Nieuwe financiële afdeling bij het federaal parket moet meer zwart geld recupereren. De boodschap van de overheid is duidelijk: wie geld heeft, mag zich aan extra controles verwachten.
De federale regering voert de strijd tegen financiële fraude fors op. Onder impuls van minister van Justitie Annelies Verlinden krijgt het federaal parket een gespecialiseerde financiële afdeling. Tegelijk worden bij politie, parketten en rechtbanken honderden extra medewerkers aangeworven om fiscale fraude, sociale fraude en corruptie sneller op te sporen.
Op papier klinkt dat als een logische versterking van justitie. In de praktijk bevestigt het vooral een trend waarbij de overheid steeds meer middelen inzet om burgers, ondernemers en bedrijven financieel door te lichten.
Financieel parket moet geld terughalen
De nieuwe afdeling binnen het federaal parket krijgt 30 gespecialiseerde medewerkers: tien magistraten, tien parketjuristen en tien fiscale ambtenaren. Hun opdracht is duidelijk: illegale inkomsten opsporen en zoveel mogelijk crimineel vermogen recupereren.
Volgens Verlinden is het doel niet alleen om de georganiseerde misdaad te ontwrichten, maar ook om meer geld naar de staatskas te laten vloeien.
Dat laatste lijkt minstens even belangrijk. De regering trekt 6,4 miljoen euro uit voor de opstart, maar rekent erop dat de afdeling al in het eerste jaar ongeveer 20 miljoen euro zal opleveren. Tegen 2029 mikt men op 175 miljoen euro per jaar.
Met andere woorden: justitie wordt steeds nadrukkelijker ook als opbrengstmodel gepresenteerd.
Fraude bestrijden of inkomsten maximaliseren?
Officieel gaat het om een offensief tegen zware financiële criminaliteit. Niemand zal betwisten dat georganiseerde fraude en corruptie hard moeten worden aangepakt.
Toch valt op hoe sterk de nadruk ligt op de financiële return. Politici spreken openlijk over bedragen die via inbeslagnames terug naar de schatkist moeten vloeien. Dat roept onvermijdelijk de vraag op waar de grens ligt tussen gerechtigheid en budgettaire opportuniteit.
Wanneer succes vooral in miljoenen wordt gemeten, dreigt de focus te verschuiven van rechtsbedeling naar rendement.
Honderden extra speurders
De versterking blijft niet beperkt tot het federaal parket.
De federale politie werft 101 gespecialiseerde financiële speurders aan.
Parketten en rechtbanken krijgen 77 extra personeelsleden.
In elk rechtsgebied moet een onderzoeksrechter met expertise in financiële criminaliteit beschikbaar zijn.
De bedoeling is om vooral in Brussel en Antwerpen de achterstanden weg te werken, met name in fiscale dossiers die vandaag soms jarenlang aanslepen.
Van uitzonderlijke fraude naar permanente controle
De strijd tegen georganiseerde fraude is noodzakelijk. Maar de uitbreiding van controlemechanismen voedt tegelijk het gevoel dat iedere burger met vermogen, een onderneming of een complexe administratie automatisch als verdacht wordt beschouwd.
De overheid wil efficiënter optreden tegen financiële criminaliteit, maar geeft ook een duidelijke boodschap: wie afwijkt van het standaardprofiel, mag rekenen op toenemende aandacht van justitie en fiscus.
Meer slagkracht, maar ook meer waakzaamheid nodig
Een performante fraudebestrijding is essentieel voor het vertrouwen in de rechtsstaat. Tegelijk verdient ook de andere kant aandacht: proportionaliteit, rechtszekerheid en respect voor de rechten van burgers.
Want zodra de overheid justitie niet alleen als instrument van rechtspraak, maar ook als bron van inkomsten begint te beschouwen, is waakzaamheid geen overbodige luxe.
(Foto: Philip Reynaers/Photo News)
