België anno 2025. Ons land is een jungle van boetes, belastingen en controles geworden. Je parkeert vijf seconden te lang op een blauw vak: boete. Je rijdt 121 km/u op de snelweg tussen Antwerpen en Gent: boete. Je koopt een blikje Red Bull? Milieutaks. Je trekt het toilet door? Riooltaks. En terwijl de burger op alle mogelijke manieren financieel uitgewrongen wordt, raakt het Comité P, het enige onafhankelijke controleorgaan dat de politie in het oog houdt, zonder geld. Dat klinkt als een grap, maar het is de pure realiteit.
Laat dat even inzinken. In een land waar de overheid op automatische piloot boetes uitdeelt en nieuwe heffingen bedenkt sneller dan je ‘belastingbrief’ kan zeggen, heeft men geen geld om de politie te controleren. Ja, diezelfde politie die elk jaar in tientallen pijnlijke dossiers genoemd wordt: aanrijdingen, gewelddaden, racisme, machtsmisbruik. Het Comité P moet dat onderzoeken. Maar hun geld raakt op.
Controle? Enkel op de burger graag.
De situatie is schrijnend. Terwijl flitscamera’s en trajectcontroles op elke straathoek verschijnen alsof het paddenstoelen zijn na een regenbui, spartelt het Comité P tegen de financiële afgrond aan. In hun jaarverslag lees je het letterlijk: de overheidsdotatie is al twee jaar onvoldoende om de lonen te betalen. Ze komen ruim 1 miljoen euro te kort, en dat bij een dienst die klachten en incidenten moet onderzoeken waarbij kinderen van 9 en 11 jaar zijn omgekomen door politievoertuigen.
Wat doen ze dan om te overleven? Ze vullen lege functies niet meer in. Nieuwe aanwervingen? Alleen als het écht niet anders kan. Het gevolg: minder mensen, meer werk, en nog minder tijd om grondig te controleren. Het is alsof je brandweerwagens afschaft terwijl er steeds meer branden uitbreken.
Van pottenkijkers naar pottenlikkers
Het Comité P is geen gezellig onderonsje van grijze ambtenaren in een stoffig gebouw. Het zijn de laatste pottenkijkers in een systeem waar machtsmisbruik en fouten dodelijke gevolgen kunnen hebben. Zij moeten onafhankelijk onderzoeken of onze politie zich aan de regels houdt. Ze zijn de waakhond. Maar wat is een waakhond zonder tanden? Zonder eten?
De staat lijkt wél graag geld te hebben voor camera’s, scanwagens, ANPR, automatische boeteverwerking en peperdure apps waarmee elke passant in de gaten wordt gehouden. De burger wordt gesurveilleerd, beboet en gefotografeerd. Maar wie kijkt er nog naar de mensen achter het uniform? Niemand. De controle op de controleur sterft af bij gebrek aan cash.
Waar gaat dat geld dan wel naartoe?
Dat is de grote vraag. Als we miljarden hebben voor prestigeprojecten, voor gesubsidieerde mediagroepen, voor consultants met dure powerpoints, voor overbetaalde adviesraden en internationale lobbyfeestjes... waarom is er dan géén geld voor een instelling die moet voorkomen dat politiegeweld escaleert?
Misschien is dat precies de bedoeling. Misschien zit het beleid niet te wachten op pottenkijkers die zich met ongemakkelijke waarheden bezighouden. Liever een ondergefinancierd Comité P dan een orgaan dat écht tanden heeft. Zolang de boetekassa maar blijft rinkelen, maakt niemand zich daarboven nog druk om wie die geldstroom moet controleren.
