intussen bekend. Een systeem wordt duurder gemaakt om kosten te beheersen. Vervolgens daalt het gebruik en wordt onderzocht waarom mensen afhaken.
Voor gezinnen betekent het een hogere factuur. Voor werknemers betekent het een sector met minder zekerheid en minder toekomstperspectief.
De vraag is dan ook niet alleen hoeveel een dienstencheque mag kosten. De echte vraag is hoeveel waarde we hechten aan de mensen die elke dag zorgen dat onze samenleving blijft draaien.
Want achter elke propere woning staat iemand die vaak onzichtbaar blijft: de huishoudhulp. En misschien is dat precies het grootste probleem. Pas wanneer ze verdwijnen, merken we hoe hard we hen nodig hebben.
(Foto: unsplash)
