Beloofd is beloofd, behalve bij regering-De Wever: uitzondering voor 55-plussers blijkt dode letter.
De kers op de taart van de Arizona-coalitie – de fameuze beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd – dreigt nu al te veranderen in een keiharde Whiplash voor duizenden 55-plussers. Er komen alsmaar meer afwijkende details bovendrijven die de Arizona-beloftes naar Pinokkio-land deportere. Wie dacht dat dertig jaar werken automatisch recht gaf op een uitzondering, krijgt van de wetgever lik op stuk: halftijds telt niet echt mee. Of anders gezegd: als je niet voltijds hebt lopen buffelen tot je neervalt, verlies je straks gewoon je uitkering. En dat, zegt Groen, is niet alleen sociaal verwerpelijk, maar ook regelrecht in strijd met wat de regering zelf beloofd had.
“Dit straft vooral vrouwen af die jarenlang deeltijds hebben gewerkt om gezin en job te combineren. Het is onrechtvaardig én het druist in tegen het regeerakkoord,” zegt Stefaan Van Hecke, fractieleider van Groen. Hij noemt de hele aanpak “onbegrijpelijk” en “een blijk van regelrechte incompetentie.”
De uitzondering die een luchtkasteel bleek
Bij het invoeren van de nieuwe regeling in het kader van het Arizona-beleid werd een uitzondering in het leven geroepen voor oudere werklozen: 55-plussers zouden worden gespaard, of nee, wie dertig jaar gewerkt heeft, zou niet uit de boot vallen, of nee, alleen zij die dertig jaar voltijds hebben gewerkt, worden gespaard. Zoals dat wel vaker gaat met Belgische politiek, zit het venijn in de technische details.
Wat blijkt nu? De overheid rekent enkel voltijdse equivalenten. Wie bijvoorbeeld twintig jaar voltijds en tien jaar halftijds werkte, komt officieel uit op 25 jaar. Want elk jaar telt enkel als “één jaar werkervaring” als je minstens 312 dagen hebt gewerkt – het equivalent van voltijds. Halftijdse jaren verdwijnen dus in de vuilbak, tenzij ze exact de helft zijn – dan krijg je soms nog een half puntje.
Het gevolg is dat duizenden 55-plussers die wél jarenlang actief waren – weliswaar in deeltijdse banen – alsnog hun uitkering verliezen. De klap komt extra hard aan voor vrouwen, die traditioneel vaker in deeltijd werken door zorg voor kinderen of andere mantelzorg.
Groen: “Wat er nu in de wet staat, is niet wat er beloofd werd”
Volgens Groen is dit geen detailfoutje, maar een politieke leugen: “In het regeerakkoord stond zwart op wit dat je dertig jaar moet kunnen aantonen met minstens 156 gewerkte dagen per jaar – dat is de logische teller voor een halftijdse job. Maar in de uiteindelijke wet werd er een andere berekeningsmethode binnengesmokkeld. Daar wordt elk jaar omgerekend naar voltijdse equivalenten, en daar trek je het halve werkende land mee onderuit,” aldus Van Hecke.
De partij ontdekte de fout pas na veel juridisch spitwerk en kaart het nu formeel aan. “We dienen een amendement in om dit recht te trekken. Dat CD&V en Vooruit hier niets aan willen veranderen, is schrijnend. Dit is gewoon een aanval op de werkende middenklasse onder het mom van hervorming.”
CD&V en Vooruit kijken weg
De traditionele sociale partijen, CD&V en Vooruit, offeren hun kiezers schaamteloos op. Geen protest, geen herziening, geen verzet. Nochtans hadden zij mee de garantie geboden dat mensen die lang gewerkt hebben – voltijds of halftijds – recht zouden houden op hun uitkering.
“Niet verwacht dat er zo weinig mensen dertig jaar hebben gewerkt,” klinkt het bij Vooruit. Alsof het hier om een verkeerde Excel-tabel gaat, en niet om het sociaal statuut van tienduizenden mensen die binnenkort onder de armoedegrens duiken.
Karl-Heinz, 56 jaar, 1.200 sollicitaties, nul antwoord
De realiteit op het terrein is bitter. De krant ‘Het Nieuwsblad' publiceert het voorbeeld van Karl-Heinz, 56 jaar, uit Limburg. Hij werkte decennialang in logistiek, verloor zijn job na een herstructurering, en verstuurde intussen al meer dan 1.200 sollicitaties. Nul respons. Geen interviews, geen kansen. En nu dreigt ook zijn uitkering te verdwijnen, omdat hij een paar jaar halftijds werkte?
Voor mensen als Karl-Heinz is de boodschap duidelijk: je bent afgeschreven. De politieke elite heeft beslist dat je carrière niet telt, dat je inspanningen onzichtbaar blijven en dat je nu best in een vergeethoekje crepeert.
De grote vraag: domheid of opzet?
Van Hecke stelt zich de vraag of het hier om domheid of opzet gaat. “Heeft men dit bewust ingebouwd om zoveel mogelijk mensen van hun rechten te beroven? Of is het de zoveelste knoeiboel van een coalitie die amper weet wat ze stemt? Beide scenario’s zijn even onrustwekkend.”
Volgens Groen moet er dringend gesleuteld worden aan de interpretatie van het begrip ‘loopbaanvoorwaarde’. Zo niet, dan zullen duizenden mensen die jarenlang bijdragen leverden, in de kou blijven staan.
Vrouwen dubbel geraakt
En alsof het nog niet cynisch genoeg is: net op een moment waarop beleidsmakers de mond vol hebben van “gelijke kansen” en “participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt”, straft deze regeling net díé groep keihard af. De vrouw die jarenlang parttime werkte om de zorg voor kinderen te combineren met een job? Geen dertig jaar. De alleenstaande moeder die halftijds werkte en ‘s avonds cursussen volgde? Geen dertig jaar.
Arizona kondigde hervormingen aan met het oog op “verantwoordelijkheid”, maar het draaide uit op een boekhoudkundige zuivering van mensenlevens.
Politiek antwoord?
Wat gaan de meerderheidspartijen met deze informatie doen? Groen zal dus het initiatief nemen, met een amendement op de programmawet dat halftijdse jaren wél correct mee laat tellen. Van Hecke is duidelijk: “Dit moet rechtgezet worden. Als ze hier niets aan veranderen, dan kiest deze regering er bewust voor om duizenden mensen te dumpen, voor het misdrijf dat ze geen robotten waren in een voltijds keurslijf.”
Wordt vervolgd. Of genegeerd. Zoals wel vaker in de Wetstraat.
