Politieke koerswijziging lijkt te werken.
Iedereen was het er over eens dat er wat moest gebeuren. De regels rond arbeidsmigratie moesten strenger. Zo geschiedde en : het levert op. In de eerste twee maanden van 2026 is het aantal aanvragen om werknemers van buiten de Europese Unie naar Vlaanderen te halen bijna gehalveerd. Dat blijkt uit cijfers van het kabinet van Vlaams minister van Werk Zuhal Demir.
De daling volgt op een reeks maatregelen die begin dit jaar van kracht werden. Sinds 1 januari gelden strengere voorwaarden voor de zogenaamde single permits, de gecombineerde werk- en verblijfsvergunning die Vlaanderen samen met de federale overheid aflevert aan buitenlandse werknemers.
Minder toegang voor laag- en middengeschoolden
De hervorming is vooral gericht op het beperken van arbeidsmigratie voor laag- en middengeschoolde jobs. Werkgevers kunnen vandaag geen laaggeschoolde arbeidskrachten van buiten de EU meer aantrekken voor functies zoals poetshulp, afwasser of fastfoodmedewerker. Voor middengeschoolde profielen werd de procedure aanzienlijk strenger.
Een belangrijke ingreep was het inkorten van de lijst met knelpuntberoepen waarvoor een versnelde procedure geldt. Die lijst werd teruggebracht van 29 naar 21 beroepen. Voor functies die van de lijst verdwenen – zoals truckchauffeurs, slagers of patissiers – moeten werkgevers voortaan aantonen dat ze eerst negen weken lang geen geschikte kandidaat vonden op de Belgische of Europese arbeidsmarkt.
Voor sommige sectoren, zoals de bouw en de zorg, blijft de procedure soepeler omdat deze beroepen wel op de lijst staan.
Recordjaar gevolgd door scherpe terugval
De maatregel komt er na een piekjaar. In 2025 werden nog ongeveer 21.500 werknemers van buiten de EU naar Vlaanderen gehaald, een historisch record. De huidige terugval moet volgens de Vlaamse regering een kentering in die trend inzetten.
Volgens minister Demir moet arbeidsmigratie opnieuw een uitzonderingsinstrument worden in plaats van een standaardoplossing voor personeelstekorten. In haar visie mag het systeem geen “achterpoortje” zijn voor werkgevers die snel buitenlandse werknemers willen aantrekken.
Kritiek van werkgevers
Werkgeversorganisaties reageren terughoudend. Zij wijzen erop dat de arbeidsmarkt nog altijd krap blijft, ondanks de economische onzekerheid. Eind februari telde de Vlaamse arbeidsbemiddelaar VDAB ongeveer 222.000 werkzoekenden tegenover zo’n 43.000 openstaande vacatures.
Volgens bedrijven is het toenemende gebruik van arbeidsmigratie de voorbije jaren net een reactie geweest op structurele tekorten in verschillende sectoren.
Snellere procedures voor hooggeschoolden
Om de verstrenging te compenseren, beloofde de Vlaamse regering snellere procedures voor bepaalde categorieën werknemers. Vooral hooggeschoolde profielen krijgen voortaan voorrang. Het Vlaamse deel van de vergunning wordt gemiddeld binnen twee weken afgehandeld.
De federale procedure blijft echter een knelpunt. De uiteindelijke verblijfsvergunning, die wordt afgeleverd door de Dienst Vreemdelingenzaken, kan nog steeds maanden op zich laten wachten.
Politieke koerswijziging
De strengere aanpak past in een bredere politieke trend waarbij arbeidsmigratie kritischer wordt bekeken. Binnen Nieuw-Vlaamse Alliantie ligt de nadruk steeds vaker op de maatschappelijke impact van migratie, zoals druk op de woningmarkt en het onderwijs.
Ook in andere Europese landen groeit de politieke bereidheid om arbeidsmigratie strenger te reguleren. Zowel in Duitsland als in Nederland liggen plannen op tafel om de instroom van buitenlandse werknemers te beperken.
(Foto: Bert Van Den Broucke/Photo News)
