Vlaams minister Jo Brouns ziet niet hoe we aan Europa kunnen ontsnappen.
Statiegeld op plastic flessen en blikjes dient de strijd tegen zwerfvuil. Dat is het narratief. Maar het idee werd onlangs nog afgeschoten door de Vlaamse regering. Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (cd&v) waarschuwt echter voor de Europese regelgeving. “Tegen 2029 moeten we 90 procent van de plastic flessen en blikjes apart inzamelen. Dat halen we zonder statiegeld gewoon niet.”
Van de tafel geveegd, maar nooit helemaal verdwenen
In het Vlaamse regeerakkoord - dat afgelopen september werd goedgekeurd -leek statiegeld volledig van de baan. Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) liet destijds weinig aan de verbeelding over: “Zo’n systeem maakt het de goede leerlingen van de klas alleen maar moeilijker.” Maar het optimisme over de huidige aanpak zou nu toch bijgesteld moeten worden. Zo zie je maar hoe bindend regeerakkoorden zijn.
Minister Jo Brouns heeft in het Vlaams Parlement duidelijk gemaakt dat de huidige cijfers niet volstaan om te voldoen aan de nieuwe Europese richtlijnen. Voor PET-flessen haalt Vlaanderen weliswaar al 80,8 procent inzameling, maar bij blikjes blijft het steken op slechts 64,2 procent. Het gat dichten naar de vereiste 90 procent lijkt zonder ingrijpende maatregelen onmogelijk.
“De Europese regelgeving mag dan een richtlijn zijn en geen harde wet, maar het is duidelijk dat we hier niet onderuit kunnen,” aldus Brouns. Hij benadrukte dat Vlaanderen internationaal gezien al bij de koplopers hoort qua recyclage, maar dat de Europese lat nu simpelweg hoger ligt. of moeten we zeggen ‘te’ hoog ligt?
Hoe zit het dan met onze blauwe zak?
Brouns ziet statiegeld niet als een revolutie die het huidige systeem overbodig maakt. “De blauwe zak blijft essentieel,” stelt hij. Vlaanderen staat bekend om zijn uitmuntende sorteergedrag dankzij het systeem van PMD-zakken, en dat succes mag niet in gevaar komen. Het idee is dat statiegeld een aanvulling wordt op de bestaande recyclagestructuur, niet een vervanging ervan. Hoe snelle Jo dat ziet, weet alleen Joost.
De minister waarschuwt voor overhaaste beslissingen. “We moeten heel zorgvuldig het juiste systeem uitwerken. Vlaanderen heeft jarenlang geïnvesteerd in recyclage en die voorsprong mogen we niet zomaar verspelen. Het is belangrijk dat we een oplossing vinden die onze sterke punten behoudt en tegelijk inspeelt op de nieuwe Europese eisen,."
Zwerfvuil als lokaas
Studies zouden aantonen dat statiegeldsystemen in andere landen, zoals Duitsland en Nederland, een directe impact hebben op het verminderen van afval in de natuur. Het is een argument waar milieuorganisaties al jaren mee zwaaien.
Nuchtere critici wijzen echter op de kostprijs en mogelijke impact op bedrijven en consumenten. Tegenstanders, waaronder grote drankenproducenten, waarschuwen voor hogere kosten en logistieke uitdagingen bij de invoering van statiegeld. Wie zal het betalen, de consument, of de producent? Onnodig om daar een antwoord op te geven, niet?
(Foto: Shutterstock)
