Na het straffen nu belonen: 3000 euro voor elke werkgever waar een langdurig zieke weer aan het werk gaat.
Eerst moesten werkgevers betalen voor ziekte, nu mogen ze cashen voor re-integratie. Minister Frank Vandenbroucke schakelt van stok naar wortel — en hoopt zo een groeiend probleem af te remmen.
Van sanctie naar premie
Het beleid rond langdurig zieken kreeg de voorbije maanden een duidelijke lijn: wie veel zieke werknemers heeft, betaalt mee. Werkgevers draaien sinds kort deels op voor ziekte-uitkeringen. Een maatregel die op weinig applaus kon rekenen.
Nu volgt de tegenbeweging. Frank Vandenbroucke ziet dat zijn plannen om mensen die niet kunnen werken, weer te doen werken en trekt in een soort van politieke wanhoopsdaad de werkhervattingspremie op van 1.725 naar 3.000 euro. Bedrijven die langdurig zieken opnieuw aan het werk krijgen — of aanwerven — krijgen daar dus een financiële duw voor in de rug.
De boodschap is duidelijk: na het geld ophalen, wordt het nu weer uitgedeeld.
Elk jobke telt
De voorwaarden zijn bewust soepel gehouden. Het werk moet aangepast zijn aan de gezondheidstoestand en goedgekeurd worden door een adviserend arts, maar een minimum aantal uren is er niet.
Met andere woorden: ook deeltijdse of beperkte werkhervatting komt in aanmerking. “Het mag ook een klein jobke zijn”, klinkt het. Als de werknemer maar minstens drie maanden aan de slag blijft.
Extra duwtje met vouchers
En daar stopt het niet. Bovenop de premie komt er mogelijk nog een extra incentive: een ‘Terug-naar-Werk-voucher’ van 1.800 euro. Daarmee kunnen werkgevers een loopbaanbegeleider inschakelen om langdurig zieken opnieuw richting arbeidsmarkt te begeleiden.
Die maatregel moet nog definitief goedgekeurd worden, maar de bedoeling is duidelijk: re-integratie moet geen administratieve last zijn, maar een begeleid traject — met een prijskaartje dat niet volledig bij de werkgever ligt.
Werkgevers blijven sceptisch
De kritiek blijft intussen bestaan. Werkgeversorganisaties wijzen erop dat zij eerst extra bijdragen moesten slikken, en dat beloofde lastenverlagingen nog altijd niet concreet zijn.
De redenering van de minister is anders: het systeem is volgens hem budgetneutraal. Wie veel langdurig zieken heeft, betaalt meer. Wie ze sneller opnieuw aan het werk krijgt, wint.
Of zoals het in beleidsjargon klinkt: geen straf, maar herverdeling.
De echte inzet: 680.000 zieken
Achter de maatregelen schuilt een harde realiteit. Zonder ingrijpen dreigt het aantal langdurig zieken tegen 2030 op te lopen tot meer dan 680.000.
Voor de arbeidsmarkt is dat een tikkende tijdbom. Voor de sociale zekerheid een financiële molensteen.
De balans
De strategie - noem het de oplossing - van Vandenbroucke : eerst druk zetten, daarna belonen. Je afvragen hoe het komt dat er zoveel mensen ziek zijn, wordt niet gesteld.
Of dat werkt, is een andere vraag. Want waar het afbouwen van rechten en het opleggen van bijdragen relatief snel gaat, blijkt het creëren van echte oplossingen — mensen duurzaam terug aan het werk krijgen — een pak moeilijker.
Geld uitdelen is één ding. Mensen opnieuw laten functioneren in een systeem dat hen eerst heeft uitgestoten, iets anders.
