Frankrijk wil zijn nucleaire paraplu uitbreiden naar acht Europese landen — en België staat op de lijst. De Belgische regering zette al het licht op groen. Maar wat betekent dat concreet: komen er binnenkort Franse Rafale-gevechtsvliegtuigen met kernwapens op Belgische luchtmachtbasissen?
Macrons historische aankondiging
Met de woorden _"Wie vrij wil zijn, moet afschrikken. En wie wil afschrikken, moet sterk zijn"_ kondigde de Franse president Emmanuel Macron op de marinebasis Île Longue — thuishaven van Frankrijks vier nucleaire onderzeeërs — een historische koerswijziging aan van zijn land. Het nieuwe concept heet "vooruitgeschoven afschrikking": Parijs wil samenwerken met acht Europese landen om zijn nucleaire slagkracht te verbreden. Die acht zijn ons land, Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Polen, Griekenland, Zweden en Denemarken.
De aanleiding is duidelijk: met Donald Trump aan het roer twijfelt Europa steeds meer of Amerika zijn NAVO-bondgenoten echt zou beschermen als het erop aankomt. Een Franse paraplu moet de gemoedsrust bieden die Washington niet langer garandeert.
België doet mee — maar wat houdt dat in?
Een week voor Macrons speech kreeg de Belgische regering al een formele vraag van Parijs. Afgelopen vrijdag zette het kernkabinet het licht op groen. Premier Bart De Wever noemt het "een belangrijke stap naar een sterker defensiebeleid". "We kunnen nu mee schuilen onder de Franse paraplu", klinkt het bij een regeringsbron.
Concreet betekent deelname dat België voortaan kan meedoen aan Franse nucleaire oefeningen en knowhow mag uitwisselen. Maar er is meer: Macron suggereerde ook dat Franse Rafale-gevechtsvliegtuigen met kernwapens kunnen opstijgen vanop het grondgebied van de partnerlanden — en dus ook vanop Belgische luchtmachtbasissen.
Of er effectief permanent Franse vliegtuigen of kernwapens in ons land worden gestationeerd, is nog niet beslist. Bronnen binnen de regering zeggen dat België daar niet weigerachtig tegenover staat, maar dat andere landen — zoals Duitsland en Polen — wellicht hoger op de lijst staan. Politiek gezien zou het positioneren van Franse kernwapens in Duitsland een enorm symbolisch signaal zijn.
Beslissingsmacht blijft in Parijs
Eén ding maakt Macron glashelder: de beslissing om de kernwapens effectief in te zetten, blijft volledig in Franse handen. De partnerlanden krijgen geen vinger aan de trekker. Dat onderscheidt dit model van de Amerikaanse "nuclear sharing" binnen de NAVO, waarbij bondgenoten ook een rol spelen in de inzet.
Macron benadrukt dat de Franse paraplu complementair blijft aan de NAVO-afschrikking. Frankrijk opereert op nucleair vlak al onafhankelijk sinds Charles De Gaulle het land in 1966 terugtrok uit de NAVO-commandostructuur.
Uitbreiding van het arsenaal
Frankrijk telt vandaag naar schatting 290 kernkoppen. De komende jaren wil Macron dat arsenaal uitbreiden — over de exacte aantallen wil hij niet meer communiceren. Het gros van de huidige kernkoppen zit op de vier nucleaire onderzeeërs, uitgerust met M51-intercontinentale raketten. De overige 50 kunnen worden afgevuurd door Rafale-straaljagers via de ASMP-A-kruisraket. Die laatste categorie zal wellicht het meest groeien in het kader van de Europese uitbreiding.
Bovendien werken Frankrijk, het VK en Duitsland samen aan de ontwikkeling van een nieuwe ELSA-langeafstandsraket — een type dat vandaag nog ontbreekt in het Europese nucleaire arsenaal.
